एजेन्सी । पश्चिम एसियामा भएको ठूलो आपूर्ति अवरोधको क्षतिपूर्ति गर्न विश्वव्यापी तेल मौज्दात कीर्तिमानी गतिमा घटिरहेको छ र हर्मुज जलयोजक पुनः खुलेन भने यो संकटपूर्ण स्तरमा पुग्नेछ ।
यसको परिणामस्वरूप यस गर्मीयाममा उच्च माग हुनुअघि नै तेल र इन्धनको मूल्य बढ्न सक्ने चेतावनी अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले आफ्नो मासिक प्रतिवेदनमा दिएको छ ।
‘निरन्तरको अवरोधका बीच तीव्र रूपमा घटिरहेको मौज्दातले भविष्यमा मूल्यवृद्धिको संकेत गर्न सक्छ,’ आईईएले भनेको छ ।
उद्योगहरूले राखेका व्यावसायिक मौज्दात, सरकारहरूद्वारा नियन्त्रित रणनीतिक भण्डार र मार्गमा रहेका ट्यांकरहरूका कारण तेल बजारले अहिलेसम्म आपूर्ति अभावको पूर्ण प्रभाव महसुस नगरेको पी एक्सन मोबिलका सीईओ ड्यारेन वुड्सले कम्पनीको पहिलो त्रैमासिक कमाइ सार्वजनिक गर्ने क्रममा बताए ।
यी मौज्दातले मार्च र अप्रिलमा भएको अवरोधको प्रभावलाई कम गर्न मद्दत गरेको वुड्सले बताए । तर, व्यावसायिक मौज्दात अन्ततः यस्तो स्तरमा झर्नेछ जहाँबाट थप आपूर्ति गर्न सम्भव हुने छैन, सीईओले भने ।
‘त्यसो भयो र जलयोजक बन्द नै रह्यो भने बजारमा मूल्य निरन्तर बढ्दै जाने हामीले अपेक्षा गरेका छौं,’ वुड्सले भने ।
फेब्रुअरीको अन्त्यमा तेल मौज्दात एक दशककै उच्च अर्थात् ८ अर्ब ब्यारल भन्दा केही बढी रहेको स्विस बैंक यूबीएसले मंगलबारको रिपोर्टमा अनुमान गरेको थियो । अप्रिलको अन्त्यसम्ममा मौज्दात घटेर ७.८ अर्ब ब्यारलमा झरेको यूबीएसका विश्लेषकहरूले बताएका छन् ।
मागमा अघिल्लो महिनाको तुलनामा परिवर्तन आएन भने मे महिनाको अन्त्यसम्ममा मौज्दात ७.६ अर्ब ब्यारलको कीर्तिमानी न्यून स्तरमा पुग्ने यूबीएसका विश्लेषकहरूले बताए । मौज्दात त्यस स्तरमा झर्नुले आपूर्ति शृंखलामा ठूलो दबाब दिने जेपी मोर्गनका विश्लेषकहरूले अप्रिल ३० को एक नोटमा उल्लेख गरेका छन् ।
अर्बौं ब्यारल मौज्दात सुन्दा धेरै जस्तो लागे पनि वास्तविकतामा प्रणालीलाई नखलबलाई करिब ८० करोड ब्यारल मात्र उपलब्ध हुने जेपी मोर्गनका विश्लेषकहरूले बताए । बाँकी तेल आपूर्ति शृंखलालाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न पाइपलाइन र ट्यांकहरूमा न्यूनतम स्तरमा भर्नका लागि आवश्यक हुने उनीहरूले बताए ।
‘मानव शरीरको रक्तचाप जस्तै यहाँ मुख्य मुद्दा सर्कुलेशनको हो,’ जेपी मोर्गनको ग्लोबल कमोडिटिज रणनीतिका प्रमुख नताशा कानेभाले भनिन्, ‘प्रणाली तेल हराएको कारणले फेल हुँदैन, बरु परिसञ्चरण नेटवर्कमा पर्याप्त कार्य मात्रा नभएका कारण फेल हुन्छ ।’
सेप्टेम्बरसम्म पनि हर्मुज बन्द नै रह्यो भने तेल मौज्दात ६.८ अर्ब ब्यारलको अत्यन्तै कम स्तरमा झर्ने जेपी मोर्गनको प्रक्षेपण छ । र्यापिडन इनर्जीको प्रक्षेपण अनुसार, परिष्कृत इन्धनको मौज्दात भने जुलाई वा अगस्टमै संकटपूर्ण स्तरमा पुग्नेछ ।
मे ७ को नोटमा र्यापिडनका विश्लेषकहरूले भनेका छन्, ‘विश्व अर्थतन्त्र ठप्प हुन सक्छ र महत्त्वपूर्ण यातायात पूर्वाधारहरूले कुनै पनि मूल्यमा इन्धन प्राप्त गर्न नसक्ने अवस्था आउन सक्छ ।’
तर, मौज्दात यस्तो संकटपूर्ण न्यून स्तरमा पुग्ने सम्भावना निकै कम रहेको विश्लेषकहरूले बताएका छन् । बरु, तेल र इन्धनको मूल्य अत्यधिक बढ्नेछ जसले माग घटाउनेछ र यसले गम्भीर आर्थिक संकुचन निम्त्याउनेछ ।
‘यस्तो अवस्था सन् २०२६ को तेस्रो त्रैमासिक अघि नै आउन सक्छ,’ र्यापिडनका विश्लेषकहरूले भनेका छन् ।
प्रतिक्रिया