कसरी जित्यो स्पेनले फ्रान्सलाई ? रणनीतिको भित्री कथा

एजेन्सी । नियन्त्रणको उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै स्पेनले आफ्नो इतिहासकै दोस्रो विश्वकप फाइनलमा स्थान सुरक्षित गर्‍यो र फ्रान्सलाई कसरी परास्त गरियो भन्ने कुराले सम्पूर्ण विश्वलाई नै स्तब्ध बनायो ।

मंगलबारको अत्यन्त प्रतीक्षित सेमिफाइनलमा फ्रान्स (लेस ब्ल्युज) प्रबल प्रबल दाबेदारको रूपमा उत्रिएको थियो । किलियान एम्बाप्पे, उसमान डेम्बेले र माइकल ओलिजे जस्ता आक्रमणकारी खेलाडीहरूको बलमा उनीहरूले टुर्नामेन्टभर सहज बाटो पार गरेका थिए ।

तर फ्रान्सलाई कसरी हराउन सकिन्छ भनेर धेरैले प्रश्न गरिरहँदा, स्पेनले २-० को जितसँगै आफू युरोपेली च्याम्पियन र रेकर्ड बराबरी गर्ने ३७ खेलको अपराजित सिलसिलामा रहेको कुरा सम्झाइदियो ।

स्पेनको राष्ट्रिय फुटबल टिमका प्रमुख कोच लुइस डे ला फुएन्तेका खेलाडीहरू यस विश्वकपमा निकै कम चर्चामा रहेका थिए ।

पहिलो खेलमा त डेब्यु गर्ने केप भर्देलाई पराजित समेत गर्न सकेका थिएनन् र किशोर सुपरस्टार लामिने यामालले हालसम्म एक मात्र गोल गरेका छन् ।

तर उनीहरूले सही समयमा उत्कृष्ट फर्म हासिल गरेका देखिन्छन् र सात मध्ये छ खेलमा क्लिन शीट राख्दै आइतबारको विश्वकप फाइनलमा प्रबल दाबेदार बन्न सक्छन्, जहाँ उनीहरूको भिडन्त अर्जेन्टिना वा इंग्ल्याण्डसँग हुनेछ ।

यता, तेस्रो स्थानको प्ले-अफको लागि फ्रान्सले तयारी गर्नुपर्नेछ, किनभने मिडफिल्डमा भएको उत्कृष्ट प्रदर्शनका कारण उनीहरू निराश भए र लक्ष्यतिर जम्मा तीनवटा मात्र प्रयास गर्न सके ।

‘स्पेनले फ्रान्सलाई पूर्णतया परास्त गर्‍यो – तिनीहरूलाई सर्लक्कै ओछ्यायो,’ भूतपूर्व प्रिमियर लिग च्याम्पियन क्रिस सटनले खेल हेर्न पुगेका बीबीसी रेडियो ५ लाइभका लागि भने ।

‘हामीले यस टुर्नामेन्टमा फ्रान्सलाई धेरै प्रशंसा गरेका थियौं, तर उनीहरूलाई मृदुभाषी स्पेनले सजिलै उछिनिदियो । समग्रमा, स्पेनले यो फ्रान्सेली टिमलाई खेलमा र मैदानमा दुवैतिर उछिनेको छ ।’

अर्का प्रिमियर लिग विजेता रोय कीनले आईटीभीमा भने, ‘फ्रान्स टिमको रूपमा खेलिरहेको थिएन । शानदार व्यक्तिगत खेलाडीहरू, तर टिमको रूपमा होइन । स्पेन साँच्चै उत्कृष्ट रहेको छ- हेर्न अत्यन्त आनन्ददायी।’

डे ला फुएन्तेलाई डिसेम्बर २०२२ मा स्पेनको कोचको रूपमा नियुक्त गर्दा, कतिपयले उनलाई ‘लुइस डे ला को हो त ?’ भनेर व्यङ्ग्य समेत गरेका थिए ।

२०१० मा भिसेन्ते डेल बोस्केको नेतृत्वमा विश्व च्याम्पियन बनेको स्पेन उच्च प्रोफाइलका व्यक्तित्वहरूद्वारा नेतृत्व पाउन अभ्यस्त छ र आफ्नो देशको अन्डर-१९, अन्डर-२१ र अन्डर-२३ टिमको नेतृत्व गरिसकेका डे ला फुएन्तेलाई महासंघको एउटा साधारण नियुक्तिको रूपमा हेरिएको थियो।

तर ६५ वर्षीय यी कोचले आलोचकहरूलाई ठोस जवाफ दिएका छन्।

२०२३ मा नेशन्स लिग जित र युरो २०२४ को उपाधि दिलाइसकेका उनले अहिले स्पेनलाई विश्वकप फाइनलसम्म पुर्‍याएका छन् । यदि इंग्ल्याण्डले बुधबार अट्लान्टामा जित्यो भने, दुई वर्षअघिको युरोपेली च्याम्पियनसिप फाइनलको पुनरावृत्ति हुनेछ ।

स्पेनका अचम्मलाग्दा तथ्यांकहरू

स्पेनले सबैभन्दा लामो अपराजित सिलसिलाको हकमा इटालीको ३७ खेलको रेकर्ड बराबरी गरेको छ । विश्वकप/युरोपेली च्याम्पियनसिपमा सामूहिक रूपमा सबैभन्दा बढी खेल खेल्दा कहिल्यै नहारेका पाँच युरोपेली खेलाडीहरू सबै स्पेनकै हुन्- आइमेरिक लापोर्ते (२२), ओयार्जाबल (२०), फाबियान रुइज (१६), मिकेल मेरिनो (१४) र यामाल (१४) ।

लामिने यामालले स्पेनका लागि कहिल्यै हारेका छैनन् । विश्वकप र युरो गरी उनले सम्मिलित रूपमा १२ खेलमा सुरुवाती एघारमा खेलेका छन्, ती सबैमा उनको टिम विजयी भएको छ । सुरुवाती एघारमा खेल्दा यी दुई प्रतियोगितामा कुनै पनि युरोपेली खेलाडीको सर्वोत्तम शतप्रतिशत जित दर हो ।

एउटै संस्करणमा छवटा क्लिन शीट राख्ने स्पेन विश्वकप इतिहासकै पहिलो टिम बनेको छ । फ्रान्सविरुद्ध सामना गरेको एक्सजी (एक्सपेक्टेड गोल) आँकडा (०.३) १९९४ मा ब्राजिल-स्विडेन खेलपछि प्रतियोगिताको सेमिफाइनलमा कुनै राष्ट्रले सामना गरेको न्यूनतम हो ।

‘हामीले २०१०को भावना पुनः प्राप्त गरेका छौं’

स्पेनको विश्वकप अभियान केप भर्देविरुद्ध निराशाजनक ०-० ड्रबाट सुरु भएको थियो । १६ का दौरमा पोर्चुगललाई हराउन उनीहरूलाई ९१ औं मिनेटको विजयी गोल चाहिएको थियो र क्वार्टरफाइनलमा बेल्जियमलाई हराउन ८८ औं मिनेटको गोल चाहिएको थियो ।

फ्रान्सविरुद्ध भने उनीहरूले त्यति ढिलो पर्खनु परेन, मिकेल ओयार्जाबलको पेनाल्टी र पेड्रो पोर्रोको उत्कृष्ट फिनिसको दममा एक घण्टाभित्रै २-० को अग्रता बनाए । यी नै उनीहरूका एकमात्र दुई शट अन टार्गेट थिए ।

‘यो अत्यन्त उत्कृष्ट स्पेनी टिम होइन, हामीले यसभन्दा राम्रो टिम देखेका छौं,’ भूतपूर्व फ्रान्सेली फुलब्याक गाएल क्लिशीले ५ लाइभ स्पोर्टलाई भने। ‘तर उत्कृष्ट टिमले नै जित्यो। सबै चरण स्पेनद्वारा नियन्त्रित थियो — स्पेनले के गर्छ भन्ने कुरामा हामी अभ्यस्त छौं, तर उनीहरूले यसपटक यति राम्रोसँग गरे ।’

फ्रान्सेली विश्वकप विजेता प्याट्रिक भिएराले पनि सहमति जनाउँदै स्पेन ‘हरेक पक्षमा’ हावी भएको बताए।

‘सामूहिक रूपमा स्पेनको यो एक शानदार खेल थियो,’ उनले आईटीभी स्पोर्टमा भने, ‘उनीहरूले ओलिजेलाई खेल्नै दिएनन् । उनीहरूले खेल रणनीतिक रूपमा जिते।’

उनका पूर्व आर्सेनल साथी इयान राइटले भने, ‘यो व्यक्तिगत क्षमताभन्दा संरचनाको जित थियो। यति सजिलै भएको देखेर म त छक्क परेको छु।’ स्पेनी फुटबल विशेषज्ञ गिलेम बालागेले थपे, ‘हामीले देखेको कुरा एक शानदार सामूहिक प्रदर्शन हो । उनीहरूको सबैकुरामाथि नियन्त्रण थियो । यो त सबै फुटबल स्कूलमा सिकाउनुपर्ने खालको हो ।’

खेलपछिको पत्रकार सम्मेलनमा डे ला फुएन्तेले आफ्ना खेलाडीहरू ‘प्रयास, प्रतिभा, त्याग, र आफूलाई अझ राम्रो बनाउने प्रयास’ गरेकाले फाइनलमा पुग्न योग्य रहेको बताए ।
‘हामीले २०१०को भावना पुनः प्राप्त गरेका छौं,’ उनले भने, ‘जो खेलेनन् तिनीहरू पनि खेलपछि तालिम गर्न रोकिएको तथ्यबाटै यो टिमको चरित्र प्रस्ट हुन्छ। यो एउटा प्रक्रिया हो र हामी यस क्षणमा उत्कृष्ट अवस्थामा पुग्ने योजना पहिल्यै बनाइएको थियो ।’

राजाको फोन

स्पेनका हजारौं समर्थकहरू उत्सव मनाउन आफ्नो देशका सडकहरूमा ओर्लिरहँदा, डे ला फुएन्तेले पूर्णसमयपछि राजा फेलिपे छैटौंबाट फोन आएको खुलासा गरे ।

डे ला फुएन्तेको आफ्ना खेलाडीहरूसँग नजिकको सम्बन्ध छ, धेरैले उनकै मातहत देशको युवा टिमहरूमा खेलेका छन् ।

मिकेल मेरिनोले डे ला फुएन्तेसँग पहिलोपटक अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि जितेको भनेको २०१५ मा हो, जब उनी अहिलेका कप्तान रोड्री र गोलकिपर उनाई सिमोनसँगै युरोपेली अन्डर-१९ च्याम्पियनसिप जितेका थिए।
‘डे ला फुएन्तेले यो यात्रा १० वर्षअघि ओयार्जाबल, डानी ओल्मो, रोड्री र सिमोनसँगै सुरु गरेका थिए,’ ५ लाइभमा बालागेले भने।

‘उनीहरूले अन्डर-१९ र अन्डर-२१ युरो जिते, एकअर्कालाई चिने, एक परिवार बनाए, र व्यक्तिगत रूपमाभन्दा सामूहिक रूपमा राम्रो हुने त्यो भावना उनीहरूको रगतमै मिसिएको छ ।’

‘विश्वकप विजेताहरूले आज खेले’

फाइनलमा इंग्ल्याण्ड वा अर्जेन्टिना कोसँग खेल्न रुचाउने भन्ने प्रश्नमा डे ला फुएन्तेले भने, ‘मेरो कुनै रुचि छैन । विश्वकपअघि नै मैले इंग्ल्याण्ड दाबेदारमध्ये एक भएको बताएको थिएँ । स्क्रिप्ट उस्तै हुनेछ। हामीसँग बल धेरै समय रहनेछ । यदि अर्जेन्टिना हो भने, उनीहरू डिफेन्समा कमजोर छन्, काउन्टरमा उनीहरूलाई तोड्न र खोल्न सकिन्छ।
स्पेनसँग यति धेरै तह छन् कि उनीहरूले त्यो पनि गर्न सक्छन्। मलाई लाग्छ विश्वकपको विजेता आज खेल्यो ।

‘मापदण्ड उकास्दै, स्पेनले खेल पूरा गरिरहेको छ, अवसरहरू सिर्जना गरिरहेको छ। इंग्ल्याण्डले युरोपछि अर्कै बाटो लिएको छ। तिनीहरूले नयाँ आयोजना सुरु गरेका छन् र मलाई त्यो विचार स्पष्ट गाल्दैन। स्पेनले भने उस्तै विचारसँग निरन्तरता दिएको छ,’ उनले भने ।

‘स्पेनले फ्रान्सलाई उछिन्यो’
उमिर इर्फान
फुटबल रणनीति संवाददाता

स्पेनले फ्रान्सलाई दशकौंदेखि हामीले चिनेको सिद्धान्तमा आधारित प्रदर्शनद्वारा उछिन्यो । कब्जा, काउन्टर-प्रेसिङ, प्रबल मिडफिल्ड, र छोटो पासिङ संयोजन ।

फ्रान्सको दुई-सदस्यीय मिडफिल्डविरुद्ध, स्पेनले फाबियान रुइज, रोड्री र डानी ओल्मोको शारीरिक र प्राविधिक रूपमा उत्कृष्ट त्रिकोणले हावी भयो।

जसले मिडफिल्डमा १० को भूमिकामा खेले, उनले फ्रान्सको मिडफिल्ड र ब्याकलाइनलाई अनुत्तरित प्रश्नहरू सोधे । उनले स्पेनलाई मिडफिल्डमा दुईविरुद्ध तीनको फाइदा दिए।

फ्रान्सले उनलाई रोक्न एक सेन्टर-ब्याकलाई उनको पछि लगाउने प्रयास गरे, तर प्रेस प्रतिरोध गर्ने र नजिकैका साथीहरूलाई भेट्टाउने उनको क्षमताले स्पेनका धेरै उत्कृष्ट आक्रमणहरूको केन्द्रबिन्दु बन्यो।

स्पेनको दोस्रो गोलका लागि ओल्मोले नै सहयोग गरे । यही गोलमा, फ्रान्सेली फुलब्याकहरूको वरिपरि हामीले स्पेनको अर्को प्रमुख वर्चस्वको क्षेत्र पनि देख्यौं ।

फ्रान्सको ४-४-१-१ रक्षात्मक ब्लक काफी निष्क्रिय थियो र खेलाडीहरूले व्यक्तिगत खेलाडी पछ्याउनुको साटो क्षेत्रीय रक्षा गरे । स्पेनले फुलब्याकहरूलाई आक्रमणमा खटाएर यही कमजोरीलाई निशाना बनायो । फ्रान्सेली फुलब्याकहरूले स्पेनका विंगर र फुलब्याक गरी दुई खेलाडी रक्षा गर्नुपरेको स्थितिमा आफूलाई पाए ।

गोलका लागि, डिजायर डुएले पेड्रो पोर्रोको आक्रमणकारी दौडलाई पछ्याउन असफल भए, जसले पास दिइसकेपछि, फर्केको पास प्राप्त गरी गोल गरे।