पुटिनलाई स्वागत गर्ने तयारीमा सी चिनपिङ

एजेन्सी । चीनका राष्ट्रपति सी चिनपिङ र रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले यस हप्ता पुटिनको बेइजिङ भ्रमणअघि आइतबार बधाई सन्देश आदानप्रदान गरेका छन् ।

यो भ्रमण अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उच्चस्तरीय शिखर सम्मेलनपछि चीन छोडेको चार दिनपछि हुन लागेको हो ।

चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार, चिनियाँ नेता सीले रुस र चीनबीचको द्विपक्षीय सहयोग निरन्तर गहिरो र सुदृढ भएको बताएका छन् । यस वर्ष दुई देशबीचको रणनीतिक साझेदारीको ३०औं वार्षिकोत्सव पनि मनाइँदैछ ।

पुटिनको बेइजिङ भ्रमण मंगलबार र बुधबारका लागि तय गरिएको छ ।

सोमबार सरकारी सञ्चारमाध्यम ग्लोबल टाइम्समा प्रकाशित एक लेखले अमेरिकी र रुसी राष्ट्रपतिहरूको भ्रमणले बेइजिङ विश्वव्यापी कूटनीतिको केन्द्रविन्दुको रूपमा द्रुत रूपमा उदीयमान भइरहेको देखाएको उल्लेख गरेको छ ।

‘यी क्रमिक भ्रमणहरूले व्यापक ध्यान आकर्षित गरेका छन् । शीतयुद्धपछिको युगमा कुनै देशले एकै हप्ताभित्र अमेरिका र रुसका नेताहरूलाई पालैपालो आतिथ्य प्रदान गर्नु अत्यन्त दुर्लभ घटना हो भनी विश्लेषकहरूले टिप्पणी गरेका छन्,’ ग्लोबल टाइम्सले लेखेको छ ।

रुससँग चीनको गहिरिँदो सम्बन्ध पश्चिमका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ । विशेषगरी सन् २०२२ मा मस्कोले युक्रेनमा पूर्ण रूपमा आक्रमण सुरु गरेदेखि चिन्ता बढेको हो ।

पश्चिमी कूटनीतिकर्मी र विश्लेषकहरूका अनुसार, त्यसबेलादेखि चीनले रुसलाई दिएको आर्थिक र कूटनीतिक समर्थनले द्वन्द्वलाई जारी राख्न मद्दत गरेको छ ।

यी दुई नेताहरू ४० भन्दा बढीपटक भेटिसकेका छन् । यो सीले पश्चिमी नेताहरूसँग गरेको भेटघाटको तुलनामा धेरै बढी हो ।

सन् २०२२ देखि चीन र रुसबीचको द्विपक्षीय व्यापार रेकर्ड स्तरमा पुगेको छ जसमा चीनले रुसको कुल निर्यातको एक चौथाइभन्दा बढी हिस्सा खरिद गरिरहेको छ । रुसी कच्चा तेलको ठूलो खरिदले मस्कोलाई युक्रेन युद्धका लागि सयौं अर्ब डलरको राजस्व उपलब्ध गराएको छ ।

सेन्टर फर रिसर्च अन इनर्जी एन्ड क्लिन एयरले संकलन गरेको तथ्यांक अनुसार, पूर्ण आक्रमण सुरु भएदेखि बेइजिङले ३६७ अर्ब डलरभन्दा बढीको रुसी जीवाश्म इन्धन खरिद गरेको छ ।

यस खरिदले चीनको ऊर्जा सुरक्षालाई टेवा पुर्याएको छ जुन पश्चिम एसियाको संकटले हर्मुज जलयोजकबाट हुने तेलको ढुवानी रोकेपछि विशेष रूपमा महत्त्वपूर्ण भएको छ ।

गत साता ट्रम्प र सीबीचको वार्तामा न त युक्रेन युद्ध, न त चीन–रुस सम्बन्धले नै प्रमुखता पाएको देखिएको छ । मुख्य द्विपक्षीय बैठकको बारेमा चिनियाँ विज्ञप्तिले युक्रेन संकटको संक्षिप्त उल्लेख गरे पनि अमेरिकी विज्ञप्तिले यसको बारेमा केही पनि बोलेको छैन ।

यसको सट्टा अमेरिका–चीन वार्ता व्यापार, ताइवान र पश्चिम एसियाको युद्धमा केन्द्रित देखिएको छ । ट्रम्पले हर्मुज जलयोजक पुनः खोल्ने महत्त्वका बारेमा चीन आफूसँग सहमत भएको बताएका छन् ।

सीले ताइवानको विषयमा पनि ट्रम्पलाई दबाब दिएका छन् र यस मुद्दालाई सही ढंगले व्यवस्थापन नगरिए द्वन्द्व हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन् । ताइवानलाई अर्बौं डलरको अमेरिकी हतियार बिक्री गर्ने सम्झौता स्वीकृत गर्ने वा नगर्ने भन्नेबारे आफूले अझै निर्णय गरिनसकेको बताउँदै ट्रम्पले बेइजिङ छोडेका छन् । हतियार बिक्री रोकिनु बेइजिङका लागि ठूलो जीत हुनेछ किनकि चीनले यस स्वशासित टापुमाथि आफ्नो नियन्त्रण कायम गर्न खोजिरहेको छ जसको बहुसंख्यक ताइवानीहरू विरोध गर्छन् ।

एट्लान्टिक काउन्सिलका सिनियर फेलो जोसेफ वेबस्टरले एक न्युजलेटरमा सी–पुटिन बैठकको पृष्ठभूमिमा ताइवान मुद्दा हुन सक्ने बताएका छन् । वेबस्टरका अनुसार, भविष्यमा हुन सक्ने द्वन्द्वको अवस्थामा ऊर्जा आपूर्ति सुनिश्चित गर्न बेइजिङले मस्कोसँग थप जीवाश्म इन्धन सम्झौताहरू गर्न खोजिरहेको हुन सक्छ ।

चीनतर्फको रुसी तेल पाइपलाइन क्षमता विस्तारले ताइवानको आकस्मिक द्वन्द्वको अवस्थामा बेइजिङको तेल सुरक्षालाई उल्लेख्य रूपमा वृद्धि गर्नेछ, वेबस्टरले लेखेका छन् ।

रुसले चीनलाई पावर अफ साइबेरिया २ ग्यास पाइपलाइन अघि बढाउन दबाब दिइरहेको छ जसले दुई देशबीचको वर्तमान नेटवर्कमा ५० अर्ब घनमिटर क्षमता थप गर्नेछ ।