एजेन्सी । गत साताको उच्चस्तरीय द्विपक्षीय शिखर सम्मेलनबाट हालसम्मका केही सबैभन्दा ठोस परिणामहरूको चर्चा गर्दै ह्वाइट हाउसले चीन अमेरिकी भटमास किन्न र दुर्लभ खनिज पदार्थहरूमा अमेरिकी पहुँचको मुद्दालाई सम्बोधन गर्न सहमत भएको जनाएको छ ।
अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले शुक्रबार बेइजिङमा चीनका राष्ट्रपति सी चिनपिङसँगको दुई दिने बैठक समापन गरेका हुन् । दुवै नेताहरू सेप्टेम्बरमा अमेरिकामा भेट्न पनि सहमत भएका छन् ।
ह्वाइट हाउसका अनुसार, चीनले सन् २०२८ सम्म वार्षिक रूपमा कम्तीमा १७ अर्ब डलरको अमेरिकी कृषि उत्पादनहरू किन्नेछ । ह्वाइट हाउसले यो खरिद अक्टोबर २०२५ मा गरिएको भटमास खरिद प्रतिबद्धताहरूका अतिरिक्त हुने कुरा उल्लेख गरेको छ ।
गत शरद ऋतुमा दक्षिण कोरियामा भएको ट्रम्प–सी भेटवार्तापछि अमेरिकाले चीन आगामी तीन वर्षसम्म प्रत्येक वर्ष कम्तीमा २ करोड ५० लाख मेट्रिक टन अमेरिकी भटमास किन्न सहमत भएको बताएको थियो ।
यस हप्ताको विवरणमा कुनै निश्चित परिमाण उल्लेख गरिएको छैन । तर, चीनले पुनः अमेरिकी बीफ र कुखुराजन्य उत्पादनको बिक्री अनुमति दिइरहेको उल्लेख गरिएको छ । चीनको वाणिज्य मन्त्रालयले पनि कुनै परिमाण वा भटमासको नाम उल्लेख गरेन तर दुवै देश कृषि व्यापार प्रवर्धन गर्न सहमत भएको बताएको छ ।
चिनियाँ विज्ञप्तिमा दुर्लभ खनिज पदार्थहरूको बारेमा केही उल्लेख गरिएको छैन जबकि चीनले दुर्लभ खनिजको अभावलाई सम्बोधन गर्ने अमेरिकाले बताएको छ । विशेषगरी, इट्रियम, स्क्यान्डियम, नियोडिमियम र इन्डियमको अभाव सम्बोधन हुनेछ ।
स्मार्टफोन, कार र हतियारका लागि महत्त्वपूर्ण मानिने धेरै दुर्लभ खनिजहरूको आपूर्ति शृंखलामा बेइजिङको नियन्त्रण छ ।
शिखर सम्मेलन आफैंमा आशाअनुरूप नभएको भए पनि ट्रम्प राष्ट्रपति रहुञ्जेल अमेरिका–चीन सम्बन्ध क्रमिक रूपमा सुधार हुने सम्भावना रहेको द बिस्पोक ग्रुपका रणनीतिक साझेदार र भूराजनीतिक सल्लाहकार ज्याकोब शापिरोले सोमबार सीएनबीसीको स्कक बक्स एसियामा भने ।
‘ट्रम्पपछि उनले अमेरिकामा चीनसँगको सम्बन्धमा अर्थपूर्ण सुधार गर्न रुचि राख्ने कसैलाई पनि जिम्मेवारी हस्तान्तरण गर्ने म देख्दिनँ,“ उनले भने । शापिरोले यसको अर्थ बेइजिङले आगामी केही वर्षका लागि परिस्थिति सुधार्न जे भन्नुपर्ने हो त्यही भन्नेछ र साथै अर्को अमेरिकी राष्ट्रपतिका लागि तयारी गर्नेछ जसले चीनप्रति अझ कठोर अडान लिन सक्नेछ ।
अमेरिका र चीन दुवैका विवरणहरूमा ती क्षेत्रहरूमा द्विपक्षीय छलफललाई सहज बनाउन व्यापार र लगानी बोर्डहरू स्थापना गर्ने सम्झौताको उल्लेख गरिएको छ ।
चीनले भन्सार महसुल घटाउनु योजनाको हिस्सा हुने संकेत गरेको छ तर अमेरिकाले महसुलको बारेमा केही उल्लेख गरेन ।
चीनले २०० वटा बोइङ विमान किन्ने योजना बनाएको अमेरिकाले उल्लेख गरेको छ जबकि बेइजिङले विमान खरिद सम्झौताको विस्तृत चर्चा गर्दै अमेरिकाले इन्जिन र अन्य पाटपुर्जाहरूको आपूर्ति सुनिश्चित गर्ने बताएको छ । चीनले आफ्नै यात्रुवाहक विमान विकास गरेको छ जुन अझै पनि विदेशमा बनेका पाटपुर्जाहरूमा निर्भर छ ।
प्रतिक्रिया