कतारले ट्रम्पलाई उपहारमा दिएको ४० करोड डलर बराबरको विमानको अन्तिम परीक्षण हुँदै

एजेन्सी । अमेरिकाको वायुसेनाले आफ्नो राष्ट्रपतीय विमान दस्तामा आधिकारिक रूपमा नयाँ विमानलाई स्वागत गरेको छ ।

औपचारिक रूपमा भिसी–२५बी ब्रिज विमानको रूपमा चिनिने यो विमान कमान्डर–इन–चिफ (राष्ट्रपति) लाई विश्वभर उडाउनुअघि अन्तिम चरणको परीक्षणका लागि मेरिल्यान्डको जोइन्ट बेस एन्ड्रुजमा आइपुगेको छ ।

यो अत्यधिक परिमार्जित बोइङ ७४७–८आईको इतिहास निकै रोचक छ । यो सुरुमा कतारको शाही परिवारका लागि अनुमानित ४० करोड डलर मूल्यको विलासी भीभीआईपी यातायातका रूपमा तयार गरिएको थियो जुन पछि अमेरिकी राष्ट्रपतिका लागि प्राप्त गरियो ।

अमेरिकी वायुसेनाको आधिकारिक वेबसाइटका अनुसार, यो ब्रिज एयरक्राफ्टको डेलिभरीले पुराना हुँदै गएका भीसी–२५ए विमानहरूको मर्मत सम्भारमा लाग्ने लामो समयका कारण उत्पन्न दबाबलाई घटाउने र दीर्घकालीन बोइङ भीसी–२५बी सेवामा नआउन्जेल राष्ट्रपतीय उडान सञ्चालनमा निरन्तरता सुनिश्चित गर्ने उद्देश्य राखेको छ ।

‘कमान्डर–इन–चिफको सुरक्षा र निश्चितता हाम्रो सर्वोच्च प्राथमिकता हो,’ वायुसेनाका सचिव ट्रोय मिन्कले भने, ‘सुरुदेखि नै हामीले राष्ट्रपतीय मिसनका लागि अपेक्षित उच्च मापदण्ड कायम राख्दै विमान हस्तान्तरण प्रक्रियालाई तीव्रता दिन प्रत्येक आवश्यकताको सूक्ष्म रूपमा मूल्यांकन गर्यौं । अमेरिकी वायुसेना गुणस्तर, सुरक्षा वा विश्वसनीयतामा सम्झौता नगरी द्रुत गतिमा अघि बढ्न सक्ने यस प्रयासले प्रमाणित गर्छ ।’

यो विशिष्ट विमान कसरी नयाँ एयर फोर्स वान बन्यो भन्ने कथामा उच्चस्तरीय अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति र कर्पोरेट ढिलाइप्रतिको ठूलो असन्तुष्टि जोडिएको छ । सुरुमा कतारी शाही परिवार (हाउस अफ थानी) का लागि बोइङ बिजनेस जेटको रूपमा निर्माण गरिएको यो विमान अन्ततः कतारका अमिरले अमेरिकालाई उपहार स्वरूप दिएका थिए ।

रिपोर्ट अनुसार, राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले लामो समयदेखिको एयर फोर्स वान प्रतिस्थापन परियोजनामा बोइङले गरेको अत्यधिक ढिलाइप्रति (जुन २०२४ बाट २०२८ मा सारिएको थियो) गहिरो असन्तुष्टि व्यक्त गरेपछि अमिरसँग सम्पर्क गरेका थिए । अन्य विदेशी नेताहरू नयाँ र ठूला विमानहरूमा उड्ने तर अमेरिका भने ३५ वर्ष पुराना विमानहरूमा निर्भर हुनुपर्ने कुराबाट आक्रोशित ट्रम्पले कतारी शाही विमानलाई निःशुल्क उपहारको रूपमा प्राप्त गर्ने व्यवस्था व्यक्तिगत रूपमै मिलाएका थिए ।

यो जेट आधिकारिक उपहारका रूपमा हस्तान्तरण गरिएकोले सुरुमा ४० करोड डलर मूल्य तोकिएको विलासी भीभीआईपी लेआउट अमेरिकी सरकारले प्राप्त गर्यो । तर, यस निर्णयले विदेशी उपहार सम्बन्धी संवैधानिक नियमहरूका बारेमा ठूलो बहस सिर्जना गरेको छ ।

हाल, राष्ट्रपति दुईवटा अत्यधिक परिमार्जित बोइङ ७४७–२००बी विमानहरूमा निर्भर छन् जसलाई सैन्य भाषामा भीसी–२५ए भनिन्छ । यी प्रतिष्ठित विमानहरू सन् १९९० को दशकको सुरुदेखि सेवामा छन् । यिनीहरू पुराना हुँदै गएकाले मर्मत सम्भारका लागि झन्झन् लामो र जटिल समय लाग्ने गरेको छ ।

बोइङले स्थायी र दीर्घकालीन प्रतिस्थापन विमानहरू तयार नगरुञ्जेल विमानको उपलब्धतामा कमी नआओस् भन्नका लागि वायुसेनाले ब्रिज कार्यक्रम ल्याएको हो । यस विमानले पुराना विमानहरूको दस्तामा परेको ठूलो दबाबलाई कम गर्न मद्दत गर्नेछ जसले गर्दा राष्ट्रपतिसँग सधैं एक सुरक्षित र भरपर्दो फ्लाइङ कमान्ड पोस्ट तयारी अवस्थामा रहनेछ ।

यस विशिष्ट विमानलाई अद्वितीय बनाउने कुरा के हो भने यसको परिमार्जन प्रक्रियाका क्रममा वायुसेनाले गति, विलासिता र सुरक्षाबीच कसरी सन्तुलन कायम गर्यो भन्ने हो । यो विमान पहिले नै अर्को देशको राष्ट्रप्रमुखका लागि तयार गरिएको हुनाले यसमा उत्कृष्ट काठको सजावट र उच्चस्तरीय यात्रु सुविधाहरू सहितको अत्यन्तै विलासी भित्री भाग थियो ।

समय र पैसा बचत गर्नका लागि वायुसेनाले पहिलेको विलासी संरचनालाई धेरै हदसम्म यथावत राख्यो र आफ्ना स्रोतहरू महत्त्वपूर्ण सैन्य स्तरोन्नतिमा केन्द्रित गर्ने निर्णय गर्यो ।

क्याबिनहरूलाई सुरुदेखि नै पुनः निर्माण गर्नुको सट्टा अन्तर–निकाय सुरक्षा विज्ञहरूको एक विशिष्ट टोलीले कुनै पनि सम्भावित प्राविधिक खतराहरू पत्ता लगाउन र त्यसलाई निस्तेज पार्न विमानको सूक्ष्म जाँच गर्यो । त्यसपछि उनीहरूले अत्याधुनिक सुविधाहरू जडान गरे ।

सुरक्षित सञ्चारः इलन मस्कको स्टारलिंक स्याटेलाइट इन्टरनेट सहितका उन्नत र बहु–तहका प्रणालीहरूले राष्ट्रपतिलाई आकाशबाटै देश चलाउन सहज बनाउँछन् ।

रक्षात्मक उपायहरूः उच्च–खतरा भएका वातावरणमा विमानलाई सुरक्षित राख्न डिजाइन गरिएका गोप्य सिल्डिङ र रक्षा प्रणालीहरू ।

विमान अझै पनि पूर्ण रूपमा तयार भइसकेको छैन । हाल यो जोइन्ट बेस एन्ड्रुजमा कमिसनिङ फ्लाइट (परीक्षण उडान) हरूबाट गुज्रिरहेको छ ।

चालक दलका सदस्य र प्राविधिकहरूले विमानको मिशन क्षमताको प्रमाणीकरण गरिरहेका छन् र विश्वकै शक्तिशाली नेतालाई ओसार्न आवश्यक पर्ने सटीक सुरक्षा प्रोटोकलहरूलाई अन्तिम रूप दिइरहेका छन् ।

ट्रम्पले वाशिङटन डीसीमा हुने जुलाई ४ को सार्वजनिक उडानमा यस विशाल जेटलाई समावेश गर्ने योजना व्यक्त गरिसकेका छन् र अधिकारीहरूले माउन्ट रसमोरतर्फ पहिलो राष्ट्रपतीय उडान हुन सक्ने सम्भावनालाई नियालिरहेका छन् ।