इरान युद्धमा यूएई प्रवेश गरेमा दुबई ध्वस्त हुने अमेरिकी अर्थशास्त्री जेफ्री स्याक्सको चेतावनी

एजेन्सी । खाडीको गहना भनिने संयुक्त अरब अमिरात (यूएई) जारी इरान युद्धमा प्रवेश गरेमा गम्भीर खतराको सामना गर्नुपर्ने शीर्ष अमेरिकी अर्थशास्त्री जेफ्री स्याक्सले चेतावनी दिएका छन् । यसले पश्चिम एसियाली क्षेत्रमा सुरक्षित आश्रयस्थल मानिने दुबई र अबु धाबी जस्ता शहरहरूको कमजोरीप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

समाचार एजेन्सी एएनआईसँग कुरा गर्दै स्याक्सले यी शहरहरू सुदृढ सैन्य क्षेत्रका रूपमा नभई विश्वव्यापी पर्यटन र वित्तीय केन्द्रका रूपमा निर्माण गरिएका हुनाले युद्ध बढ्दै गएमा यी शहरहरू जोखिममा पर्न सक्ने बताए । उनले अमेरिका र इजरायलसँग यूएईले गरेको गठबन्धनको आलोचना गर्दै यसलाई रणनीतिक गल्ती बताएका छन् ।

‘मुख्यतया यूएई युद्धमा होमियो भने दुबई र अबु धाबी ध्वस्त हुन सक्छन् । यी रिसोर्ट क्षेत्रहरू हुन् । यी पर्यटकीय गन्तव्यहरू हुन् । यी सुदृढ मिसाइल रक्षा क्षेत्रहरू होइनन् ।’

‘यी त्यस्ता ठाउँहरू हुन् जहाँ धनी मानिसहरू पार्टी गर्न र आफ्नो पैसा राख्न जान्छन् । र युद्ध क्षेत्रमा प्रवेश गर्नु भनेको दुबई जस्तो ठाउँको सम्पूर्ण उद्देश्यलाई नै विफल पार्नु हो । इमिरेट्सले जानीजानी आफैंलाई एउटा हास्यास्पद समस्यामा पारेको छ । र यसले अझै पनि यसैलाई जोड दिइरहेको छ,’ उनले भने ।

स्याक्सले अब्राहम सम्झौतामा खाडी राष्ट्रहरूको सहभागितालाई विपत्तिका लागि निमन्त्रणा भनी वर्णन गरे र अमेरिकी सुरक्षा ग्यारेन्टीमाथिको निर्भरताले खतरनाक आत्मविश्वास निम्त्याएको तर्क गरे ।

उनले वाशिङटनसँगको घनिष्ठ सम्बन्धका जोखिमका बारेमा पूर्व अमेरिकी विदेशमन्त्री हेनरी किसिन्जरको चेतावनीलाई उद्धृत गरे ।

‘तथाकथित अब्राहम सम्झौतामा प्रवेश गर्नु, मुख्यतया इजरायल र अमेरिकाको पक्ष लिनु र यस्तो तनावपूर्ण राजनीतिक परिस्थितिमा रहनु इमिरेट्सका लागि विपत्तिको निमन्त्रणा थियो । तर, मुख्य कुरा खाडीका यी सरकारहरूले अमेरिकी सुरक्षामा सबै कुरा दाउमा राखेका छन्,’ उनले भने ।

‘त्यो उनीहरूको आधारभूत बाजी हो । उनीहरूले आफूसँग अमेरिकी सैन्य सुविधाहरू भएको बताए । तिनीहरूले हाम्रो रक्षा गर्नेछन् भने । त्यसैले हामी आफूलाई उपयुक्त लागे अनुसार काम गर्न सक्छौं भन्ठाने । हामी आफूलाई उपयुक्त लागे अनुसार सम्झौता गर्न सक्छौं भनी सोचे । र हामीले चिन्ता लिनुपर्दैन भन्ठाने । यो एक आधारभूत गलत अनुमान हो,’ उनले भने ।

‘म हरेक दिन किसिन्जरको प्रसिद्ध उखान दोहोर्याउँछु र म यस घडीमा पनि यो दोहोर्याउनेछु । अमेरिकाको शत्रु हुनु खतरनाक छ तर मित्र हुनु घातक छ,’ उनले थपे ।

संयम अपनाउन आग्रह गर्दै स्याक्सले यूएईलाई थप तनाव नबढाउन चेतावनी दिए ।

‘मलाई गलत नबुझियोस् तर हिजो हामी यी दुष्ट इरानीहरू विरुद्धको प्रयासमा सामेल हुनेछौं र अमेरिकामा खर्बाैं डलर लगानी गर्ने हाम्रो प्रतिबद्धतालाई निरन्तरता दिनेछौं भनेर घोषणा गर्नुको सोझोपन अचम्मको छ । अब अति भयो । आफ्नो रक्षा गर्नुहोस् । स्थितिलाई बुझ्नुहोस् । तपाईंलाई लाग्छ, हार्ने प्रस्तावलाई नै जोड दिनु यस समयमा अगाडि बढ्ने सही तरिका हो । तर उनीहरूले ठ्याक्कै त्यही गरिरहेका छन्,’ उनले भने ।

उनको यो टिप्पणी तेहरानबाट बढ्दो कडा प्रतिक्रियाका बीच आएको हो । मार्च २० मा इरानको परराष्ट्र मन्त्रालयले क्षेत्रीय देशहरूलाई अमेरिकालाई आफ्नो भूमि इरान विरुद्ध सैन्य कारबाहीका लागि प्रयोग गर्न नदिन चेतावनी दियो र त्यस्ता आधारहरूलाई संकटको मुख्य कारण भन्यो ।

‘परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ताले इरान विरुद्ध सैन्य आक्रमण गर्न अमेरिका र जायोनी शासन (इजरायल) द्वारा आफ्नो भूमि र केन्द्रहरूको निरन्तर प्रयोग रोक्न क्षेत्रीय देशहरूले तुरुन्त कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएका छन्,’ मन्त्रालयले एक्समा एक पोस्टमा भनेको छ ।

प्रवक्ताले अमेरिकी सैन्य अखडा भएका देशहरूले ती सुविधाहरू इरानमाथिको आक्रमणमा प्रयोग भएमा परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी पनि दिए ।

यसैबीच खाडी राष्ट्रहरूले उनीहरूको ऊर्जा पूर्वाधारमा इरानको आक्रमणको निन्दा गरेका छन् जसले यस क्षेत्रमा तनाव बढ्दै जाँदा वाशिङटनसँगको बलियो गठबन्धनको संकेत गर्छ ।