अमेरिकाले हर्मुजलाई खुकुलो बनाउने संकेतसँगै तेलको मूल्य घट्यो

एजेन्सी । अमेरिकी जलसेनाले इरानद्वारा बन्द गरिएको महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलयोजक खुला गरिरहेको संकेतहरू मिलेपछि मंगलबार कच्चा तेलको मूल्यमा केही गिरावट आएको छ ।

अघिल्लो सत्रमा पश्चिम एसियाको प्रमुख उत्पादन क्षेत्रबाट आपूर्ति पुनः सुरु हुने अपेक्षाका कारण तेलको मूल्य ६ प्रतिशतसम्म बढेको थियो ।

अमेरिकाले सोमबार हर्मुजलाई जहाज आवतजावतका लागि पुनः खोल्ने उद्देश्यले नयाँ अभियान सुरु गरेको छ । मेर्स्कले पछि आफ्नो एलायन्स फेयरफ्याक्स नामक अमेरिकी झण्डावाहक गाडी बोक्ने जहाज अमेरिकी सैन्य सुरक्षामा उक्त जलयोजक हुँदै खाडीबाट बाहिरिएको बताएको छ । त्यसले तत्कालको आपूर्ति अवरोधको डरलाई केही कम गरेको छ ।

जुलाईका लागि ब्रेन्ट तेलको फ्युचर्स मूल्य प्रति ब्यारल ६८ सेन्ट वा ०.६ प्रतिशतले घटेर ११३.७६ डलरमा पुगेको छ जबकि सोमबार यो ५.८ प्रतिशतले बढेको थियो । अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट कच्चा तेल १.५९ डलर वा १.५ प्रतिशतले घटेर १०४.८३ डलरमा झरेको छ जुन अघिल्लो सत्रमा ४.४ प्रतिशतले बढेको थियो ।

‘मेर्स्कद्वारा सञ्चालित जहाजको सफल निकासले तत्कालको आपूर्ति अवरोधको चिन्तालाई घटाउन मद्दत गरेको छ,’ केसीएम ट्रेडका मुख्य बजार विश्लेषक टिम वाटररले भने, ‘यसले वर्तमान परिस्थितिमा सीमित सुरक्षित मार्ग सम्भव छ भन्ने देखाउँछ र सबैभन्दा खराब आपूर्ति अवरोधको डरलाई केही हदसम्म हटाउन मद्दत गर्छ । तर, यो पूर्ण रूपमा बाटो खुल्नुभन्दा पनि एउटा छुट्टै घटना मात्र हो ।’

यति हुँदाहुँदै पनि हर्मुज जलयोजकमाथिको नियन्त्रणका लागि जारी संघर्षका बीच अमेरिकी कदमको प्रतिरोध गर्न इरानले सोमबार खाडीमा आक्रमणहरू सुरु गरेको छ । यस मार्गले खाडीलाई ठूला विश्वव्यापी बजारहरूसँग जोड्छ र सामान्यतया दैनिक विश्वव्यापी मागको करिब २० प्रतिशत तेल र ग्यास आपूर्ति यसै क्षेत्रबाट हुने गर्छ ।

उक्त क्षेत्रमा धेरै व्यापारिक जहाजहरूमा प्रहार भएको खबर छ भने इरानी आक्रमणपछि संयुक्त अरब अमिरातको एक प्रमुख तेल बन्दरगाहमा आगलागी भएको छ ।

जहाज आवतजावत खुला गर्न अमेरिकी जलसेना प्रयोग गर्ने ट्रम्पको प्रयास चार हप्ताअघि युद्धविराम घोषणा भएयताकै सबैभन्दा ठूलो तनाव हो । फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले युद्ध सुरु गरेपछि इरानले प्रायः बन्द गरेको हर्मुज मार्गलाई विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमा परेको ठूलो अवरोध कम गर्न अमेरिकाले खोल्ने प्रयास गरिरहेको छ ।

सोमबार शेभरनका अध्यक्ष एवं सीईओ माइक विर्थले हर्मुज बन्द भएका कारण विश्वभर तेल आपूर्तिको भौतिक अभाव देखिन थाल्ने बताए । अवरोधका कारण विश्वव्यापी तेल भण्डारण आठ वर्षयताकै न्यून स्तरमा पुग्न लागेको गोल्डम्यान स्याक्सले सोमबार बताएको छ ।

उसले आपूर्ति सीमित रहेका बेला भण्डारण रित्तिने गति चिन्ताको विषय बनेको चेतावनी दिएको छ । ‘विश्वले व्यावसायिक भण्डार, रणनीतिक सञ्चिति र समुद्रमा राखिएको कच्चा तेल द्रुत गतिमा खपत गरिरहेको अवस्थामा आपूर्तिको दबाब तेलको मूल्यवृद्धिका लागि बलियो कारक बनिरहनेछ,’ आईजी बजार विश्लेषक टोनी साइकामोरले एक नोटमा उल्लेख गरेका छन् ।