पाकिस्तानका सेनाप्रमुख असिम मुनिर अमेरिकाका लागि जोखिम हुन सक्ने गुप्तचर निकायको आकलन

एजेन्सी । फक्स न्युजको रिपोर्ट अनुसार, वाशिङटन र तेहरानबीच इस्लामाबादले ब्याकच्यानल मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेलिरहेका बेला अमेरिकी गुप्तचर निकायले पाकिस्तानी सेना प्रमुख असिम मुनिरलाई अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र उनको प्रशासनका लागि सम्भावित खतराको संकेत र बोझको रूपमा चिन्हित गरेको छ ।

मुनिरले अमेरिका र इरानबीच संवेदनशील कूटनीतिक संलग्नतालाई सहजीकरण गरिरहेका भए पनि इरानको शीर्ष सैन्य नेतृत्वसँग उनको कथित पुरानो सम्बन्धलाई लिएर यी चिन्ताहरू केन्द्रित छन् ।

ट्रम्पले मुनिरलाई आफ्नो प्रिय फिल्ड मार्शल भन्दै सार्वजनिक रूपमा प्रशंसा गरे पनि गुप्तचर अधिकारीहरूले यस दोहोरो भूमिकाले अमेरिकी रणनीतिक हितमा जोखिम निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।

मुनिरले हाल ट्रम्प प्रशासनका वरिष्ठ व्यक्तिहरू र इरानी समकक्षीहरूबीच अप्रत्यक्ष वार्ता गराउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेका छन् जसले पाकिस्तानलाई यस क्षेत्रमा एक महत्त्वपूर्ण यद्यपि सम्भावित रूपमा अनिश्चित मध्यस्थकर्ताको रूपमा उभ्याएको छ ।

सेवानिवृत्त पाकिस्तानी जनरल अहमद सईदले फक्स न्युज डिजिटललाई बताएअनुसार, मुनिरको मारिएका कुद्स फोर्सका कमान्डर कासिम सुलेमानी र आईआरजीसी प्रमुख हुसेन सलामी लगायतका वरिष्ठ इरानी व्यक्तित्वहरूसँग व्यक्तिगत सम्बन्ध थियो ।

रिपोर्टमा उद्धृत विश्लेषकहरूले भनेअनुसार यी कथित सम्बन्धहरूले वाशिङटनमा चिन्ता पैदा गरेको छ, विशेषगरी मुनिरले तेहरानसँग सञ्चारको कडीको रूपमा काम गरिरहेका बेला ।

फाउन्डेसन फर डिफेन्स अफ डेमोक्रेसीजका बिल रोजियोले पाकिस्तानको विगतको रेकर्डले यसलाई अविश्वसनीय साझेदार बनाएको चेतावनी दिए । उनले इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्ससँग मुनिरको सम्बन्धलाई ट्रम्प प्रशासनका लागि ठूलो खतराको संकेतका रूपमा हेरिनुपर्ने बताए ।

रिपोर्टले अफगानिस्तानमा पाकिस्तानको इतिहासलाई पनि उजागर गरेको छ जहाँ अमेरिकी सहायता प्राप्त गर्दागर्दै पनि पाकिस्तानमाथि तालिबानलाई समर्थन गरेको आरोप लागेको थियो । यसैलाई अमेरिकी नीतिगत वृत्तमा जारी शंकाको कारण मानिएको छ ।

फाउन्डेसन फर डिफेन्स अफ डेमोक्रेसीजका विज्ञहरूले ट्रम्पसँगको आफ्नो सुमधुर सम्बन्धको फाइदा उठाएर मुनिरले गोप्य रूपमा इरानी हितहरूलाई अगाडि बढाइरहेको र पाकिस्तानको भूमिकालाई एक अपरिहार्य तर अविश्वसनीय मध्यस्थकर्ताको रूपमा सुदृढ गरिरहेको हुन सक्ने सुझाव दिएका छन् ।

पाकिस्तानी विश्लेषक राजा रुमीले मुनिरको उदयले पाकिस्तानमा नागरिक नेतृत्वमाथि सेनाको बढ्दो प्रभुत्व झल्काउने बताए । आलोचकहरूले सन् २०२२ को अन्त्यमा मुनिरले पदभार सम्हालेदेखि पूर्व प्रधानमन्त्री इमरान खानलाई किनारा लगाउनेसहित राजनीतिक विपक्षीहरूमाथि तीव्र दमन भइरहेको औंल्याएका छन् ।

फक्स न्युजले नोभेम्बर २०२४ मा इस्लामाबादमा भएको मरगल्ला संवादमा मुनिरले दिएको अभिव्यक्तिको पनि चर्चा गरेको छ जहाँ उनले अनियन्त्रित अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताले नैतिक मूल्य मान्यताहरू क्षय गरिरहेको चेतावनी दिएका थिए । यी टिप्पणीहरूलाई केन्द्रीकृत सत्ता र सैन्य–नेतृत्वको नीति निर्माणप्रतिको झुकावको रूपमा हेरिएको छ ।

यी चिन्ताहरूका बावजुद ट्रम्पले मुनिरमाथि धेरै भरोसा गरिरहेका छन् । उनले अहिले जेरेड कुश्नर र स्टिभ विटकफ जस्ता ट्रम्पका सहयोगीहरू र इरानी अधिकारीहरू संलग्न ब्याकच्यानल सञ्चारमा सहजीकरण गरिरहेका छन् ।

ट्रम्पले शान्तिवार्ताको व्यवस्था मिलाउन मुनिरले उत्कृष्ट काम गरेको भन्दै सार्वजनिक रूपमा श्रेय दिएका छन् यद्यपि इरानले ठोस आणविक प्रतिबद्धता जनाउन अस्वीकार गरेपछि अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स हालै पाकिस्तानमा भइरहेको वार्ताबाट बाहिरिएका थिए ।