हर्मुज संकटका कारण साउदी अरबले ह्वात्तै बढायो कच्चा तेलको मूल्य

एजेन्सी । ब्लुमबर्गको एक रिपोर्ट अनुसार, हर्मुज जलयोजकमा उत्पन्न अवरोधले विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा हलचल मच्चाएपछि साउदी अरबले एसियाली खरीदकर्ताहरूका लागि आफ्नो प्रमुख कच्चा तेलको मूल्यमा कीर्तिमानी प्रिमियम थप गरेको छ ।

राज्यको स्वामित्वमा रहेको साउदी अरामकोले मे महिनाको बिक्रीका लागि अरब लाइट कच्चा तेलको मूल्य क्षेत्रीय बेन्चमार्क भन्दा प्रति ब्यारल १९.५० डलर बढी (प्रिमियम) तोक्ने ब्लुमबर्गले उल्लेख गरेको छ ।

यो प्रिमियम कीर्तिमानी भए पनि, ब्लुमबर्गले सर्वेक्षण गरेका व्यापारी र प्रशोधनकर्ताहरूले अपेक्षा गरेको प्रति ब्यारल ४० डलरको तुलनामा यो कम हो ।

इरानले हर्मुज जलयोजक लगभग बन्द गरेपछि क्षेत्रीय ऊर्जा प्रवाहमा आएको अवरोधका बीच यो मूल्यवृद्धि भएको हो । इरानविरुद्ध अमेरिका र इजरायलको युद्धले पर्सियाली खाडीबाट बाहिरिने आपूर्तिलाई प्रभावकारी रूपमा अवरुद्ध गरेको रिपोर्टमा उल्लेख छ ।

यस उथलपुथलले विश्वव्यापी तेलको मूल्यलाई तीव्र गतिमा बढाएको छ । ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ५० प्रतिशत भन्दा बढीले बढेको छ भने अमेरिका, युरोप र एसियाभर इन्धनको मूल्यमा पनि उछाल आएको छ ।

यसैबीच रोयटर्सका अनुसार ओपेक प्लस आइतबार तेल उत्पादनको कोटा लगातार दोस्रो महिना बढाउन सहमत भएको छ यद्यपि यसले ऊर्जा पूर्वाधारमा पुगेको क्षतिले बजारमा लामो समयसम्म अस्थिरता निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएको छ ।

यस समूहले मे महिनादेखि दैनिक २ लाख ६ हजार ब्यारल उत्पादन बढाउने बताएको छ । तर, द्वन्द्वका क्रममा क्षति पुगेका ऊर्जा केन्द्रहरूको मर्मत महँगो र समय लाग्ने भन्दै पूर्वाधारमा हुने आक्रमण र समुद्री मार्गमा हुने अवरोधले अस्थिरता बढाउन सक्ने र आपूर्ति प्रभावित पार्ने चेतावनी दिएको छ ।

रोयटर्सले रिपोर्ट गरे अनुसार, युद्ध हुनुअघि विश्वको करिब पाँच भागको एक भाग तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) ढुवानी हुने हर्मुज जलयोजकमा द्वन्द्वले ठूलो अवरोध पुर्याएको छ ।

यस समूहले ऊर्जाको निर्बाध प्रवाह सुनिश्चित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री मार्गहरूको सुरक्षाको गम्भीर महत्त्वमा पनि जोड दिएको छ किनकि खाडीबाट हुने प्रतिबन्धित निर्यातलाई उत्पादन वृद्धिले पूर्ति गर्न सक्छ कि सक्दैन भन्नेमा अनिश्चितता कायमै छ ।

मार्चमा साउदी अरामकोका मुख्य कार्यकारी अधिकृत अमिन एच. नासेरले जारी द्वन्द्वले विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा गम्भीर असर पर्न सक्ने चेतावनी दिएका थिए ।

‘अवरोध जति लामो समयसम्म चल्छ विश्वको तेल बजारका लागि त्यति नै विनाशकारी परिणामहरू हुनेछन् र विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा यसको नतिजा झन् भयानक हुनेछ । अहिलेसम्म १८ करोड ब्यारलको आपूर्तिमा अवरोध आइसकेको छ,’ रोयटर्सका अनुसार नासेरले भनेका छन् ।

उनले थपे, ‘हामीले विगतमा पनि अवरोधहरू भोगेका छौं तर यो यस क्षेत्रको तेल र ग्यास उद्योगले सामना गरेको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो संकट हो ।’

मुख्य ऊर्जा करिडोरहरूमा अस्थिरता फैलिएपछि उनले यस क्षेत्रमा मानिसहरूले भोगिरहेको बढ्दो जोखिमप्रति पनि चिन्ता व्यक्त गरे ।

नासेरले हर्मुज जलयोजकको आसपासमा हुने कुनै पनि लामो अवरोधले विश्वव्यापी तेल प्रवाहलाई ठूलो असर पार्ने चेतावनी दिँदै विश्वको आपूर्तिको ठूलो हिस्सा यसै मार्गबाट जाने भएकाले यो ऊर्जा बजारका लागि एक अत्यन्तै संवेदनशील विन्दु भएको उल्लेख गरे ।

निरन्तरको अवरोधले तेल मात्र नभई स्थिर ऊर्जा आपूर्तिमा निर्भर रहेका अन्य उद्योगहरूमा पनि क्रमिक असर पार्न सक्ने उनले थपे । बजारहरू द्वन्द्वबाट उत्पन्न हुने आपूर्ति झट्काप्रति संवेदनशील रहन्छन् ।