एजेन्सी । विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाले आगामी आइतबार हुने विश्वकप फाइनल खेलमा फुटबलको आधिकारिक नियम नै तोड्दै हाफटाइम ब्रेकलाई करिब ३० मिनेटसम्म तन्काउने तयारी गरेको ब्रिटिश पत्रिका द टाइम्सले खुलासा गरेको छ । यो खबर पछि विश्वभरका फुटबल प्रेमीहरूबीच ठूलो चर्चा र बहस सुरु भएको छ ।
के छ नियम, र फिफाले के गर्दैछ ?
अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल संघ बोर्ड अर्थात् आइएफएबीले तोकेको आधिकारिक नियमअनुसार कुनै पनि फुटबल खेलको हाफटाइम बढीमा १५ मिनेटको मात्र हुन सक्छ र त्यो पनि प्रमुख रेफ्रीको स्वीकृति लिएर मात्र परिवर्तन गर्न मिल्छ । तर फिफाले यसपटक यो सीमालाई नाघ्दै हाफटाइमलाई झण्डै दोब्बर, अर्थात् ३० मिनेटसम्म पुर्याउने योजना बनाएको छ ।
यसको मुख्य कारण फिफाले आयोजना गर्न लागेको भव्य ‘हाफटाइम शो’ लाई मानिएको छ । जुन झण्डै ११ मिनेट लामो हुने अपेक्षा गरिएको छ । यसका साथै बीबीसी र आइटीभी जस्ता ठूला प्रसारण संस्थाहरूले पनि आफ्नो नियमित १५ मिनेटको खेल-विश्लेषण कार्यक्रम प्रसारण गर्ने भएकाले कुल मिलाएर हाफटाइम ३० मिनेटसम्म लम्बिने अनुमान गरिएको छ ।
यो फिफाको लागि नयाँ प्रयोग भने होइन । गत वर्ष सम्पन्न क्लब विश्वकपको फाइनलमा पनि फिफाले हाफटाइमलाई २५ मिनेटसम्म तन्काएको थियो जहाँ टेम्स, जे बल्भिन र डोजा क्याट जस्ता लोकप्रिय गायकहरूले मञ्च रंगाएका थिए ।
फाइनलको दिन कस्तो हुनेछ ?
रिपोर्टअनुसार आइतबारको फाइनल खेल सुरु हुनुभन्दा करिब ९० मिनेट अगाडि नै एउटा भव्य ‘क्लोजिङ सेरेमनी’ पनि हुनेछ जसमा रोबी विलियम्स, जस्टिन बिबर, टम क्रुज, सकिरा र निकोल शेर्जिङ्गर जस्ता विश्वप्रसिद्ध कलाकार तथा अभिनेताहरू सहभागी हुनेछन् ।
यसबाहेक खेलको प्रत्येक हाफमा पहिले नै ३-३ मिनेटको छुट्टै ‘हाइड्रेसन ब्रेक’ (पानी पिउने विश्राम) राखिएको छ जसलाई धेरै विश्लेषकहरूले वास्तवमा विज्ञापनका लागि राखिएको लुकेको बहानाको रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन् ।
यी सबै जोड्दा, यदि फाइनल खेल स्थानीय समय अनुसार साँझ ८ बजे सुरु भयो भने थप-समय, हाइड्रेसन ब्रेक र ३० मिनेटको हाफटाइम गरी खेल रातको १०:१७ बजेतिर मात्र सकिने अनुमान गरिएको छ । खेल एक्स्ट्रा टाइम वा पेनाल्टी शुटआउटसम्म गयो भने समय झन् बढेर राति ११ बजेसम्म पुग्न सक्छ जुन अमेरिकाको प्रसिद्ध खेल ‘सुपर बाउल’ को अवधिसँग तुलना गरिँदैछ। अतिरिक्त समय र पेनाल्टी सुटआउट भएमा खेल ३ घण्टाभन्दा बढी लम्बिन सक्छ, जसले गर्दा यो फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा लामो फाइनल खेल हुन सक्छ।
यसपटकको विश्वकपमा आज इंग्ल्याण्ड र अर्जेन्टिनाबीचको बिजेताले स्पेनसँग उपाधिका लागि खेल्नु पर्ने छ ।
फिफालाई यसबाट के फाइदा हुन्छ ?
विश्लेषकहरूका अनुसार फिफाले यसरी हाफटाइमलाई लम्ब्याउनुको पछाडि प्रमुख रूपमा आर्थिक स्वार्थ लुकेको छ ।
विज्ञापन आम्दानी वृद्धि: हाफटाइम जति लामो हुन्छ, प्रसारण संस्थाहरूले त्यति नै धेरै विज्ञापन प्रसारण गर्न पाउँछन्, जसबाट फिफाले ठूलो रकम आर्जन गर्न सक्छ ।
स्पन्सरसिप र ब्रान्डिङ: भव्य हाफटाइम शोले ठूला ब्रान्ड र प्रायोजकहरूलाई आकर्षित गर्छ, जसले फिफालाई थप प्रायोजन सम्झौता गर्ने अवसर दिन्छ ।
प्रसारण अधिकारको मूल्य वृद्धि: सुपर बाउल शैलीको मनोरञ्जनात्मक प्रस्तुतिले टेलिभिजन प्रसारण अधिकारको मूल्य बढाउन मद्दत गर्छ, जसले फिफाको आम्दानीलाई अझ माथि लैजान्छ ।
नयाँ दर्शक वर्ग तान्ने रणनीति: संगीत तथा मनोरञ्जन कार्यक्रम थपेर फिफाले परम्परागत फुटबल दर्शकबाहेक युवा र मनोरञ्जनमा रुचि राख्ने नयाँ दर्शक समूहलाई पनि आकर्षित गर्न खोजेको देखिन्छ ।
संक्षेपमा भन्दा, फिफाको लागि यो निर्णय शुद्ध खेलभन्दा बढी व्यापारिक तथा मनोरञ्जन उद्योगसँग जोडिएको आम्दानीको रणनीति भएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।
आलोचना र प्रतिक्रिया
यो निर्णयको व्यापक आलोचना भइरहेको छ । धेरै फुटबल प्रशंसकहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै फिफाले विश्वकपलाई बिस्तारै ‘सुपर बाउल’ जस्तो अमेरिकी शैलीको खेलमा परिणत गर्न खोजेको आरोप लगाएका छन् । एक प्रशंसकले ‘फाइनल त फुटबलको बारेमा हुनुपर्ने हो, पैसा कमाउने अर्को शोको बारेमा होइन’ भन्दै आलोचना गरेका छन् भने धेरैले फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्तिनोलाई नै जिम्मेवार ठहराएका छन् ।
कोलम्बियाका प्रशिक्षक नेस्टर लोरेन्जोले आफ्नो टिम हाफटाइमबाट एक मिनेट मात्र ढिलो फर्किएकोमा सजाय पाएको भन्दै उजुरी गरेका छन् जबकि अहिले फिफा आफैंले नियम व्यापक रूपमा तोड्न लागेको छ भन्दै उनले प्रश्न उठाए ।
खेलाडी कल्याणको चिन्ता
खेल विश्लेषकहरूले खेलाडीहरूको स्वास्थ्य र सुरक्षामा पनि चासो व्यक्त गरेका छन् । यति लामो समय निष्क्रिय बसेपछि खेलाडीहरूको शरीर चिसो हुने र फेरि दौडँदा मांसपेशीमा चोट लाग्ने जोखिम बढ्ने चेतावनी दिइएको छ । फिफाबाट भने अहिलेसम्म यस विषयमा कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया आएको छैन ।
प्रतिक्रिया