अमेरिका बजारमा प्रवेश गर्नका लागि चिनियाँ ईभीहरू योजना बनाउँदै

एजेन्सी । चीनका विद्युतीय सवारी साधनहरूले (ईभी) हाल कडा भन्सार शुल्क, कठोर नियमन र अमेरिकी सांसद तथा अटो उद्योगको तीव्र विरोधको सामना गरिरहेका छन् ।

तर, यी सबै चुनौतीका बावजुद आगामी केही वर्षभित्रै चिनियाँ ईभीहरू अमेरिकी बजारमा बिक्री हुने सम्भावना बलियो बन्दै गएको छ । चीनले युरोप, बेलायत, एसिया र अस्ट्रेलियामा आफ्नो उपस्थिति आक्रामक रूपमा विस्तार गरिसकेको छ ।

उत्कृष्ट डिजाइन, उच्च प्रविधि र प्रतिस्पर्धी मूल्यका लाखौं सवारीसाधन निर्यात गर्दै चीनले अब विश्वकै दोस्रो ठूलो अटो बजार अमेरिकामा आँखा गाडेको छ जबकि अमेरिका आफैं भने आफ्ना ईभी लक्ष्यहरूबाट पछि हटिरहेको देखिन्छ ।

यहीँनेर जनरल मोटर्स, फोर्ड र स्टेलान्टिस जस्ता अमेरिकाका बिग थ्री अटो कम्पनीहरू अस्तित्वको संकटमा परेका छन् । यी कम्पनीहरूले थोरै संख्यामा ईभी उपलब्ध गराए पनि उनीहरूको मुख्य ध्यान अझै पनि परम्परागत इन्धन इन्जिनयुक्त सवारीसाधनमै केन्द्रित छ ।

धेरै अटो विज्ञहरू भने ईभी नै विश्व अटो उद्योगको भविष्य भएको र चीनले यस बजारमा नियन्त्रण जमाउन लागेकोमा सहमत छन् । एलिक्स पार्टनरका प्रबन्ध निर्देशक स्टिफन डायरका अनुसार, अमेरिकी कम्पनीहरूले उपभोक्ताका लागि सस्तो र आकर्षक ईभी ल्याउन नसकेका कारण उनीहरू यस दौडमा पछाडि परेका छन् । विद्युतीय सवारी नै भविष्य हो भने यस खेलमा सहभागी नभई प्रतिस्पर्धी बन्न सम्भव छैन ।

डेट्रोइटका अटो निर्माताहरूले ग्यास इन्जिन बनाउनमा महारथ हासिल गरे पनि विद्युतीकरण र स्वायत्त प्रविधिको नाटकीय परिवर्तनलाई आत्मसात गर्न उनीहरूले संघर्ष गरिरहेका छन् । यसैबीच चीनले कार, ट्रक र ब्याट्री लगायतका समग्र ईभी बजारमा प्रभुत्व जमाउने गुरुयोजना बनाएको छ ।

सन् २००० को सुरुतिर वार्षिक १० लाखभन्दा कम कार बनाउने चीनले सन् २०१० सम्म आइपुग्दा उत्पादन र बजार आकार दुवैमा अमेरिकालाई उछिसकेको थियो । चिनियाँ शक्तिलाई उछिन्न सकिने समय घर्किसकेकाले अब अमेरिकी कम्पनीहरूका लागि उनीहरूसँगै मिलेर अघि बढ्नु नै दीर्घकालीन विकल्प हुन सक्ने देखिएको छ ।

चीनमा निर्मित ईभीहरू सिधै अमेरिका आयात हुने सम्भावना कम भए तापनि तिनलाई अमेरिकामै उत्पादन गर्न दिनु व्यावहारिक विकल्प बन्दै गएको छ । राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पनि चिनियाँ कम्पनीहरूले अमेरिकी कामदारलाई रोजगारी दिने शर्तमा अमेरिकामै कारखाना खोल्न दिने विषयमा समर्थन जनाएका छन् ।

पछिल्लो बेइजिङ शिखर सम्मेलनमा सी चिनपिङसँग यस विषयमा छलफल हुने अनुमान गरिए पनि त्यसबारे कुनै ठोस प्रतिवेदन आएको छैन । तर, ट्रम्पसँगै बेइजिङ पुगेका सीईओहरूको टोलीमा टेस्लाका इलोन मस्क मात्र अटो क्षेत्रका प्रतिनिधि थिए जसको कम्पनी चीनमा रहे पनि घरेलु प्रतिस्पर्धी बीवाईडीभन्दा निकै पछाडि छ ।

अहिले चीन विश्वकै ईभी उत्पादन र व्यापारको सबैभन्दा ठूलो केन्द्र हो । सन् २०२५ मा चीनले १६ करोड विद्युतीय कार उत्पादन गर्दा त्यहाँको आन्तरिक माग भन्दा उत्पादन २० प्रतिशतले बढी थियो । यसले गर्दा चिनियाँ निर्यात २५ लाखको रेकर्ड स्तरमा पुगेको छ ।

चिनियाँ कार निर्यातको मुख्य हिस्सा अहिले विद्युतीय मोडलहरूले ओगटेका छन् । विज्ञहरूका अनुसार, चिनियाँ कम्पनीहरूले प्रवेश गर्न बाँकी रहेको विश्वकै एकमात्र ठूलो बजार अब अमेरिका मात्र हो । तर, चिनियाँ सफ्टवेयर र हार्डवेयरमाथिको नियामक प्रतिबन्ध र चिनियाँ अटो निर्माताहरूलाई अमेरिकामा स्थायी रूपमा प्रतिबन्ध लगाउने खालका नयाँ विधेयकहरू अझै ठूला अवरोधका रूपमा खडा छन् ।

अमेरिकी र चिनियाँ कम्पनीहरूबीचको सहकार्य नै बजार प्रवेशको सबैभन्दा सहज बाटो हुन सक्छ । फोर्डका सीईओ जिम फार्लेले सार्वजनिक रूपमै चिनियाँ साओमी कार चलाउन मन पराएको स्वीकार गरेका छन् र फोर्डले चिनियाँ कम्पनी गीलीसँग युरोपेली साझेदारीका लागि वार्ता गरिरहेको छ ।

जनरल मोटर्सले पनि आफ्नो सेभी बोल्ट ईभीका लागि चीनको सीएटीएलबाट ब्याट्री आयात गरिरहेको छ । मेक्सिको र क्यानडा मार्फत पनि चिनियाँ ईभीहरू अमेरिका छिर्ने बाटो खोजिरहेका छन् । स्टेलान्टिसले चिनियाँ लिपमोटरमा ठूलो लगानी गरेको छ र उसले मेक्सिको वा क्यानडाबाट उत्पादन विस्तार गर्ने सम्भावना देखिएको छ ।

मेक्सिको र क्यानडामा चिनियाँ ईभीको उपस्थिति बढ्दो छ । मेक्सिकोमा बिक्री हुने कारमध्ये एक चौथाइ चिनियाँ छन् भने क्यानडाले पनि चिनियाँ ईभीका लागि सहुलियत दरमा आयात अनुमति दिएको छ । तर, अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडाबीचको व्यापार सम्झौता अनुसार कारमा ७५ प्रतिशत सामग्री उत्तर अमेरिकाकै हुनुपर्ने प्रावधान छ ।

ट्रम्प प्रशासनले अब यो प्रतिशत अझै बढाएर ५० प्रतिशत अमेरिकी सामग्री हुनुपर्ने अडान राख्न सक्छ । यी वार्ताहरू सफल भएनन् भने अमेरिकाले व्यापार सम्झौताबाटै बाहिरिने चेतावनी समेत दिएको छ ।

बजारमा अवरोध भए पनि अमेरिकी उपभोक्ताहरूमा चिनियाँ ईभीप्रति चासो बढ्दो छ । विशेषगरी, इरानसँगको युद्धका कारण इन्धनको मूल्य आकाशिएपछि सस्तो चिनियाँ ईभीप्रति आकर्षण बढेको हो । एक अध्ययन अनुसार, ३८ प्रतिशत अमेरिकीहरूले विकल्प पाएमा चिनियाँ सवारीसाधन किन्ने विचार गर्ने बताएका छन् ।

चीनले सोलार, विन्ड र ब्याट्री क्षेत्रमा जस्तै अटो क्षेत्रमा पनि आफ्नो दीर्घकालीन रणनीति सफल बनाउँदै लगेको छ । आज चीनमा बिक्री हुने ५५ प्रतिशत कार ईभी छन् र विश्वभरका ६० प्रतिशत ईभी चिनियाँ कम्पनीले नै उत्पादन गर्छन् ।

आगामी १८ महिनाभित्र क्यानडा र मेक्सिकोमा चिनियाँ कारहरूको बाहुल्यता बढेपछि अमेरिकी सरकारमाथि दबाब अझै बढ्ने विज्ञहरूको तर्क छ । अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूले कानुनी अवरोध सिर्जना गरे पनि घरेलु कम्पनीहरूलाई प्रतिस्पर्धी बनाउने कुनै ठोस योजना ल्याउन सकेका छैनन् ।

चिनियाँ प्रविधिलाई पूर्ण रूपमा निषेध गरियो भने अमेरिकी अटो उद्योग झनै कमजोर हुने र उपभोक्ताहरूले पुराना प्रविधिका कारका लागि महँगो मूल्य तिर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ । त्यसैले, सन् २०३० सम्ममा कुनै न कुनै रूपमा चिनियाँ कारहरू अमेरिकी सडकमा गुड्ने र अमेरिकी कम्पनीहरूले अस्तित्व जोगाउन चिनियाँ प्रविधिसँग हात मिलाउनुपर्ने स्थिति देखिन्छ ।