एजेन्सी । धेरैभन्दा धेरै केन्द्रीय बैंकहरूले अहिले सुनको भण्डारण विदेशको सट्टा आफ्नै देशमा गरिरहेका छन् किनकि बढ्दो भूराजनीतिक तनावका बीच उनीहरूले सुरक्षित सम्पत्तिको रूपमा सुनको थप खरिद गर्ने अपेक्षा गरेका छन् ।
यी तथ्यहरू वर्ल्ड गोल्ड काउन्सिलको वार्षिक केन्द्रीय बैंक सुन सञ्चिति सर्वेक्षणका निष्कर्षहरू हुन् । इरान द्वन्द्वका क्रममा हालै मूल्यमा केही गिरावट आए तापनि मौद्रिक अधिकारीहरू अझै पनि सुनलाई मुद्रास्फीति, भूराजनीतिक धक्का र मुद्रा जोखिम विरुद्धको एक प्रमुख रक्षाकवच (हेज) को रूपमा हेर्छन् भनी उक्त सर्वेक्षणले देखाएको छ ।
बजार तथ्यांक अनुसार गोल्ड कोमेक्स (अगस्ट २०२६) मा सुनको मूल्य ४३ सय ४६.८० डलर रहेको छ जसमा झन्डै ०.१७ प्रतिशतको सामान्य गिरावट देखिएको छ । सर्वेक्षणका अनुसार, केन्द्रीय बैंकहरूले विगत चार वर्षमा वार्षिक औसत १ हजार टन सुन खरिद गरेका छन् जुन अघिल्लो दशकको औसतभन्दा दोब्बर हो ।
प्रतिक्रिया दिने झन्डै ९० प्रतिशत केन्द्रीय बैंकहरूले आगामी वर्ष विश्वव्यापी केन्द्रीय बैंकको सुन सञ्चिति बढ्ने अपेक्षा गरेका छन् भने ४५ प्रतिशतले आफ्नै सञ्चिति बढ्ने अनुमान गरेका छन् । १ प्रतिशतले मात्र सञ्चिति घट्न सक्ने बताएका छन् ।
फेब्रुअरी र मे महिनाको बीचमा ७४ वटा केन्द्रीय बैंकहरूको प्रतिक्रियामा आधारित यस सर्वेक्षणले धेरै बैंकहरूले बैंक अफ इंग्ल्यान्ड वा न्युयोर्कको फेडरल रिजर्भ बैंक जस्ता विश्वप्रसिद्ध भण्डारण केन्द्रहरूको साटो आफ्नै देशमा सुन राख्ने विकल्प रोजिरहेको देखाएको छ ।
गोल्ड स्पट मूल्य प्रति औंस ४३ सय २९.३८ डलरको आसपास रहँदा कुल ९ प्रतिशत उत्तरदाताहरूले विगत १२ महिनामा आन्तरिक भण्डारण बढाएको बताएका छन् । त्यो अघिल्लो वर्ष ५ प्रतिशत मात्र थियो । अर्को १० प्रतिशतले भने आफ्ना विदेशी भण्डारण स्थानहरूलाई विविधीकरण गरेको बताएका छन् । त्यो गत वर्षको सर्वेक्षणमा मात्र २ प्रतिशत थियो ।
विश्लेषकहरूका अनुसार, बिग्रँदै गएको भूराजनीतिक सम्बन्धले यो पुनर्विचार गर्न बाध्य बनाएको हो । रुसले युक्रेनमा गरेको आक्रमण र त्यसपछि रुसको करिब ३०० अर्ब डलर बराबरको विदेशी सम्पत्ति रोक्का भएपछि राजनीतिक तनावको समयमा विदेशमा राखिएको सञ्चितिमा पहुँच पाउन कठिन हुने चिन्ता बढेको छ ।
यूबीएसका कमोडिटी विश्लेषक जियोभानी स्टाउनोभोले सीएनबीसीलाई बताएअनुसार, सन् २०२२ देखि विदेशमा रहेका सम्पत्तिहरूमा पहुँच नहुने डरले केही केन्द्रीय बैंकहरूलाई विदेशमा राखिएको सुन स्वदेश फिर्ता ल्याउन प्रेरित गरिरहेको छ ।
सुनको अक्सर राष्ट्रिय सम्पत्तिको रूपमा प्रतीकात्मक महत्त्व हुने स्टाउनोभोले थपे । यसले गर्दा सञ्चितिलाई आफ्नै देशमा राख्न थप प्रोत्साहन मिल्छ । उनले फ्रान्सको केन्द्रीय बैंकको उदाहरण दिँदै उसले भौतिक रूपमा सुन नचलाइकन अमेरिकामा रहेको सुनको सञ्चिति बिक्री गरेर युरोपमा सोही बराबरको सुन खरिद गरी आफ्नो जोखिम कम गरिरहेको बताए ।
उनले यस वर्ष केन्द्रीय बैंकहरूले ७५० देखि १ हजार मेट्रिक टन सुन खरिद गर्ने अपेक्षा गरिएको र यस्तो मागले बजारको लागि स्थिर आधार प्रदान गर्ने बताए ।
वर्ल्ड गोल्ड काउन्सिलको सर्वेक्षणमा ७ प्रतिशत उत्तरदाताहरूले आगामी वर्ष आन्तरिक भण्डारण बढाउने योजना बनाएको बताएका छन् भने ९ प्रतिशतले आफ्ना विदेशी भण्डारण व्यवस्थालाई विविधीकरण गर्ने अपेक्षा गरेका छन् ।
एजे बेलका बजार प्रमुख ड्यान कोटवर्थले यस प्रवृत्तिले केन्द्रीकरणको जोखिम घटाउने केन्द्रीय बैंकहरूको व्यापक प्रयासलाई झल्काउने बताए । उनले कुनै पनि लगानीमा जोखिम फैलाउनु बुद्धिमानी हुने र यसमा सम्पत्ति कहाँ राखिएको छ भन्ने कुराले ठूलो अर्थ राख्ने उल्लेख गरे ।
प्रतिक्रिया