ट्रम्पले उपराष्ट्रपति जेडी भ्यान्सलाई इरानसँगको वार्ताका लागि अघि सारे

एजेन्सी । भित्री माध्यमबाट भइरहेका वार्ताहरू इरानी अधिकारीहरूसँग प्रत्यक्ष भेटघाट गर्ने चरणसम्म पुगेमा अमेरिकाका उपराष्ट्रपति जेडी भ्यान्स इरानसँगको संवेदनशील वार्तामा सहभागी हुन तयारी अवस्थामा रहेको पोलिटिको सञ्चारमाध्यमले समाचार प्रकाशन गरेको छ ।

हाल वार्ताको नेतृत्व राष्ट्रपतिका विशेषदूत स्टिभ विट्कोफ र राष्ट्रपतिका ज्वाइँ जारेड कुश्नरले गरिरहेका छन् । तर, यस जोडीले पर्याप्त प्रगति गरे पनि भ्यान्सलाई पनि जिम्मेवारी दिन सकिने वार्तासँग परिचित एक व्यक्तिले नाम गोप्य राख्ने शर्तमा बताएका छन् । इरानले के प्रस्ताव गर्नुपर्ने हो भन्ने अझै स्पष्ट छैन ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले आज संकेत गरेको यस भूमिकाले द्वन्द्वमा भेन्सले आफ्नो स्थान बनाउँदै गएको र ह्वाइट हाउसले युद्ध अन्त्य गर्ने बाटो खोज्दै गर्दा उनी एक महत्त्वपूर्ण खेलाडीका रूपमा उदाएको देखाउँछ ।

‘राष्ट्रपति ट्रम्पसँग उपराष्ट्रपति भ्यान्स, विदेशमन्त्री मार्को रुबियो, विशेषदूत विट्कोफ र कुश्नर सम्मिलित एक असाधारण राष्ट्रिय सुरक्षा टोली छ । त्यसले शान्ति सम्झौता सम्भव छ कि छैन भन्ने विषय टुंग्याउन मिलेर काम गरिरहेका छन्,’ ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता आन्ना केलीले भनिन् ।

‘उपराष्ट्रपति सधैं सबै परराष्ट्र नीतिका विषयहरूमा विश्वसनीय आवाज हुन् र इरानीहरूले यो वर्तमान समयको यथार्थलाई बुझ्न सक्छन् कि सक्दैनन् भनेर हेर्नका लागि राष्ट्रपतिले उनको कामको प्रशंसा गर्नुहुन्छ । यसैबीच, अमेरिकी सेनाले आफ्ना सबै सैन्य लक्ष्यहरूलाई ध्वस्त पार्न जारी राख्नेछ र इरान गम्भीर रूपमा वार्तामा सहभागी हुन असफल भएमा भोलि राति उसलाई ढुंगे युगमा पुर्याइनेछ ।’

भ्यान्सको सम्भावित भूमिका दुई देशबीचको वार्ताको एक नाजुक मोडमा आएको छ । ट्रम्पले इरानका नेताहरूले मंगलबार रातिसम्म उनका मागहरू नमानेमा इरानलाई बमबारी गरेर ढुंगे युगमा पुर्याउने धम्की दिइरहेका छन् । एकातिर भ्यान्सको संलग्नताले ह्वाइट हाउस युद्धबाट उम्किने बाटो खोज्न गम्भीर रहेको देखाउँछ भने अर्कोतिर रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले आगामी दिनहरूमा इरानमाथि अभूतपूर्व आक्रमणको वाचा गरिरहेका छन् ।

ट्रम्प स्वयंले पनि इरानसँगको युद्ध समाप्त हुँदैछ वा चर्कंदैछ भन्ने कुरा आफूलाई थाहा नभएको बताएका छन् ।

भ्यान्स प्रायजसो पर्दा पछाडि नै रहेका छन् । हेगसेथ जस्ता अधिकारीहरूले सैन्य अभियानबारे नियमित रूपमा मिडियालाई जानकारी दिइरहेको भए पनि भ्यान्स भने कहिलेकाहीँ मध्यस्थकर्ताहरूको सम्पर्कमा रहेका छन् ।

इस्लामाबादले ४५ दिने सम्भावित युद्धविराम प्रस्ताव अघि बढाउने तयारी गरिरहँदा आइतबार राति भ्यान्स पाकिस्तानका जनरल असिम मुनिरको सम्पर्कमा रहेको अर्का एक व्यक्तिले बताएका छन् । यसबारे सुरुमा रोयटर्सले रिपोर्ट गरेको थियो ।

पाकिस्तानले आफूलाई एक मध्यस्थकर्ताको रूपमा प्रस्तुत गरेको छ र युद्धविराम गराउन प्रयास गरिरहेका देशहरूको बढ्दो समूहमा सामिल भएको छ ।

ट्रम्पले वार्तामा भ्यान्सको संलग्नतालाई स्वीकार गर्दै पत्रकारहरूसँग इरानलाई हर्मुज जलयोजक पुनः खोल्न दिएको समयसीमा दोहोर्याए । ‘हामी उनीहरूसँग वार्ता गरिरहेका छौं । मुख्यतया उनीहरूसँग भोलि राति पूर्वी समय अनुसार ८ बजेसम्मको समय छ । तर, हामी वार्तामा छौं । मलाई लाग्छ, यो राम्रो भइरहेको छ । विट्कोफ यहाँ हुनुहुन्छ । जेडी पनि यस वार्तामा संलग्न छन् ।’

राष्ट्रपतिले सार्वजनिक रूपमा पनि ठट्टाकै रूपमा भए पनि शान्ति सम्झौता गराउन भ्यान्समाथि भर परेका छन् । ईस्टर लन्चको क्रममा ट्रम्पले दर्शकदीर्घामा रहेका आफ्ना उपराष्ट्रपतिलाई सोधे, ‘सम्झौतामा काम गरिरहेका छन्, होइन त ? त्यो कसरी अगाडि बढ्दैछ ? त्यति नै हो ? ठीक छ, ठूलो सम्झौता भएन भने म जेडी भ्यान्सलाई दोष दिनेछु ।’

शत्रुता अन्त्य गर्न सम्झौता सुरक्षित गर्ने भ्यान्सको सम्भावित भूमिका अनन्त युद्धहरूप्रतिको उनको लामो समयदेखिको विरोधसँग मेल खान्छ । विशेषगरी, ट्रम्पले युद्धको सुरुवाती दिनहरूमा भ्यान्सलाई उल्लेख गर्दै उपराष्ट्रपति दार्शनिक रूपमा आफूभन्दा अलि फरक रहेको बताएका थिए ।

‘मलाई लाग्छ, उनी युद्धमा जान शायद कम उत्साही थिए तर उनी अझै पनि पर्याप्त उत्साही थिए,’ ट्रम्पले भने । भ्यान्स सामाजिक सञ्जालमा आक्रमणहरूको समर्थन गर्ने अन्तिम प्रशासन अधिकारीहरूमध्ये एक थिए र अन्य अधिकारीहरू जस्तै युद्धको पहिलो सप्ताहान्तमा टेलिभिजनमा देखा पर्नबाट जोगिएका थिए ।

द्वन्द्वको सुरुवाती दिनहरूमा भ्यान्स निष्क्रिय रहेको भन्ने कुनै पनि सुझावलाई ह्वाइट हाउसले अस्वीकार गरेको छ । ‘राष्ट्रिय सुरक्षा टोली दिनभर हरेक दिन एकजुट थियो, अपरेशन कार्यान्वयन गर्न र सन्देशको एकरूपता सुनिश्चित गर्नमा केन्द्रित थियो,’ ह्वाइट हाउसका एक वरिष्ठ अधिकारीले रणनीतिबारे छलफल गर्न नाम गोप्य राख्ने शर्तमा भने ।

‘विशेषगरी यो अस्थिर स्थितिमा अपरेशन अघि बढ्दै जाँदा राष्ट्रपतिका भनाइहरू र राष्ट्रका नाममा गरिएका सम्बोधनहरूलाई नै आधिकारिक मान्न राष्ट्रिय सुरक्षा टोली सचेत थियो ।’

भ्यान्सले पहिलो आक्रमणपछिका हप्ताहरूमा सार्वजनिक कार्यक्रमहरूमा भाग लिएका थिए र मार्च २ मा फक्स न्युजलाई अन्तर्वार्ता दिँदै पत्रकारहरूका प्रश्नहरूको जवाफ पनि दिएका थिए ।

‘म तपाईंलाई भन्न सक्दिनँ, मलाई थाहा छैन । उनीहरूले के गर्छन् त्यसमा भर पर्छ,’ ट्रम्पले युद्ध समाप्त हुँदैछ वा बढ्दैछ भन्ने प्रश्नको जवाफमा इरानका पुल र पावर प्लान्टहरू बमबारी गर्ने धम्कीलाई संकेत गर्दै भने । ‘यो एक नाजुक अवधि हो । उनीहरूसँग भोलि राति ८ बजेसम्मको समय छ ।’