इजरायलले लेबननमा रहेको ९०० वर्ष पुरानो किल्लामा गर्यो कब्जा

एजेन्सी । इजरायली सेनाले दक्षिण लेबननको क्रुसेडर–कालीन बोफोर्ट किल्ला कब्जा गरेको छ । त्यस ठाउँमा उसले विगत २६ वर्षदेखि कब्जा गरेको थिएन किनकि उसले आफ्नो छिमेकीको भूमिभित्र आफ्नो घुसपैठलाई थप विस्तार गर्दै लगेको छ ।

नबातिये शहर नजिकै र इजरायली सीमाबाट करिब १४.५ किलोमिटर टाढा रहेको यस किल्लाको कब्जा यस क्षेत्रमा केही दिनदेखि चलेको भीषण लडाइँपछि भएको हो ।

‘यो अभियान बोफोर्ट रिज र वादी अल–सालुकी क्षेत्रमा परिचालन नियन्त्रण स्थापना गर्नमा केन्द्रित छ,’ इजरायल डिफेन्स फोर्सेजले आइतबार प्रकाशन गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ । त्यसमा ती दुवै क्षेत्रमा हिजबुल्लाहको पूर्वाधारलाई ध्वस्त पार्न खोजिएको कुरा थपिएको छ ।

लगभग ९०० वर्षअघि क्रुसेडरहरूले लितानी नदीलाई नियाल्ने एउटा अग्लो भीरमा बनाएको यो किल्ला लामो समयदेखि दक्षिण लेबननको एक रणनीतिक स्थल मानिँदै आएको छ र विगतका द्वन्द्वहरूका क्रममा पनि इजरायली सेनाले यसलाई कब्जामा लिने गरेको थियो ।

‘यो अभियान केही दिनअघि सुरु भएको थियो जसको क्रममा ठूलो संख्यामा आईडीएफका स्थल सैनिकहरूले फर्वार्ड डिफेन्स लाइन विस्तार गर्ने उद्देश्यले आक्रामक कारबाही सुरु गरेका थिए,’ आईडीएफले भन्यो ।

इजरायल डिफेन्स फोर्सेजले आइतबार सार्वजनिक गरेका तस्बिरहरूले दक्षिण लेबननको बोफोर्ट किल्ला नजिकै इजरायली सैनिकहरू जमिनमा रहेको देखाउँछन् ।

‘बोफोर्ट रिजबाट हिजबुल्लाह आतंकवादीहरूले सैन्य र लडाकु गतिविधिहरू सञ्चालन गरे र धेरै आक्रमणहरू गरे,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।

शनिबार लेबननी सरकारी समाचार एजेन्सी एनएनएले किल्ला वरपरको क्षेत्रमा इजरायली हवाई आक्रमण र तीव्र बमवर्षा भएको रिपोर्ट गरेको छ । हिजबुल्लाहले पनि किल्ला नजिकै एक इजरायली ट्यांक नष्ट गरेको दाबी गरेको छ ।

तीन दिनअघि अरनौन नगरपालिकाले यस क्षेत्रमा इजरायली बमबारीको भर्त्सना गरेको थियो र अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूलाई किल्लाको रक्षा गर्न आग्रह गरेको थियो, एनएनएले रिपोर्ट गरेको छ ।

‘हाम्रा शत्रुहरूका लागि यो एउटा स्पष्ट सन्देश होः इजरायली नागरिकहरूलाई धम्की दिने जो कसैले पनि आफ्ना रणनीतिक सम्पत्तिहरू एक–एक गरी गुमाउनेछन्,’ इजरायली रक्षामन्त्री इजरायल काट्जले आइतबार भने ।

र इजरायलका कट्टरपन्थी अर्थमन्त्री बेजालेल स्मोट्रिचले आफूले ‘स्थायी क्षेत्रीय नियन्त्रण र असाधारण सैन्य आक्रामकताको सिद्धान्तलाई माग र अगाडि बढाउन जारी राख्ने’ बताएका छन् । उनले भने, ‘हरेक विस्फोटक ड्रोनको बदलामा बेरुतका १० वटा भवनहरू भत्किनुपर्छ ।’

बोफोर्ट किल्लालाई युनेस्कोले ‘निकट पूर्वका मध्यकालीन किल्लाहरूमध्ये सबैभन्दा राम्रोसँग संरक्षित उदाहरणहरूमध्ये एक’ को रूपमा वर्णन गरेको छ । यो लेबननका ती ३४ सांस्कृतिक सम्पत्तिहरूमध्ये एक थियो जसलाई युनेस्कोले सन् २०२४ को अन्त्यमा लेबनानमा इजरायलको स्थल आक्रमणपछि ‘अस्थायी संवर्धित सुरक्षा’ प्रदान गरेको थियो । यो कुनै पनि आक्रमण वा सैन्य उद्देश्यका लागि प्रयोग विरुद्ध प्रतिरक्षाको उच्चतम स्तर हो ।

सन् १९८२ मा इजरायलले दक्षिण लेबनन कब्जा गर्दा यो किल्ला इजरायली सेना र प्यालेस्टाइन लिबरेसन अर्गनाइजेसन (पीएलए) बीचको तीव्र लडाइँको केन्द्र थियो । युनेस्कोका अनुसार, सन् २००० मा इजरायली सेना फिर्ता हुनुअघि १८ वर्षको कब्जाको क्रममा यसले महत्त्वपूर्ण क्षति बेहोरेको थियो ।

अप्रिलमा इजरायली र लेबननी सरकारहरूले सहमति जनाएको अमेरिकाको मध्यस्थतामा भएको युद्धविरामका बावजुद हिजबुल्लाह र इजरायली सेनाबीचको झडप तीव्र भएको छ ।

इजरायलले हालैका दिनहरूमा आफ्नो अभियान विस्तार गरेको छ र लेबननी भूमिमा अझ गहिरोसँग अघि बढेको छ । प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले शुक्रबार इजरायली सेनाले लितानी नदी पार गरेको बताएका छन् जुन इजरायली सीमाबाट करिब ३० किलोमिटर उत्तरमा बग्छ ।

आईडीएफले आइतबारको आफ्नो विज्ञप्तिमा नदीको उत्तरमा रहेका हिजबुल्लाहका लक्ष्यहरू र थप क्षेत्रहरूमा आफ्नो कारबाही विस्तार गरेको बताएको छ । यसले हालैका दिनहरूमा लितानीको उत्तरमा रहेका गाउँहरूका लागि निकासी आदेशहरूको श्रृंखला जारी गरेको छ ।

इजरायल र हिजबुल्लाहबीचको बढ्दो लडाइँले अमेरिका र इरानबीचको कुनै पनि सम्झौतालाई जोखिममा पार्न सक्छ जसमा इरानले लेबननमा युद्धविराम समावेश गर्नुपर्ने जोड दिइरहेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले गत साता नेतन्याहूलाई लेबनन लगायत सबै मोर्चाहरूमा हुने खतराहरू विरुद्धको कारबाहीको स्वतन्त्रतालाई समर्थन गरेको बताएका थिए, एक इजरायली अधिकारीले सीएनएनलाई भने ।