चीन र अमेरिकाबीच दक्ष एआई इन्जिनियरहरू तान्नका लागि प्रतिस्पर्धा

एजेन्सी । ओपनएआईका पूर्व अनुसन्धानकर्ता अहिले चीनको टेन्सेन्टमा मुख्य एआई वैज्ञानिकका रूपमा कार्यरत छन् र उनी कृत्रिम सामान्य बुद्धिमत्ता (एजीआई) निर्माण गर्न चाहन्छन् ।

यो अमेरिका र चीनबीचको प्रविधि प्रतिस्पर्धामा आएको परिवर्तनको संकेत हो ।

मानव स्तरको वा त्यसभन्दा माथिको क्षमता भएको एआई लामो समयदेखि ओपनएआई, एन्थ्रोपिक र अल्फाबेट (जसले बेलायती स्टार्टअप डीपमाइन्डलाई खरिद गरेको थियो) जस्ता अमेरिकी कम्पनीहरूको लक्ष्य रहिआएको छ ।

एआईको क्षेत्रमा अगाडि बढ्न हतारिएका र अमेरिकी चिप नियन्त्रणको सामना गरिरहेका चिनियाँ कम्पनीहरूले यसको सट्टा कारखानादेखि उपभोक्ता इलेक्ट्रोनिक्ससम्मका क्षेत्रमा यस प्रविधिको प्रयोग गर्ने तरिकाहरूमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन् ।

बाइदुका सीईओ रोबिन लीले यसअघि एजीआई हासिल गर्न कम्तीमा सन् २०३४ सम्म लाग्ने भविष्यवाणी गरेका थिए जुन इलोन मस्कले त्यतिबेला गरेको सन् २०२६ को प्रक्षेपणको विपरीत थियो ।

तर, चिनियाँ कम्पनीहरूले सिलिकन भ्यालीबाट दक्ष जनशक्ति भित्र्याउन थालेसँगै उनीहरूले अमेरिकी दृष्टिकोण पनि आफूसँगै ल्याइरहेका छन् ।

‘मेरो व्यक्तिगत लक्ष्य चीनमा दीर्घकालीन एजीआई संस्था स्थापना गर्नु हो,’ टेन्सेन्टका मुख्य एआई वैज्ञानिक याओ शुन्युले भने । उनले ओपनएआईको भूमिका छाडेर गत वर्ष यस कम्पनीमा आबद्ध भएका थिए ।

याओले शुक्रबार बेइजिङमा स्थानीय अधिकारीहरूसँग मिलेर आयोजित कम्पनीको एक कार्यक्रममा टेन्सेन्टका क्लाउड कार्यकारी डाउसन तोङसँग एआई विकासको अर्को चरणबारे छलफल गरिरहेका थिए । बेइजिङका एक वरिष्ठ अधिकारीले उद्घाटन मन्तव्य राखेका थिए ।

याओले शुक्रबार आफ्नो एजीआई सम्बन्धी दृष्टिकोणका लागि आधारभूत ज्ञान, उत्पादन र नयाँ खोज आवश्यक पर्ने बताए ।
‘मलाई लाग्दैन, च्याटजीपीटी वा क्लाउड मात्र सुपर–एप हुनेछन्,’ याओले भने । उनले यसको प्रयोग नभएको सम्भावना ट्रिलियन डलरमा रहेको बताए । एआई उपकरणको कार्यक्षमता सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ र त्यसपछि लागत आउँछ भन्दै उनले चीनका लागि साना एआई मोडेलहरू र आधारभूत कार्यहरूमा स्थिर कार्यक्षमता नै अगाडि बढ्ने बाटो भएको बताए ।

उनको यो उत्साह अमेरिकामा एआईप्रति बढ्दै गएको सावधानीको ठीक विपरीत थियो ।

अत्याधुनिक मोडलहरू यस्तो बिन्दुमा पुग्दैछन् जहाँ उनीहरूले मानव निरीक्षण बिना नै आफैंलाई सुधार गर्न सक्छन्, एन्थ्रोपिकले बिहीबार चेतावनी दिएको छ । कम्पनीले समाजमा आउन सक्ने अवरोधहरूलाई रोक्न नयाँ मोडलको विकासमा सुस्तता ल्याउन वा केही समयका लागि रोक्न उद्योगलाई आग्रह गरेको छ ।

सान फ्रान्सिस्कोमा रहेको यस स्टार्टअपले यस वर्षको सुरुमा वाशिङटनलाई चिनियाँ मोडलहरूको तुलनामा अमेरिकी नेतृत्व कायम राख्न आग्रह गरेको थियो । एन्थ्रोपिकले आफ्नो स्थापनादेखि नै एआई सुरक्षामा जोड दिँदै आएको छ र यसका प्रतिस्पर्धीहरूले यसको सुरक्षा चेतावनीहरू प्रतिस्पर्धालाई कमजोर बनाउनका लागि डिजाइन गरिएको भन्दै आलोचना गर्ने गरेका छन् ।

अमेरिकी अध्यागमन नीतिहरूमा रहेको अनिश्चितताले पनि चिनियाँ नागरिकहरूलाई तलब कम भए तापनि आफ्नै देशमा काम खोज्न प्रोत्साहित गरेको छ । चीनले पनि आगामी पाँच वर्षमा वैज्ञानिक सफलताहरू हासिल गर्न दक्ष जनशक्तिलाई आकर्षित गर्न र आधारभूत अनुसन्धानमा बढी खर्च गर्न लगानी बढाइरहेको छ ।

कम्पनीहरू देशभित्रै वा बाहिर दक्ष जनशक्तिका लागि प्रतिस्पर्धा गर्छन् । तर, हालैका केही उच्चस्तरीय नियुक्तिहरूमध्ये अलिबाबाले क्वेन एआईको विकासमा सहयोग गर्न गुगल डीपमाइन्डका अनुसन्धानकर्ता हाओ चाउलाई नियुक्त गरेको जानकारी आएको छ । चाउ र अलिबाबाले यसबारे तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन् ।

गुगल डीपमाइन्डका अनुसन्धान उपाध्यक्ष वु योङहुई सन् २०२५ को फेब्रुअरीमा क्यालिफोर्नियाबाट बाइटडान्स सिडमा अनुसन्धानको नेतृत्व गर्न गएका थिए । किमी एआई मोडल बनाउने स्टार्टअप मुनशट मेटा एआई र गुगल ब्रेनका पूर्व कर्मचारी याङ झिलिनले स्थापना गरेका हुन् ।