क्यानडाले सुरुवाती लगानी नउठुन्जेल अमेरिकासँग पुलको राजस्व नबाँड्ने प्रधानमन्त्री कार्नीको भनाइ

एजेन्सी । क्यानडाको विन्डसर, ओन्टारियो र अमेरिकाको डेट्रोइट, मिशिगनलाई जोड्ने ४.७ अर्ब डलर लागतको नयाँ पुलबाट प्राप्त हुने महसुल राजस्व क्यानडाले आफ्नो सुरुवाती लगानी असुल नभएसम्म अमेरिकासँग नबाँड्ने कुरा प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले बिहीबार बताएका छन् ।

क्यानडाले नै पूर्ण खर्च बेहोरेको गर्डि हाउ पुलको उद्घाटनमा भएको ढिलाइले दुई छिमेकी राष्ट्रहरू अद्यावधिक व्यापार सम्झौताको प्रयास गरिरहेका बेला तनाव बढाउनुका साथै दुवैका लागि आर्थिक भार थपेको छ । केही अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू क्यानडाले हाल जारी डढेलोलाई जसरी सम्बोधन गरिरहेको छ, त्यसप्रति पनि आक्रोशित छन् ।

गत साता अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले जुलाई २७ का लागि तय गरिएको पुलको उद्घाटनका लागि अमेरिकाको हितमा अझ राम्रो सम्झौता सुनिश्चित गरेको दाबी गरेका थिए । अमेरिकी अधिकारीहरूले कुनै राजस्व नपाउने अवस्थाबाट उल्लेख्य राजस्व पाउने अवस्थामा पुगेको बताएपछि कार्नीका राजनीतिक विरोधीहरूले उनी अमेरिकाको अगाडि झुकेको भन्दै आलोचना गरे ।

तर, बिहीबारको प्रेस ब्रिफिङमा कार्नीले सन् २०१२ मा क्यानडाले पुलको खर्च बेहोर्ने सहमति गर्दा मिशिगनसँग भएको मूल सम्झौतामा कुनै परिवर्तन नभएको स्पष्ट पारे । उक्त सम्झौता अनुसार, क्यानडाले पुलको लगानी असुल नभएसम्म सबै महसुल नाफा संकलन गर्ने अधिकार पाएको थियो ।

कार्नीले भने, ‘सबै ऋण चुक्ता नभएसम्म महसुल राजस्वको कुनै पनि बाँडफाँट हुने छैन ।’ मर्मतसम्भार र हिउँ हटाउने लगायतका सञ्चालन खर्चहरू कटाएपछि मात्र पहिलो १५ वर्षसम्म क्यानडाले अमेरिकासँग खुद राजस्व बाँड्ने उनले थपे ।

कार्नीका अनुसार, ती खर्चहरू पछि सुरुका केही वर्षहरूमा खुद राजस्व सामान्य हुने अपेक्षा गरिएको छ र बाँडफाँट सुरु भएपछि अमेरिकी सरकारलाई जाने सबै हिस्सा आर्थिक विकासमा पुनः लगानी गरिनेछ ।

क्यानडा र अमेरिकाबीचको सम्झौताको आधिकारिक विवरण सार्वजनिक नगरिए पनि दुईवटा स्रोतहरूले रोयटर्सलाई बताएअनुसार, गत साता भएको सम्झौतामा अमेरिकाले महसुल राजस्व नाफाको ५० प्रतिशत पाउने र उसले हालको महसुलभन्दा १० प्रतिशतभन्दा बढीको कुनै पनि मूल्यवृद्धिलाई रोक्न सक्ने प्रावधान छ ।

यसै हप्ता उत्तरी ओन्टारियोको डढेलोको धुवाँ अमेरिकाका विभिन्न क्षेत्रसम्म फैलिएपछि मिशिगनका रिपब्लिकनहरूले पनि क्यानडाको डढेलो व्यवस्थापनलाई लिएर कार्नीको आलोचना गरे । राज्यका प्रतिनिधिहरू ज्याक बर्गम्यान, जोन जेम्स, लिसा म्याक्लेन र जोन मूलिनारले प्रधानमन्त्रीलाई वन व्यवस्थापनमा हुने दीर्घकालीन कम लगानीका साथै आगजनी विरुद्ध अपर्याप्त कारबाहीलाई सम्बोधन गर्न असफल भएको आरोप लगाए ।

यसबारे सोधिएको प्रश्नको जवाफमा कार्नीले विश्वव्यापी तापमान वृद्धिका विरुद्ध लड्न अमेरिकाले अझ धेरै गर्न सक्ने बताए । उनले जलवायु परिवर्तनको लडाइँमा अमेरिकीहरूको योगदान आवश्यक रहेको र यो अमेरिकासहित सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरे ।

कार्लेटन विश्वविद्यालयका अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका प्राध्यापक फेन ह्याम्पसनले यो सम्झौता क्यानडाको जीत भएको बताए । उनले भने, ‘क्यानडाले कहिले राजस्व बाँड्न सुरु गर्नेछ भन्ने हिसाब गर्ने हो भने बाँड्नका लागि त्यति धेरै बाँकी रहने छैन ।’

उनका अनुसार, अमेरिकीहरूले आफूले क्यानडालाई केही कुरामा सम्झौता गराएको विश्वास गर्नु कार्नीकै लागि फाइदाजनक छ किनकि ट्रम्पलाई आफूले जितेको सोच्न दिनु नै उत्तम हुन्छ, अन्यथा उनी प्रतिशोधी हुन सक्छन् ।

अर्कोतर्फ, विपक्षी कन्जर्भेटिभ सांसद शुभालोय मजुमदारले सरकारलाई पठाएको पत्रमा यसलाई क्यानडाका लागि भयानक सम्झौता भन्दै आलोचना गरेका छन् । उनले क्यानडालीहरूले पूर्ण सम्झौता, यसको लागतको लेखाजोखा र के कुरा गुमाइयो भन्नेबारे स्पष्ट जवाफ पाउनुपर्ने माग गरेका छन् ।