इरान युद्धले ४ वटा सीमा पार गर्यो, तनाव झनै बढ्यो

एजेन्सी । पछिल्लो २४ घण्टामा इरान युद्धले एकैसाथ चारवटा सीमाहरू पार गरेको छ ।

यीमध्ये प्रत्येक घटना अन्य कुनै पनि हप्ताको मुख्य समाचार बन्न सक्थे । मिलेर यी घटनाहरूले तनाव वृद्धिको यस्तो शृंखला तयार पारेका छन् जसबाट बाहिर निस्कने कुनै बाटो विश्वको कुनै पनि राजधानीबाट देखिएको छैन ।

पहिलो, इरानले शनिबार राति दक्षिणी इजरायलका अराद र डिमोनामा प्रहार गर्याे जसमा करिब १८० भन्दा बढी मानिस घाइते भए । यी इजरायलको नेगेभ आणविक अनुसन्धान केन्द्र नजिकैका शहरहरू हुन् ।

तस्निम (इरानी सञ्चारमाध्यम) ले यी प्रहारहरू नातान्ज आणविक केन्द्रमा इजरायलले गरेको आक्रमणको प्रतिशोध भएको पुष्टि गरेको छ । इरानी मिसाइलहरू इजरायली वायु रक्षा प्रणालीलाई छेडेर छिरे र आवासीय क्षेत्रहरूमा ठूला खाडलहरू बनाए ।

प्रधानमन्त्री नेतान्याहुले यसलाई हाम्रो भविष्यका लागि भइरहेको युद्धमा एक अत्यन्तै कठिन साँझ भनेका छन् । आईआरजीसीले अराद, डिमोना, आइलात, बेरशेबा र किर्याट गात गरी पाँचवटा शहरका सैन्य ठेगानाहरूलाई निशाना बनाएको बताएको छ ।

दोस्रो, इजरायलले आइतबार बिहानसम्म तेहरान र इसफाहानमा आक्रमण जारी राख्यो । अमेरिका र इजरायलको ठूलो संयुक्त हवाई हमलाले राजधानीका विभिन्न क्षेत्रमा प्रहार गर्यो । सेन्टकमले पुष्टि गरेअनुसार, २३ दिनको युद्धमा अमेरिकाले ८ हजारभन्दा बढी सैन्य लक्ष्यहरूमा प्रहार गरिसकेको छ जसमा १३० वटा इरानी जहाजहरू समावेश छन् ।

यसलाई सेन्टकमले दोस्रो विश्वयुद्धपछिको तीन हप्ताको अवधिमा कुनै पनि जलसेनाको सबैभन्दा ठूलो विनाश भनेको छ ।

इरानका ऊर्जामन्त्रीले आइतबार पुष्टि गरेअनुुसार, देशको अत्यावश्यक पानी र बिजुली पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुगेको छ ।

अमेरिकी र इजरायली आक्रमणबाट दर्जनौं पानी प्रसारण र प्रशोधन केन्द्रहरू तथा महत्त्वपूर्ण खानेपानी आपूर्ति सञ्जालहरू क्षतिग्रस्त भएका छन् । इजरायलले यसअघि विश्वकै सबैभन्दा ठूलो ग्यास क्षेत्रको इरानी हिस्सा साउथ पार्समा प्रहार गरेको थियो ।

इरानको ८० प्रतिशत बिजुली प्राकृतिक ग्यासबाट आउँछ । साउथ पार्समाथिको आक्रमणले प्रत्यक्ष रूपमा ९ करोड मानिसका लागि हुने विद्युत् उत्पादनमा खतरा पैदा गरेको छ ।

तेस्रो, अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले शनिबार राति आफ्नो ४८ घण्टे अल्टिमेटम जारी गरे । उनले सोमबार साँझसम्म होर्मुज जलडमरुमध्य पुनः खोल, नत्र अमेरिकाले इरानका पावर प्लान्टहरूलाई नामेट पार्नेछ, सबैभन्दा ठूलोबाट सुरु गर्दै भने ।

पावर प्लान्टहरूमा आक्रमण गरियो भने जलयोजक पूर्ण रूपमा बन्द गरिने इरानी सशस्त्र बलले जवाफ दियो । संसद्का सभामुख गालिबाफले एक्समा लेखेअनुसार, सम्पूर्ण क्षेत्रका सबै ऊर्जा र तेल पूर्वाधारहरू वैधानिक लक्ष्य बन्ने र तिनलाई अपरिवर्तनीय रूपमा नष्ट गरिनेछ ।

त्यो अपरिवर्तनीय भन्ने शब्दले हजारौं मिसाइलको काम गरिरहेको छ । यसको अर्थ पानी प्रशोधन केन्द्र, रिफाइनरी र अरब प्रायद्वीपका लागि पिउने पानी उत्पादन गर्ने पूर्वाधारहरू हुन् ।

चौथो, साउदी अरबले इरानी कूटनीतिकर्मीहरूलाई देशनिकाला गरेको छ । रियादले सैन्य सहचारी, उनका उप–सहचारी र दूतावासका अन्य तीन सदस्यहरूलाई २४ घण्टाभित्र देश छोड्न आदेश दिँदै पर्सोना नन ग्राटा (अवाञ्छित व्यक्ति) घोषणा गरेको छ ।

यो साउदी भूभागमा भइरहेको निरन्तर इरानी आक्रमणको परिणाम हो ।

टर्कीका विदेशमन्त्रीले रियादबाट चेतावनी दिएअनुसार, खाडी देशहरू प्रतिशोध लिन बाध्य हुन सक्छन् । हालसम्म युद्धमा प्रत्यक्ष सहभागी नभई इरानी आक्रमणहरू सहँदै आएका खाडी राष्ट्रहरूसँग अब धैर्यको सीमा समाप्त हुँदैछ ।

अब यी चारवटै तनावहरूलाई एकैसाथ हेर्नुहोस् । इरानले इजरायलको आणविक केन्द्र नजिकै प्रहार गर्छ । इजरायल र अमेरिकाले इरानी पानी र बिजुलीमाथि प्रहार गर्छन् । ट्रम्पले पावर प्लान्ट विनाशका लागि ४८ घण्टे समयसीमा तोक्छन् । समय सकिएमा इरानले हर्मुज स्थायी रूपमा बन्द गर्ने र क्षेत्रीय पूर्वाधारको अपरिवर्तनीय विनाश गर्ने वाचा गर्छ । साउदीले इरानी कूटनीतिकर्मीहरूलाई निकाला गर्छ ।

खाडी क्षेत्र युद्धतर्फ अघि बढ्छ ।

ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ११३ डलर र डब्ल्यूटीआई १०० डलर माथि पुगेको छ । गोल्डम्यान स्याक्सले अप्रिलका लागि ११० देखि १२५ डलर र जोखिम बढेमा १५० डलरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरेको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो ४० करोड ब्यारल आपतकालीन भण्डार खुला गरेको छ । ४८ घण्टाको समयसीमा सोमबार साँझ समाप्त हुँदैछ ।

खाडीमा अड्किएको तेलको प्रत्येक ब्यारल यस्तो हो जुन मल बन्न पाउँदैन । इरानमा नष्ट भएको प्रत्येक पावर प्लान्ट यस्तो मेगावाट हो जसले एमोनिया उत्पादन गर्न सक्दैन ।

खाडीमा खतरामा परेका प्रत्येक पानी प्रशोधन केन्द्र लाखौं मानिसका लागि पिउने पानी हुन् ।

यो युद्ध अब मिसाइल र भूभागको बारेमा मात्र रहेन । यो अणुहरूको बारेमा होः पानी, नाइट्रोजन, हिलियम र कच्चा तेल ।

मिसाइलहरू केवल माध्यम हुन् । यी अणुहरू यसका परिणाम हुन् । र समय घर्कंदैछ ।