अमेरिकाको अर्को लडाकु विमान खसाएको इरानको दाबी

एजेन्सी । इरानले शुक्रबार मध्य इरानमा अमेरिकाको दोस्रो एफ–३५ लडाकु विमान खसालेको दाबी गरेको छ ।

मेहर न्युज एजेन्सीलाई उद्धृत गर्दै रोयटर्सले यसबारे रिपोर्ट गरेको छ । इरानविरुद्ध अमेरिका–इजरायलले थालेको युद्ध छैटौं हप्तामा प्रवेश गर्न लाग्दा विमानका पाइलट जीवित रहने सम्भावना नरहेको इरानको दाबी छ ।

तर, अमेरिकाको केन्द्रीय कमान्डबाट अहिलेसम्म यसको कुनै पुष्टि भएको छैन ।

यसअघि मार्च २ मा कुवेतमा अपरेशन एपिक फ्युरीको समर्थनमा उडिरहेका तीनवटा अमेरिकी एफ–१५ई स्ट्राइक ईगल विमानहरू आफ्नै पक्षको आक्रमणका कारण खसेको सेन्टकमले पुष्टि गरेको थियो ।

सक्रिय लडाइँका क्रममा इरानी विमान, ब्यालिस्टिक मिसाइल र ड्रोनहरूबाट आक्रमण भइरहेका बेला कुवेती वायु रक्षा प्रणालीले ती अमेरिकी लडाकु विमानहरूलाई भूलवश खसालेको रक्षा अधिकारीले बताएका थिए ।

मार्च ३१ मा जारी एक विज्ञप्तिमा सेन्टकम कमान्डर ब्राड कुपरले अपरेशन एपिक फ्युरीमा सेनाले निर्विवाद प्रगति गरिरहेको बताएका थिए । उनले भने, ‘अभियानको पाँचौं सातामा रहँदा हामीले निर्विवाद प्रगति गरिरहेको मेरो मूल्यांकन छ । हामीले उनीहरूको जलसेना तैरिरहेको वा विमानहरू उडिरहेको देखिरहेका छैनौं र उनीहरूको वायु तथा मिसाइल रक्षा प्रणालीहरू धेरै हदसम्म नष्ट भइसकेका छन् ।’

यसैबीच, इरानले शुक्रबार बिहान इजरायलतर्फ पनि मिसाइल प्रहार गरेको छ जसलाई रोक्न इजरायली सेनाले अपरेशन गरिरहेको थियो । इजरायली सेनाले एक विज्ञप्तिमा इरानबाट इजरायली राज्यको क्षेत्रतर्फ प्रहार गरिएका मिसाइलहरू पहिचान गरिएको बताएको छ ।

उसले थप्यो, ‘रक्षा प्रणालीहरूले खतरालाई रोक्न काम गरिरहेका छन् ।’

इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले शुक्रबार बिहान आईआरआईबी मार्फत प्रकाशित विज्ञप्तिमा आफूले तेल अभिभ र समुद्री बन्दरगाह शहर इलातका क्षेत्रहरूलाई लामो दूरीका मिसाइलहरूले निशाना बनाएको बताएको छ ।

अमेरिकी सेन्टकमले फेब्रुअरी २८ मा अपरेशन एपिक फ्युरी सुरु गरेको थियो तत्काल खतरा निम्त्याउने स्थानहरूलाई प्राथमिकता दिँदै इरानी शासनको सुरक्षा संयन्त्रलाई ध्वस्त पार्नु यसको उद्देश्य हो ।

यस ठूलो अपरेशनको हिस्साको रूपमा सेनाले आणविक शक्तिबाट चल्ने विमानवाहक युद्धपोत, आणविक पनडुब्बी, गाइडेड–मिसाइल विध्वंसक र इन्धन भर्ने तथा आपूर्ति गर्ने जहाजहरू समुद्री मार्गहरूमा तैनाथ गरेको छ ।

हवाई अपरेशनका लागि सेन्टकमले बी–१, बी–२ स्टेल्थ र बी–५२ बमवर्षक विमानहरूका साथै एफ–१५, एफ–१६, एफ–१८ र एफ–२२ तथा एफ–३५ जस्ता स्टेल्थ लडाकु विमानहरू तैनाथ गरेको छ ।

ट्रम्पको नेतृत्वमा भइरहेको यस सैन्य अपरेशनमा ए–१० अट्याक जेटका साथै इलेक्ट्रोनिक वारफेयर विमान इए–१८जी र इसी–१३०एच सामेल छन् । ई–२डी हवाई प्रारम्भिक चेतावनी र नियन्त्रण विमान पनि यस मिसनको हिस्सा हो ।

इरान विरुद्धको आक्रमणमा संलग्न अन्य विमानहरूमा यू–२ र आरसी–१३५ टोही विमान, ई–११ए सञ्चार विमान, सी–१७ ग्लोबमास्टर कार्गो विमान, सी–१३०जे कार्गो विमान र केसी–१३५ र केसी–४६ इन्धन भर्ने विमानहरू रहेका छन् ।

आधिकारिक तथ्यांक अनुसार, सेन्टकमले केसी–१३० हर्कुलस ट्यांकर, एएच–६४ अपाचे हेलिकप्टर, एमएच–६० सी हक हेलिकप्टर, वी–२२ ओस्प्रे टिल्ट–रोटर विमान, एमक्यू–९ निगरानी र आक्रमण गर्ने ड्रोनहरू र लुकास वान–वे अट्याक ड्रोनहरूका साथै केही विशेष क्षमता भएका हतियारहरू तैनाथ गरेको छ जुन खुलासा गर्न मिल्दैन ।

इरानी सेनाले अमेरिकाको एफ–३५ लडाकु विमान खसाल्नु ठूलो कुरा हो । यो विमान विश्वकै सबैभन्दा उन्नत लडाकु विमानमध्ये एक र अमेरिकी वायुशक्तिको मेरुदण्ड मानिन्छ ।

एफ–३५ कार्यक्रममा अहिलेसम्म करिब ४५० अर्ब डलर खर्च भइसकेको छ । अमेरिकी सरकारी उत्तरदायित्व कार्यालयको रिपोर्ट अनुसार, यो लडाकु विमान कार्यक्रम बढ्दो लागत र ढिलाइको चपेटामा परेको छ र आगामी दशकहरूमा यसको कुल खर्च २० खर्ब डलर नाघ्ने अनुमान गरिएको छ ।

एफ–३५ लडाकु विमान रेडारको नजरबाट बच्न र कडा सुरक्षा भएको आकाशमा पनि भित्रसम्म पुगेर अपरेशन गर्न सक्ने गरी बनाइएको हो । स्टेल्थ (अदृश्य हुने) क्षमता भएको यस विमानमाथिको सफल आक्रमणले शत्रुहरूले यस्ता विमानहरू पत्ता लगाउने वा पछ्याउने क्षमतामा सुधार गरिरहेका छन् कि भन्ने प्रश्न उठाएको छ ।

यो महत्त्वपूर्ण विमान उन्नत सेन्सर फ्युजनमा निर्भर हुन्छ जसले विभिन्न स्रोतहरूबाट प्राप्त डेटालाई वास्तविक समयमा युद्धभूमिको एउटै दृश्यमा मिलाउँछ । यसले पाइलटहरूलाई शत्रुको नजरमा पर्नु अघि नै खतराहरू पहिचान गर्न र आक्रमण गर्न निर्णायक मद्दत पुर्याउँछ ।

यसका साथै एफ–३५ ले नेटवर्क–सेन्ट्रिक वारफेयरमा केन्द्रीय भूमिका खेल्छ जसले अन्य विमान, जहाज र जमिनका प्रणालीहरूमा डेटा साझा गर्छ । यो लडाकु विमान मात्र नभई ठूलो लडाइँ नेटवर्कको एक हिस्साको रूपमा कार्य गर्छ ।