इरान युद्धका कारण तेलको भाउ महँगिएपछि ईभीतर्फ एसियालीहरूको आकर्षण

एजेन्सी । पश्चिम एसियामा चलिरहेको युद्धका कारण इन्धनको मूल्यमा आएको उछालबाट बच्न खोज्ने लागत–सचेत ग्राहकहरू शोरूमहरूमा ओइरिएपछि दक्षिणपूर्वी एसियामा विद्युतीय सवारी साधनको बिक्री ह्वात्तै बढेको छ ।

युद्धबाट एसियाली राष्ट्रहरू विशेषगरी नराम्ररी प्रभावित भएका छन् किनभने उनीहरू निर्भर रहने कच्चा तेलको आपूर्तिमा तीव्र गिरावट आएको छ र यसलाई प्रतिस्थापन गर्न उनीहरूसँग थोरै विकल्प छन् ।

यद्यपि, यो ऊर्जा संकट भियतनामको अग्रणी विद्युतीय सवारी निर्माता भिनफास्टका साथै चिनियाँ निर्माताहरूका लागि भने अप्रत्याशित लाभको अवसर बनेको छ ।

हनोईस्थित भिनफास्ट शोरूममा एक भियतनामी कर्मचारी डो थी ल्यानले यी कारहरूप्रतिको आकर्षणको सीधा गणित बुझाए । ‘हामीले आफ्नो मासिक खर्चको हिसाब गर्नुपर्छ किनकि पेट्रोलियम पदार्थमा खर्च हुने रकम बढ्दै गएको छ,’ उनले भने ।

उनका अनुसार, उनको परिवारसँग पेट्रोलबाट चल्ने कार छ तर पैसा बचत गर्नका लागि विद्युतीय सवारी साधन किन्ने विचार गरिरहेका छन् ।

शोरूममै भेटिएकी अर्की ग्राहक दाओ थी ह्यु पनि विद्युतीय सवारीमै जान चाहन्छिन् । ‘लागत, इन्धन बचत र तेल भर्नका लागि लाइन बस्ने झन्झटबाट मुक्ति पाउने सन्दर्भमा पेट्रोलियम सवारी चलाउनुभन्दा ईभी चलाउनु धेरै राम्रो छ,’ ती शिक्षिकाले भनिन् ।
मध्यपूर्व युद्धको सुरुवातदेखि कच्चा तेलको मूल्य करिब ५० प्रतिशतले बढेको छ र सोमबार पुनः प्रति ब्यारल १०० डलर नाघेको छ । यसले गर्दा पम्पहरूमा इन्धनको मूल्य बढेको छ ।

नास्डाकमा सूचीकृत भिनफास्टले मार्चमा भियतनाममा वार्षिक बिक्रीमा १२७ प्रतिशतको वृद्धि देख्यो जुन २७ हजार ६०० कार पुगेको छ । सन् २०२५ मा भियतनाममा बेचिएका कारमध्ये करिब ४० प्रतिशत विद्युतीय थिए । तर, यो ट्रेन्ड अहिले झन् तीव्र भएको छ ।

‘अहिलेको समयमा कुन कार किन्ने भन्ने निर्णय गर्दा ग्राहकहरूले इन्धनको लागतलाई धेरै ध्यान दिन्छन्,’ भिनफास्ट शोरूमका बिक्री उपप्रमुख फाम मिन्ह हाईले बताए ।

उनले भने, ‘मार्चमा हामीले ३०० देखि ४०० कार बेच्यौं, सामान्यतया शोरूमले महिनामा २०० देखि २५० कार बेच्ने गर्छ ।’

हाईका अनुसार, गत महिना उनका ५० प्रतिशतभन्दा बढी ग्राहकहरू पेट्रोलियमबाट विद्युतीय कारमा सरेका छन् भने शोरूममा आउने ग्राहकको संख्या करिब ३० प्रतिशतले बढेको छ । भीड व्यवस्थापन गर्न शोरूम खुल्ने समय पनि बढाइएको उनले थपे ।

भियतनाम बाहिर, विशेषगरी टेस्लाको मुख्य प्रतिस्पर्धी बीवाईडी लगायत विद्युतीय सवारी साधनमा विज्ञता भएका चिनियाँ निर्माताहरूको व्यापार फस्टाइरहेको छ ।

यसै महिनाको सुरुमा बैंकक अटो शोमा बीवाईडीले कुनै पनि अन्य निर्माताको तुलनामा सबैभन्दा धेरै अर्डरहरू प्राप्त गर्यो र पहिलोपटक जापानको टोयोटालाई पछि पार्यो ।

‘म धेरै गाडी चलाउँछु, दिनको करिब १०० किलोमिटर । वर्तमान इन्धनको अवस्था र यो कहिलेसम्म रहन्छ भन्ने अन्योलका कारण मलाई स्विच (विद्युतीयमा परिवर्तन) गर्न बाध्य पार्ने यो प्रमुख कारक बनेको छ,’ थाइल्यान्डका ३६ वर्षीय फर्मासिस्ट प्लेङ नाविन्थमले बताए ।

फिलिपिन्समा पनि बीवाईडीको बिक्रीमा वृद्धि भएको छ । मनिलाको उपनगरीय क्षेत्रमा रहेको बीवाईडी शोरूमकी प्रबन्धक मे एन क्लारिस बाकियानोले शोरूममा आउने मानिसहरूको संख्या अर्को स्तरमा पुगेको बताए । ‘यो सबै इन्धनको मूल्यवृद्धिका कारण भएको हो,’ उनले भने ।

‘आजै बिहान एकजना डाक्टर ग्राहक आउनुभएको थियो जो ग्यासको मूल्यले आफू कसरी दण्डित भइरहेको छु भनेर मसँग गुनासो गर्दै हुनुहुन्थ्यो । उहाँ पूर्ण रूपमा विद्युतीय गाडी लिन हतारमा हुनुहुन्थ्यो । खर्चमा ठूलो अन्तर हुनेछ ।’

त्यस महिनाको सबै मौज्दात (स्टक) ग्राहकहरूले पहिल्यै बुक गरिसकेको उनले थपे ।

शोरूममा बीवाईडीका मोडलहरू हेर्दै गरेका एक उद्यमी अर्लोन अबेलोले भने, ‘मलाई लाग्दैन, आगामी केही महिनामा ग्यासको मूल्य फेरि घट्नेछ ।’

चीनमा तीव्र स्थानीय प्रतिस्पर्धाका कारण बीवाईडीको बिक्री घटेकाले निर्माताले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा गति लिने आशा राखेको छ । कम्पनीले विश्लेषकहरूलाई बताएअनुसार, सन् २०२६ मा निर्यात गरिने सवारीसाधनको संख्या १५ लाख नाघ्ने अपेक्षा गरिएको छ । यो जनवरीमा घोषणा गरिएको १३ लाखको लक्ष्यभन्दा धेरै हो ।

उद्योग संघका अनुसार, मार्चमा चिनियाँ विद्युतीय सवारीसाधनको निर्यात, जसका लागि दक्षिणपूर्वी एसिया एक प्रमुख बजार हो, गत वर्षको सोही महिनाको तुलनामा सबै निर्माताहरूमाझ दोब्बर भएको छ ।

वातावरणमैत्री सवारीसाधनको बढ्दो मागको अग्रभागमा आर्थिक कारकहरू छन् । ‘पेट्रोल वा डिजेलको मूल्यमा अचानक भएको वृद्धिप्रति व्यक्तिगत उपभोक्ताहरूको प्रतिक्रिया देखिएको छ,’ ऊर्जा थिंक ट्यांक एम्बरका डेटा विश्लेषक इवान ग्राहमले बताए ।

यस क्षेत्रमा चार्जिङ स्टेशनहरूको स्थापना पनि तीव्र गतिमा भइरहेको छ । जकार्ताले गत साता उच्च स्तरको ऊर्जा खपतलाई कम गर्न राष्ट्रिय विद्युतीय सवारी पारिस्थितिक प्रणालीको विकासलाई तीव्र बनाउन थप गम्भीर कदमहरू चाल्ने वाचा गरेको छ ।

विद्युतीय सवारीसाधनहरूले दक्षिणपूर्वी एसिया बाहिर पनि गति लिइरहेका छन् ।

‘विश्वव्यापी माग पहिले नै उल्लेख्य रूपमा बढेको संकेतहरू छन्,’ क्यापिटल इकोनोमिक्सले भनेको छ ।

उसका अनुसार, मार्चमा जापान, दक्षिण कोरिया र न्युजिल्यान्डमा विद्युतीय सवारीको दर्ता दोब्बरभन्दा बढी भएको छ भने भारत र अस्ट्रेलियामा ५० प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ ।