इरान युद्धका कारण विश्वव्यापी कम्पनीहरूलाई २५ अर्ब डलरको घाटा

एजेन्सी । रोयटर्सको विश्लेषण अनुसार, इरानसँगको अमेरिका–इजरायली युद्धले विश्वभरका कम्पनीहरूलाई पहिले नै कम्तीमा २५ अर्ब डलर नोक्सान गरिसकेको छ र यो लागत अझै बढ्दैछ ।

अमेरिका, युरोप र एसियामा सूचीकृत कम्पनीहरूले द्वन्द्व सुरु भएयता सार्वजनिक गरेका कर्पोरेट विवरणहरूको समीक्षाले यसको दुष्परिणामको एउटा गम्भीर चित्र प्रस्तुत गर्छ । व्यवसायहरू ऊर्जाको बढ्दो मूल्य, खण्डित आपूर्ति शृंखला र हर्मुज जलयोजकमा इरानको नियन्त्रणका कारण अवरुद्ध भएका व्यापारिक मार्गहरूको सामना गरिरहेका छन् ।

विश्लेषणले देखाए अनुसार, कम्तीमा २७९ कम्पनीहरूले वित्तीय धक्कालाई घटाउन मूल्यवृद्धि र उत्पादन कटौती जस्ता रक्षात्मक कदमहरू चाल्नुको मुख्य कारण युद्धलाई बताएका छन् । अन्य कम्पनीहरूले लाभांश वा सेयर फिर्ता खरिद स्थगित गरेका छन्, कर्मचारीहरूलाई बेतलबी बिदामा पठाएका छन्, इन्धन अतिरिक्त शुल्क थपेका छन् वा आपतकालीन सरकारी सहयोग मागेका छन् ।

कोभिड–१९ महामारी र रुसको युक्रेन आक्रमणपछि व्यवसायका लागि अस्तव्यस्त बनाउने विश्वव्यापी घटनाहरूको शृंखलामा यो पछिल्लो उथलपुथल हो जसले द्वन्द्व अन्त्यको सम्झौता हुने कुनै संकेत नदेखिँदा वर्षको बाँकी अवधिका लागि अपेक्षाहरूलाई कमजोर बनाइरहेको छ ।

‘उद्योगमा आएको यो स्तरको गिरावट हामीले विश्वव्यापी वित्तीय संकटको समयमा देखेको जस्तै छ र अन्य आर्थिक मन्दीका समयमा भन्दा पनि उच्च छ,’ ह्वर्लपुलका सीईओ मार्क बिट्जरले आफ्नो पूर्ण–वर्षको प्रक्षेपण आधा घटाएपछि र लाभांश स्थगित गरेपछि विश्लेषकहरूलाई भने ।

वृद्धि सुस्त हुँदै जाँदा मूल्य निर्धारण गर्ने शक्ति कमजोर हुनेछ र स्थिर लागतहरू बेहोर्न गाह्रो हुनेछ । त्यसले दोस्रो त्रैमासिक र त्यसपछिको नाफाको मार्जिनलाई जोखिममा पार्ने विश्लेषकहरू बताउँछन् । निरन्तरको मूल्यवृद्धिले मुद्रास्फीतिलाई बढावा दिने सम्भावना छ जसले पहिले नै कमजोर रहेको उपभोक्ताको आत्मविश्वासलाई थप चोट पुर्याउनेछ ।

‘उपभोक्ताहरू पुराना उत्पादनहरू साट्नुको सट्टा तिनलाई मर्मत गर्नतिर लागेका छन्,’ बिट्जरले भने ।

यो उपकरण निर्माता एक्लो छैन । द्वन्द्व तेस्रो महिनामा प्रवेश गर्दै गर्दा प्रोक्टर एन्ड ग्याम्बल, मलेसियाली कन्डम निर्माता कारेक्स र टोयोटा लगायतका कम्पनीहरूले बढ्दो नोक्सानीको चेतावनी दिएका छन् ।

विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ऊर्जा नाका हर्मुज जलयोजकमा इरानको नाकाबन्दीले तेलको मूल्यलाई प्रति ब्यारल १०० डलरभन्दा माथि पुर्याएको छ जुन युद्धअघिको तुलनामा ५० प्रतिशतभन्दा बढी हो ।

बन्दका कारण ढुवानी लागत बढेको छ, कच्चा पदार्थको आपूर्तिमा दबाब परेको छ र सामानहरूको प्रवाहका लागि महत्त्वपूर्ण व्यापारिक मार्गहरू अवरुद्ध भएका छन् । रासायनिक मल, हेलियम, आल्मुनियम, पोलिथिलिन र अन्य प्रमुख सामग्रीहरूको आपूर्ति प्रभावित भएको छ ।

समीक्षामा परेका पाँच भागको एक भाग कम्पनीहरूले, जसमा सौन्दर्य प्रसाधनदेखि टायर र डिटर्जेन्ट बनाउनेदेखि क्रुज अपरेटर र एयरलाइन्ससम्म छन्, युद्धका कारण वित्तीय चोट परेको बताएका छन् । यसमध्ये अधिकांश बेलायत र युरोपमा रहेका थिए जहाँ ऊर्जा लागत पहिले नै उच्च थियो । लगभग एक तिहाइ एसियाका थिए जसले ती क्षेत्रहरूको पश्चिम एसियाली तेल र इन्धन उत्पादनहरूमाथिको गहिरो निर्भरता झल्काउँछ ।

यसको तुलना गर्ने हो भने गत वर्षको अक्टोबरसम्ममा सयौं कम्पनीहरूले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको सन् २०२५ को भन्सार महसुलबाट ३५ अर्ब डलरभन्दा बढी लागत बढेको बताएका थिए । युद्धसँग सम्बन्धित हिसाब गरिएको लागतमा एयरलाइन्सहरूको हिस्सा सबैभन्दा ठूलो छ जसले करिब १५ अर्ब डलरको प्रतिनिधित्व गर्छ किनभने हवाई इन्धनको मूल्य झण्डै दोब्बर भएको छ । आपूर्तिमा अवरोध लम्बिएसँगै अन्य उद्योगका थप कम्पनीहरूले पनि चेतावनी दिन थालेका छन् ।

जापानको टोयोटाले ४.३ अर्ब डलरको नोक्सानीको चेतावनी दियो भने पीएन्डजीले करपछिको नाफामा १ अर्ब डलरको धक्का लाग्ने अनुमान गरेको छ । फास्टफूड कम्पनी म्याकडोनल्ड्सले यसै महिनाको सुरुमा जारी आपूर्ति शृंखला अवरोधहरूबाट दीर्घकालीन लागत मुद्रास्फीति उच्च हुने अपेक्षा गरेको बताएको छ जुन प्रकारको मूल्यांकन हालसम्म औद्योगिक कम्पनीहरूको कमाइ विवरणमा मात्र सीमित थियो ।

इन्धनको मूल्यमा भएको वृद्धिले न्यून आय भएका उपभोक्ताको मागलाई असर गरिरहेको सीईओ क्रिस केम्पचिन्स्कीले बताए । उनले थपे, ‘अहिले हामीले देखिरहेको मुख्य समस्या भनेकै ग्यासको बढ्दो मूल्य हो ।’

औद्योगिक, रासायनिक र सामग्री उद्योगका करिब ४० कम्पनीहरूले पश्चिम एसियाली पेट्रोकेमिकल आपूर्तिमा उनीहरूको निर्भरताका कारण मूल्य बढाउने बताएका छन् । नेवेल ब्रान्ड्सका मुख्य वित्तीय अधिकारी मार्क एर्सेगले यस महिनाको सुरुमा भनेका थिए कि प्रति ब्यारल तेलको मूल्यमा हुने हरेक ५ डलरको वृद्धिले लागतमा करिब ५० लाख डलर थप्छ ।

जर्मन टायर निर्माता कन्टिनेन्टलले तेलको मूल्यवृद्धिले कच्चा पदार्थ महँगो बनाउँदा दोस्रो त्रैमासिकदेखि कम्तीमा १० करोड युरोको नोक्सानी हुने अपेक्षा गरेको छ । कन्टिनेन्टलका कार्यकारी रोलान्ड वेल्जब्याचरले यसै महिनाको सुरुमा भनेका थिए कि कम्पनीको नाफा र नोक्सान विवरणमा यसको असर देखिन तीनदेखि चार महिना लाग्नेछ ।

‘यसले सम्भवतः हामीलाई दोस्रो त्रैमासिकको अन्त्यतिर असर गर्नेछ र त्यसपछि वर्षको दोस्रो आधा भागमा पूर्ण रूपमा देखिनेछ,’ उनले भने ।

पहिलो त्रैमासिकमा कर्पोरेट नाफा उत्साहजनक रहेको छ जसले गर्दा ऊर्जाको लागत बढ्दा र मुद्रास्फीतिको चिन्ताले ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्दा पनि एसएन्डपी ५०० जस्ता प्रमुख सूचकांकहरूले नयाँ उचाइ कायम गर्न सफल भएका छन् ।

फ्याक्टसेटको तथ्यांक अनुसार, मार्च ३१ देखि दोस्रो त्रैमासिकको खुद नाफा मार्जिनको प्रक्षेपण एसएन्डपी ५०० औद्योगिक क्षेत्रका लागि ०.३८ प्रतिशत, उपभोक्ता विवेकाधीन कम्पनीहरूका लागि ०.१४ प्रतिशत र अत्यावश्यक उपभोक्ता वस्तुका लागि ०.०८ प्रतिशत विन्दुले घटाइएको छ ।

गोल्डम्यान स्याक्सका विश्लेषकहरूका अनुसार, युरोपेली स्टोक्स ६०० मा सूचीकृत कम्पनीहरूले दोस्रो त्रैमासिकदेखि मार्जिनको दबाब सामना गर्नेछन् किनकि अतिरिक्त लागतको भार उपभोक्तालाई थमाउन गाह्रो हुनेछ र हेजिङबाट प्राप्त सुरक्षा पनि समाप्त हुनेछ ।

अटो, टेलिकम र घरायसी उत्पादन लगायतका उपभोक्तासँग प्रत्यक्ष जोडिएका क्षेत्रहरूमा आगामी १२ महिनाका लागि ५ प्रतिशतभन्दा बढीको नकारात्मक संशोधन भइरहेको यूबीएसका युरोपेली इक्विटी रणनीतिका प्रमुख गेरी फाउलरले बताए ।

जापानमा विश्लेषकहरूले मार्चको अन्त्यदेखि दोस्रो त्रैमासिकको आम्दानी वृद्धिको अनुमानलाई आधा घटाएर ११.८ प्रतिशतमा पुर्याएका छन् । ‘धेरैजसो कम्पनीहरूको नतिजामा वास्तविक आम्दानीको चोट अझै देखिएको छैन,’ कोर्डोबा एडभाइजरी पार्टनर्सका सीईओ रामी सराफाले भने ।