हुतीहरूले लाल सागरमा जलसैनिक नाकाबन्दीको धम्की दिएपछि अमेरिकी सेनामाथि बढ्यो दबाब

एजेन्सी । लाल सागरमा साउदी अरबमाथि जलसैनिक नाकाबन्दी लगाउने यमनका हुती विद्रोहीहरूको धम्कीले इरानसँगको युद्धलाई अझ व्यापक बनाउने देखिएको छ ।

यसले पहिले नै इरानको आक्रमण रोक्न केन्द्रित रहेको अमेरिकी सेनामाथि ठूलो दबाब सिर्जना गर्ने वर्तमान र पूर्व अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

इरान समर्थित हुतीहरूले सोमबार साउदी बन्दरगाहमा जहाजहरूलाई तेल लोड वा अनलोड गर्न नदिने घोषणा गरेका छन् जसले साउदीको तेल निर्यात ठप्प पार्नुका साथै विश्वव्यापी तेल आपूर्तिको करिब ७ प्रतिशत हिस्सा रोक्न सक्छ ।

अमेरिकी सेना परिचालन रहेको साउदी अरबले हालसम्म वाशिङटनसँग कुनै सैन्य सहयोग मागेको छैन । तर, राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मंगलबार विश्वव्यापी व्यापारको मुख्य मार्ग लाल सागरमा ढुवानी अवरुद्ध गर्ने प्रयास भएमा अमेरिकाले कडा कदम चाल्ने संकेत दिएका छन् । ट्रम्पले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै त्यस्तो भएमा आफूहरूले हुतीहरूलाई पहिले जस्तै तह लगाउने बताएका छन् ।

तर, अमेरिकी सेनाका लागि यो कार्य सोचे जस्तो सहज नहुन सक्छ । हुतीहरूलाई निकै अनुभवी र कुशल लडाकु मानिन्छ । उनीहरूले यसअघिका साउदी र अमेरिकी बमवर्षा अभियानहरूको डटेर सामना गरेका थिए । हुतीहरूसँग भिड्नु भनेको इरानसँग लड्न र खाडीमा इरानी बन्दरगाहमाथि नाकाबन्दी कायम राख्न प्रयोग भइरहेका अमेरिकी सैन्य स्रोत र साधनहरूलाई विभाजित गर्नु हो ।

पेन्टागनका पूर्व वरिष्ठ अधिकारी जेसन क्याम्पबेलका अनुसार, यस स्थितिका कारण अमेरिकाले दुईवटा सक्रिय मोर्चाहरूमा आफ्ना स्रोतहरू बाँड्नुपर्ने हुन्छ । हाल मिडल ईस्ट इन्स्टिच्युटमा आबद्ध क्याम्पबेलका अनुसार, लाल सागरको खतरालाई सम्बोधन गर्न अमेरिकाले खाडीमा रहेका आफ्ना युद्धपोतहरूलाई यमन नजिक सार्नुपर्ने हुन सक्छ ताकि हुतीका मिसाइलहरूबाट रक्षा गर्न र उनीहरूविरुद्ध सैन्य कारबाही गर्न सकियोस् ।

द्वन्द्वमा हुतीहरूको सम्भावित प्रवेशले यो युद्ध कसरी जटिल बन्दै गएको छ भन्ने देखाउँछ । सुरुमा ट्रम्पले यसलाई इरानलाई झुकाउने केन्द्रित बमवर्षा अभियानका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए तर अहिले यो उनकै लागि ठूलो राजनीतिक टाउकोदुखाइ बनेको छ ।

विज्ञहरूका अनुसार, अमेरिकी जलसेनाका जहाज र विमानहरूले हुतीका ड्रोन र मिसाइलहरूलाई खसाल्न सुरु गरेमा यसले पहिले नै घट्दै गएको अमेरिकी गोलाबारुद र वायु रक्षा हतियारको भण्डारलाई अझ रित्याउने जोखिम छ ।

हुतीहरूले साउदी नेतृत्वको अरब गठबन्धन र हालैका अमेरिकी बमवर्षाहरूका बीच पनि आफ्नो शक्ति जोगाएर राखेका छन् । ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा पश्चिम एसियाका लागि उप–सहायक रक्षामन्त्री रहेका माइकल मुलोयका अनुसार, हुतीहरूले विगतमा धेरैपटक लाल सागर र बाब अल–मान्डेब स्ट्रेटमा सामुद्रिक आवागमन अवरुद्ध गर्ने आफ्नो क्षमता र इच्छा प्रदर्शन गरिसकेका छन् ।

जो बाइडनको कार्यकालमा पनि अमेरिकाले लाल सागरको व्यापारिक मार्ग खुला राख्न हुतीका लक्ष्यहरूमा हवाई आक्रमण गरेको थियो । ट्रम्पले गत वर्ष यसलाई अझ तीव्र पार्दै अमेरिकी युद्धपोत र व्यावसायिक जहाजहरूमाथि आक्रमण गर्ने हुतीहरूमाथि बमवर्षा गरेका थिए ।

तर, विज्ञहरूका अनुसार यी कुनै पनि अभियानले हुतीहरूको जहाजलाई धम्की दिने क्षमतालाई पूर्ण रूपमा समाप्त गर्न सकेका छैनन् । गत वर्षको दुई महिना लामो सैन्य कारबाहीमा अमेरिकाले दुईवटा विमानवाहक जहाज, लडाकु विमान र बी–२ जस्ता अत्याधुनिक बमवर्षक विमानहरूको प्रयोग गरी ठूलो सैन्य शक्ति खर्चिनुपरेको थियो ।

अमेरिकी सेना विश्वकै सबैभन्दा धेरै बजेट भएको सेना भए तापनि यसले स्रोतको अभाव झेलिरहेको अधिकारीहरू बताउँछन् । यमनका लागि आवश्यक पर्ने धेरैजसो सैन्य संयन्त्रहरू अहिले इरानसँगको युद्धमा प्रयोग भइरहेका छन् ।

एक अधिकारीका अनुसार, क्यारिबियनदेखि पश्चिम एसियासम्मको उच्च सैन्य सक्रियताका कारण अमेरिकी युद्धपोतहरूले सामान्यभन्दा बढी समय समुद्रमा बिताउनुपरेको छ । लामो समयको परिचालनले सैन्य कर्मचारीहरू थकित हुने र जहाजहरूलाई मर्मत सम्भारका लागि बन्दरगाहमा फर्काउनुपर्ने चुनौती थपिएको छ ।

हाल पश्चिम एसियामा २० भन्दा बढी अमेरिकी युद्धपोत र सयौं सैन्य विमानहरू सञ्चालनमा छन् । इरान द्वन्द्वमा मद्दत गर्न थप सेना यस क्षेत्रतर्फ पठाइँदै छ जसले गर्दा यमन नजिकको द्वन्द्वका लागि उपलब्ध स्रोतहरू सीमित हुन सक्छन् । यसका लागि ठूलो संख्यामा जलसैनिक र हवाई स्रोतहरूको आवश्यकता पर्नेछ भने हुतीको बदलिएको क्षमता पत्ता लगाउन अमेरिकी गुप्तचरी संयन्त्रलाई पनि अन्यत्र मोड्नुपर्ने हुन्छ ।

सेन्टर फर् स्ट्राटेजिक एन्ड इन्टरनेशनल स्टडिजका मार्क क्यान्सियनका अनुसार, लाल सागरमा दोस्रो मोर्चा खुल्दा अमेरिकी जलसैनिक बलमाथि दबाब त बढ्छ तर हुतीहरूका लागि पनि चुनौती कम छैन । इरानमाथि जारी नाकाबन्दीका कारण हुतीहरूलाई आवश्यक हतियार र सामग्री आपूर्ति गर्न कठिन हुन सक्छ ।

क्यान्सियनका अनुसार, अमेरिकी नाकाबन्दी पूर्ण रूपमा प्रभावकारी नभए पनि यसले हुतीहरूलाई लामो समयसम्म आफ्नो अभियान जारी राख्न निकै गाह्रो बनाउनेछ ।