एजेन्सी । भारतका शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको सरकार आन्दोलनरत युवाका चिन्ता र परीक्षा सुधारका मागहरू सम्बोधन गर्न प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन् । बढ्दो विरोध प्रदर्शनप्रति सरकारले औपचारिक रूपमा प्रतिक्रिया दिन थालेको यो पछिल्लो र महत्त्वपूर्ण संकेत हो ।
शिक्षामन्त्री प्रधानको यो टिप्पणी युवाहरूको नेतृत्वमा सुरु भएको कक्रोच आन्दोलनले नयाँ दिल्लीमा प्रदर्शन थालेयताकै पहिलो हो । मेडिकल कलेज भर्नाका लागि लिइने प्रवेश परीक्षा (नीट) को प्रश्नपत्र चुहावटका कारण करिब २० लाख विद्यार्थीको भविष्य अन्योलमा परेको र केही विद्यार्थीले आत्महत्या समेत गरेको घटनापछि आन्दोलनकारीहरूले मन्त्रीको राजीनामा माग्दै प्रदर्शनलाई उग्र बनाएका हुन् ।
कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) नाम दिइएको यो आन्दोलन सुरुमा सामाजिक सञ्जालमा एउटा व्यंग्यात्मक अभियानका रूपमा केही सय युवाहरूबाट मात्र सुरु भएको थियो । तर, यसै साता यो आन्दोलन सन् २०१४ मा मोदी सत्तामा आएयताकै सबैभन्दा ठूलो युवा चुनौतीका रूपमा स्थापित भएको छ ।
सोमबार दिल्लीका सडकमा उत्रिएका हजारौं प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच भीषण झडप भएको थियो जहाँ प्रहरीले भीडलाई पछाडि धकेल्न लाठी र अश्रुग्यास प्रहार गरेको थियो ।
मंगलबार राहुल गान्धीको नेतृत्वमा प्रमुख विपक्षी दल कांग्रेसले प्रधानमन्त्री निवासतर्फ जाने मुख्य मार्गमा धर्ना दिएपछि यो आन्दोलनले थप राजनीतिक गति लिएको थियो । गान्धी, उनकी बहिनी प्रियंका गान्धी वाड्रा र अन्य वरिष्ठ विपक्षी नेताहरूले धर्ना अन्त्य गर्न अस्वीकार गरेपछि प्रहरीले उनीहरूलाई हिरासतमा लिएको थियो यद्यपि उनीहरूलाई मंगलबार ढिलो गरी रिहा गरियो ।
मन्त्री प्रधानले मंगलबार राति सामाजिक सञ्जाल एक्समा एक पोस्ट गर्दै मेडिकल प्रवेश परीक्षाका बारेमा संसदमा छलफल गर्न र युवाका हरेक वास्तविक चिन्ताहरू सम्बोधन गर्न सरकार शतप्रतिशत प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गरेका छन् । राहुल गान्धीको विरोध प्रदर्शनलाई लक्षित गर्दै उनले भारतीय विद्यार्थीहरूलाई कुनै राजनीतिक अभियानको मोहराका रूपमा प्रयोग गर्न नहुने टिप्पणी समेत गरे । उनले विद्यार्थीहरूप्रति सरकारको गम्भीर जवाफदेहिता रहेको र सुधारका लागि ठोस काम भइरहेको दाबी गरेका छन् ।
यसअघि मंगलबार नै प्रधानमन्त्री मोदीले पनि यस विषयमा पहिलोपटक बोल्दै प्रश्नपत्र चुहावटमा संलग्नहरूलाई कडा सजाय दिने वाचा गरेका थिए । उनले आफ्ना सांसदहरूलाई भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिने गरी अभेद्य परीक्षा प्रणाली निर्माणमा सहयोग गर्न समेत आह्वान गरेका छन् ।
यता, स्वास्थ्यमन्त्री जेपी नड्डाले पनि सोमबार पहिलोपटक सीजेपी नेताहरूसँग वार्ता गर्दै सरकारले उनीहरूका मागमाथि गम्भीरतापूर्वक विचार गर्ने आश्वासन दिएका छन् ।
परीक्षामा भइरहेका यस्ता गडबडी र त्यसपछि उत्पन्न युवा आक्रोश प्रधानमन्त्री मोदीको तेस्रो कार्यकालका लागि अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो परीक्षा बनेको छ । यो आन्दोलनको लोकप्रियताले भारतमा रोजगारीको अभाव र बारम्बार हुने प्रश्नपत्र चुहावटप्रति युवा पुस्तामा रहेको गहिरो निराशालाई उजागर गरेको छ ।
यसले विपक्षी दलहरूलाई मोदी र उनको भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) माथि दबाब दिने एउटा ठूलो अवसर दिएको छ किनभने युवा मतदाताहरू नै भाजपाको मुख्य शक्ति मानिन्छन् ।
‘भारतको शिक्षा प्रणाली किन ध्वस्त हुँदैछ ? प्रश्नपत्रहरू किन बारम्बार चुहावट भइरहेका छन् ? भारतमा शिक्षा किन यति महँगो छ कि एउटा परिवारले छोराछोरी पढाउनकै लागि आफूलाई आर्थिक रूपमा बर्बाद गर्नुपरेको छ ?’ गान्धीले मंगलबार राति हिरासतमा रहेको समयमा रेकर्ड गरिएको भिडियो सन्देशमा प्रश्न गरेका छन् ।
उनले यी प्रश्नहरू जायज भएको भन्दै बुधबार संसदमा यस विषयमा विस्तृत बहस हुनुपर्ने र सोमबारको प्रहरी दमनका लागि मोदीले विद्यार्थीहरूसँग माफी माग्नुपर्ने माग गरेका छन् ।
अभियन्ता सोनम वाङचुकले जुन २८ देखि सुरु गरेको भोक हडतालले पनि यो आन्दोलनलाई थप बल पुर्याएको छ । उनलाई शनिबार प्रहरीले जबर्जस्ती अस्पताल पुर्याएको थियो भने मंगलबार उनकी श्रीमतीले दिएको निवेदनमा अदालतले आदेश जारी गरेपछि उनलाई एक निजी अस्पतालमा सारिएको छ । वाङचुककी श्रीमतीले उनलाई गैरकानूनी रूपमा हिरासतमा राखिएको आरोप लगाएकी थिइन् ।
प्रतिक्रिया