ट्रम्प र मोदीबीच व्यापार सम्झौता: भन्सार शुल्क घट्यो

एजेन्सी । अमेरिकाले भारतबाट आयात हुने सामानमा ट्यारिफ (भन्सार शुल्क) घटाएर १८ प्रतिशत कायम गरेको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सामाजिक सञ्जालमार्फत यसबारे जानकारी दिएका छन् ।
साथै, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारत र अमेरिकाबीच व्यापार सम्झौतामा सहमति भएको पनि बताएका छन् । यद्यपि, भारतीय प्रधानमन्त्रीको ‘एक्स’ पोस्टमा व्यापार सम्झौता (ट्रेड डिल) बारे कुनै जानकारी दिइएको छैन ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘ट्रुथ सोसल’मा लेखेका छन् कि अमेरिका र भारतबीच व्यापार सम्झौतामा सहमति भएको छ, जसअन्तर्गत अमेरिकाले ‘रेसिप्रोकल ट्यारिफ’ (पारस्परिक भन्सार शुल्क) लाई २५ प्रतिशतबाट घटाएर १८ प्रतिशतमा झारेको छ ।

यसैबीच प्रधानमन्त्री मोदीले भनेका छन्, ‘मेड इन इन्डिया उत्पादनहरूमा ट्यारिफ घटाएर १८ प्रतिशत गरिएको थाहा पाउँदा खुसी लागेको छ ।’

यता विपक्षी कांग्रेस पार्टीले यस घोषणापछि भनेको छ, ‘राष्ट्रपति ट्रम्पको प्रधानमन्त्री मोदीमाथि स्पष्ट दबाब देखिन्छ ।’

भारतका लागि अमेरिकी राजदूत सर्जियो गोरले ‘एक्स’मा लेखेका छन्, ‘मैले धेरै पटक भनेझैं, राष्ट्रपति ट्रम्प वास्तवमै प्रधानमन्त्री मोदीलाई आफ्नो धेरै राम्रो मित्र मान्छन् । आज साँझ व्यापार सम्झौताको खबरले अत्यन्त उत्साहित छु । अमेरिका र भारतको सम्बन्धमा असीमित सम्भावनाहरू छन् ।’

दुवै देशका प्रमुख नेताहरूद्वारा सोमबार राति गरिएको यो घोषणा निकै महत्त्वपूर्ण छ, किनकि विगत एक वर्षदेखि दुवै देशको सम्बन्धमा निकै उतारचढाव आएका थिए ।

अमेरिकाले भारतमा २५ प्रतिशत ट्यारिफ बाहेक रुसबाट तेल खरिद गरेकोमा अतिरिक्त २५ प्रतिशत ट्यारिफ लगाएको थियो । यसरी यो ट्यारिफ कुल मिलाएर ५० प्रतिशत पुगेको थियो ।

डोनाल्ड ट्रम्पले के भने?

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एउटा पोस्टमा लेखेका छन्, ‘आज बिहान भारतका प्रधानमन्त्री मोदीसँग कुरा गर्न पाउनु मेरो लागि सम्मानको कुरा थियो । उनी मेरा असल मित्रहरूमध्ये एक हुन् र आफ्नो देशका एक शक्तिशाली एवं सम्मानित नेता हुन् । हामीले व्यापार र रुस-युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने लगायतका धेरै विषयमा छलफल गर्‍यौँ । उनले रुसी तेल खरिद बन्द गर्न र अमेरिका तथा सम्भवतः भेनेजुएलाबाट अझ बढी तेल खरिद गर्न सहमति जनाएका छन् ।’

‘यसले युक्रेनमा चलिरहेको युद्ध अन्त्य गर्न मद्दत पुग्नेछ, जहाँ हरेक हप्ता हजारौं मानिस मारिएका छन् । प्रधानमन्त्री मोदीप्रतिको मित्रता र सम्मानका कारण र उनको आग्रहमा तत्काल प्रभावबाट हामीले अमेरिका र भारतबीच व्यापार सम्झौतामा सहमति गरेका छौँ । यस अन्तर्गत अमेरिकाले रेसिप्रोकल ट्यारिफलाई २५ प्रतिशतबाट घटाएर १८ प्रतिशत गरेको छ ।’

‘भारतले पनि अमेरिकाका लागि आफ्नो ट्यारिफ र ‘नन-ट्यारिफ ब्यारियर्स’ (गैर-भन्सार अवरोध) लाई शून्य बनाउने दिशामा अघि बढ्नेछ । प्रधानमन्त्रीले ‘बाय अमेरिकन’ (अमेरिकी सामान किन) नीति अन्तर्गत अमेरिकाबाट अझ बढी खरिद गर्ने प्रतिबद्धता पनि जनाएका छन् । यसमा ५०० अर्ब डलरभन्दा बढीको अमेरिकी ऊर्जा, प्रविधि, कृषि, कोइला र अन्य धेरै उत्पादनहरूको खरिद समावेश छ ।’

उनले भने, ‘भारतसँगको हाम्रो शानदार सम्बन्ध आगामी दिनमा अझ बलियो हुनेछ । प्रधानमन्त्री मोदी र म त्यस्ता व्यक्ति हौं जसले कामलाई निष्कर्षमा पुर्याउँछन्, जबकि धेरैका बारेमा यो कुरा भन्न सकिँदैन ।’

पीएम मोदीले के भने?

यसमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले एउटा ‘एक्स’ पोस्टमा भनेका छन्, ‘आज मेरा प्रिय मित्र राष्ट्रपति ट्रम्पसँग कुरा गर्न पाउँदा निकै खुसी लाग्यो । मेड इन इन्डिया उत्पादनहरूमा ट्यारिफ घटाएर १८ प्रतिशत गरिएको थाहा पाउँदा खुसी लागेको छ । यस घोषणाका लागि भारतका १.४ अर्ब जनताको तर्फबाट राष्ट्रपति ट्रम्पलाई धन्यवाद ।’

उनले लेखेका छन्, ‘जब दुई ठूला अर्थतन्त्र र विश्वका सबैभन्दा ठूला लोकतन्त्रहरू मिलेर काम गर्छन्, तब यसको फाइदा हाम्रा जनताले पाउँछन् र पारस्परिक हितका अपार अवसरहरू खुल्छन् । वैश्विक शान्ति, स्थिरता र समृद्धिका लागि राष्ट्रपति ट्रम्पको नेतृत्व अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ । शान्तिको प्रयासमा भारत उनीसँग दृढताका साथ उभिएको छ । म उनीसँग मिलेर हाम्रो साझेदारीलाई अभूतपूर्व उचाइमा लैजान तयार छु ।’

यस घोषणापछि कांग्रेस प्रवक्ता जयराम रमेशले ‘एक्स’ मा पोस्ट गरेका छन् ।

उनले लेखेका छन्, ‘उनले (ट्रम्प) ‘अपरेशन सिन्दूर’ रोक्ने घोषणा वासिङ्टन डीसीबाट गरे । उनले रुस र भेनेजुएलाबाट भारतको तेल खरिदबारे अपडेट पनि वासिङ्टनबाटै दिए । र अब उनले भारत-अमेरिका व्यापार सम्झौताको घोषणा पनि वासिङ्टनबाटै गरिदिएका छन्, जसको पूर्ण विवरणको प्रतीक्षा छ ।’

‘राष्ट्रपति ट्रम्पको प्रधानमन्त्री मोदीमाथि कुनै न कुनै दबाब वा पकड स्पष्ट देखिन्छ । मोदी अब उनीबाट टाढा-टाढा नै देखिन्छन्, अँगालो हाल्ने जस्तो पुरानो मित्रवत शैली त टाढाको कुरा भइसक्यो । यस्तो लाग्छ कि यस पटक मोदी जी झुकेका छन् । पक्कै पनि यो ‘सबैभन्दा ठूलो सम्झौता’ त हुन सक्दैन । वासिङ्टनमा त स्पष्ट देखिएको छ- मोग्याम्बो खुसी भयो ।’