३५ सय नयाँ डेटा सेन्टरहरूको निर्माण, प्रविधिको विकास कि डिजिटल जेलको तयारी ?

एजेन्सी । विश्वभरि भइरहेको हाइपरस्केल डेटा सेन्टरहरूको विशाल निर्माणलाई अहिलेसम्म अनिवार्य प्रगति, क्लाउड वा एआईको आधुनिकीकरणका रूपमा प्रस्तुत गरिँदै आएको छ ।

तर, यसको वास्तविक विस्तार, यसका लागि लाग्ने खर्च र यसले सञ्चालन गर्ने प्रणालीहरूलाई गहिराइबाट हेर्ने हो भने कथा पूर्णतः फरक देखिन्छ । यी सुविधाहरू केवल प्रविधिको तटस्थ पूर्वाधार नभई आउँदै गरेको डिजिटल निगरानीका लागि तयार पारिएका भौतिक संरचना जस्ता देखिन्छन् ।

अहिले जे–जस्तो निर्माण भइरहेको छ, त्यो केवल एआई असिस्टेन्ट चलाउनका लागि मात्र हो भन्ने कुरामा विश्वास गर्न गाह्रो छ । यसको स्केलले कुनै ठूलो र स्थायी उद्देश्यतिर संकेत गर्छः

विश्वभर हालसम्म ३ हजार देखि ३५ सय डेटा सेन्टरहरू निर्माण भइसकेका वा घोषणा गरिएका छन् ।

यिनीहरूको कुल विद्युत् माग १९० गिगावाट पुगेको छ जुन जापान र जर्मनीको कुल विद्युत् उत्पादन क्षमताभन्दा पनि बढी हो ।

यी केन्द्रहरूले १ हजार वर्ग किलोमिटरभन्दा बढी जमिन ओगटेका छन् जुन धेरै ठूला शहरहरूको क्षेत्रफलभन्दा बढी हो ।

पिउने पानीको संकट बढिरहेको विश्वमा यी मशिनहरूलाई चिसाउन मात्रै वार्षिक १५ अर्ब लिटरभन्दा बढी स्वच्छ पानी खपत भइरहेको छ ।

सामान्य उपभोक्ता वा व्यावसायिक एआई प्रयोगका लागि मात्रै यति विशाल स्रोतको दुरुपयोग गर्नु कुनै पनि दृष्टिकोणबाट न्यायोचित देखिँदैन ।

यो विशाल निर्माण निजी लगानीबाट मात्र भइरहेको छैन । यसका लागि सार्वजनिक स्रोत र अधिकारहरूको गोप्य स्थानान्तरण भइरहेको छः

विशाल कर छुट, जमिन अनुदान र द्रुत अनुमति प्रक्रियाका नाममा वातावरणीय र सामुदायिक सुरक्षाका नियमहरूलाई बेवास्ता गरिएको छ ।

विद्युत् ग्रिड अपग्रेडका लागि लाग्ने अर्बौं डलरको भार अन्ततः सर्वसाधारण करदाता र उपभोक्ताको टाउकोमा थुपारिएको छ ।

कृषि र घरायसी प्रयोगका लागि सुरक्षित गरिएको पानीको अधिकार औद्योगिक कुलिङका लागि मोडिएको छ जबकि जनतालाई भने पानी जोगाउन उपदेश दिइँदैछ ।

डेटा सेन्टरहरूलाई छुट्टाछुट्टै सुविधाका रूपमा नभई नियन्त्रणका चारवटा अन्तःसम्बन्धित प्रणालीहरूको एकीकृत हार्डवेयरका रूपमा हेर्नुपर्ने विश्लेषकहरू बताउँछन्ः

१. सीबीडीसी र प्रोग्रामेबल फाइनान्सः यो यस्तो नगदरहित डिजिटल मुद्रा हो, जसलाई व्यक्तिको व्यवहार वा डेटाका आधारमा सरकारले जुनसुकै बेला रोक्का गर्न वा प्रतिबन्ध लगाउन सक्छ । यसका लागि विशाल सर्भर फार्महरू आवश्यक पर्छन् ।

२. सामूहिक बायोमेट्रिक निगरानीः पूरै जनसंख्याको अनुहार, आँखा र औंठाछाप ट्य्राक गरेर त्यसको स्थायी रेकर्ड राख्न ठूलो भण्डारण क्षमता चाहिन्छ ।

३. स्वचालित सामाजिक क्रेडिटः मानिसका अभिव्यक्ति, सम्बन्ध, हिँडडुल र कारोबारको निरन्तर स्कोरिङ गर्ने प्रणाली जसका लागि हरेक सार्वजनिक र निजी डेटा स्ट्रिमलाई एकैसाथ प्रशोधन गर्नुपर्ने हुन्छ ।

४. एआई–निर्मित सूचनाको संसारः २४सै घण्टा कृत्रिम मिडिया उत्पादन गर्ने र सूचनालाई नियन्त्रण गर्ने प्रणालीले सत्य र भ्रमबीचको भिन्नता मेटाइदिन्छ । यो प्राविधिक रूपमा अत्यन्तै महँगो प्रणाली हो ।

अहिलेको मुख्य चुनौती भनेको प्रविधिको नाममा निर्माण भइरहेको यो नियन्त्रणको जाल स्थायी हुनुअघि नै यसको वास्तविक उद्देश्य र स्केलबीचको अन्तरबारे जनता सचेत हुनु हो । यो सबै निर्माण तपाईंको सुविधाका लागि होइन, बरु तपाईंमाथि नियन्त्रण कायम गर्नका लागि भइरहेको हुनसक्छ ।