इरानको रोक्का गरिएको सम्पत्ति खुला गर्न अमेरिका सहमत भएको दाबी

एजेन्सी । अमेरिकाले कतार र अन्य विदेशी बैंकहरूमा रहेका इरानका रोक्का गरिएका सम्पत्तिहरू फुकुवा गर्न सहमति जनाएको एक वरिष्ठ इरानी स्रोतले शनिबार जनाएको छ ।

तर, एक अमेरिकी अधिकारीले तुरुन्तै यो दाबीलाई अस्वीकार गरेका छन् ।

ती वरिष्ठ इरानी स्रोतले अमेरिकी कदमलाई इस्लामाबादमा भइरहेको वार्तामा वाशिङटनसँग सम्झौतामा पुग्न गम्भीरताको संकेतको रूपमा स्वागत गरे । स्रोतका अनुसार, यो अमेरिकी पक्षलाई पठाइएका सन्देशहरूमा इरानका मागहरूमध्ये एक थियो र तेहरानले ती सम्पत्तिहरू फुकुवा गर्न अमेरिकी सहमति प्राप्त गरेको थियो ।

विषयको संवेदनशीलताका कारण नाम बताउन नचाहने ती स्रोतले रोयटर्सलाई बताएअनुसार, सम्पत्ति फुकुवा गर्नु हर्मुज जलयोजकबाट सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्नेसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको छ जुन वार्ताको मुख्य विषय हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

वाशिङटनले फुकुवा गर्न सहमति जनाएको सम्पत्तिको मूल्य भने ती वरिष्ठ स्रोतले उल्लेख गरेनन् । अमेरिकाले कतारमा रहेको ६ अर्ब डलरको रोक्का इरानी कोष फुकुवा गर्न सहमति जनाएको दोस्रो इरानी स्रोतले बताएको छ ।

सुरुमा सन् २०१८ मा रोक्का गरिएको ६ अर्ब डलर सन् २०२३ मा अमेरिका–इरान कैदी साटासाटको हिस्साका रूपमा फुकुवा गर्ने तयारी थियो तर ७ अक्टोबर २०२३ मा इरानको सहयोगी प्यालेस्टिनी लडाकू समूह हमासले इजरायलमाथि गरेको आक्रमणपछि राष्ट्रपति जो बाइडेनको प्रशासनले पुनः ती कोषहरू रोक्का गरेको थियो ।

अमेरिकी अधिकारीहरूले त्यस समयमा भनेका थिए– इरानले निकट भविष्यमा यो पैसा प्रयोग गर्न पाउने छैन र वाशिङटनसँग खाता पूर्ण रूपमा रोक्का गर्ने अधिकार सुरक्षित रहेकोमा जोड दिएका थिए ।

यो कोष दक्षिण कोरियालाई गरिएको इरानी तेल बिक्रीबाट प्राप्त भएको हो र सन् २०१८ मा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा आफ्नो पहिलो कार्यकालका दौरान इरानमाथि पुनः प्रतिबन्ध लगाएपछि र तेहरानको आणविक कार्यक्रमलाई लिएर विश्व शक्ति राष्ट्रहरू र इरानबीच भएको सम्झौता रद्द गरेपछि दक्षिण कोरियाली बैंकहरूमा रोकिएको थियो ।

दोहाको मध्यस्थतामा सेप्टेम्बर २०२३ मा भएको अमेरिका–इरान कैदी साटासाट अन्तर्गत यो पैसा कतारी बैंक खातामा स्थानान्तरण गरिएको थियो । उक्त कैदी साटासाटमा कोषको फुकुवा र अमेरिकामा थुनामा रहेका पाँच इरानीहरूको रिहाइको बदलामा इरानमा थुनामा रहेका पाँच अमेरिकी नागरिकहरूको रिहाइ समावेश थियो ।

अमेरिकी अधिकारीहरूले त्यस समयमा यो पैसा मानवीय प्रयोजनका लागि मात्र प्रयोग गर्न सकिने बताएका थिए, जुन अमेरिकी कोष विभागको निगरानीमा इरानमा पठाइने खाद्यान्न, औषधि, चिकित्सा उपकरण र कृषि सामग्रीका लागि स्वीकृत बिक्रेताहरूलाई मात्र भुक्तानी गरिनेछ ।