साउदी तेलको विकल्पमा अमेरिकी ऊर्जा रोज्दै बेइजिङ

एजेन्सी । विश्वको ऊर्जा र भूराजनीतिक समीकरणमा एउटा ठूलो हलचल पैदा गर्दै चीनले अमेरिकाबाट उल्लेख्य मात्रामा तेल खरिद गर्ने इच्छा व्यक्त गरेको छ ।

उसलाई अब साउदी अरबको तुलनामा अमेरिकी तेलमा बढी चासो रहेको गत शुक्रबार राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँगको संवादका क्रममा चीनले स्पष्ट पारेको छ ।

यो परिवर्तन चीनको अमेरिकासँगको प्रेमका कारण नभई पश्चिम एसियामा विगत ९० दिनदेखि जारी अस्थिरता र द्वन्द्वको परिणाम भएको विश्लेषण गरिएको छ ।

विगत ५० वर्षदेखि पश्चिम एसियाको ऊर्जामा निर्भर रहँदै आएको विश्वकै सबैभन्दा ठूलो तेल खरिदकर्ताले यस क्षेत्रबाट हात झिक्नुलाई साधारण आर्थिकक समाचार मात्र मान्न सकिँदैन ।

यो आगामी २० वर्षका लागि विश्वकै ऊर्जा आपूर्ति प्रणालीमा आउन लागेको ठूलो संरचनात्मक परिवर्तन हो ।

विख्यात लगानीकर्ता रोबर्ट कियासाकीको रिच ड्याड दर्शनलाई सापटी लिने हो भने कुनै पनि सम्पत्तिको वास्तविक मूल्य तब बुझिन्छ जब विश्व त्यसलाई लिएर आतंकित हुन्छ । सन् १९७३ को तेल नाकाबन्दी र १९७९ को इरानी क्रान्तिले विश्व अर्थतन्त्रमा पारेको प्रभाव अझै पनि ताजै छ ।

त्यसबेला कागजी सम्पत्ति बोक्नेहरू भन्दा आफ्नै तेलका कुवामा लगानी गर्नेहरू वास्तविक रूपमा धनी बनेका थिए ।

अहिलेको परिस्थिति पनि त्यस्तै छ । इरानले हर्मुज जलयोजकमा गरेको आधा नाकाबन्दी र रित्तिँदै गएको अमेरिकी आपतकालीन तेल भण्डारका कारण सन् २०२६ सम्म तेलको मूल्यमा कमी आउने देखिँदैन ।

यस्तोमा अमेरिका अहिले इतिहासकै सबैभन्दा बढी तेल उत्पादन गर्ने देश बनेको छ । उसले दैनिक १ करोड ३० लाख ब्यारल भन्दा बढी तेल उत्पादन गरिरहेको छ । अमेरिका अब तेल प्रयोग गर्ने मात्र नभई विश्वलाई तेल बेच्ने प्रमुख शक्ति बनेको छ ।

विश्वभरका लगानीकर्ताहरू समाचार हेरेर चिन्तित भइरहँदा चलाख लगानीकर्ताहरूको एउटा सानो समूहले भने अर्कै बाटो रोजेको छ । उनीहरूले तेलको सेयर वा फ्युचर्समा जुवा खेल्नुको सट्टा सिधै अमेरिकी भूमिमा रहेका निजी तेल र ग्यास सञ्चालनमा लगानी गरिरहेका छन् ।

उनीहरू केवल कागजको टुक्रा नभई जमिनबाट निस्किरहेका वास्तविक तेलका ब्यारलहरू र उत्पादनका हिस्साका मालिक बनिरहेका छन् ।

निजी तेल र ग्यास लगानीको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण यसको कर सहुलियत हो । कुल लगानीको ७५ देखि ८५ प्रतिशतसम्म पहिलो वर्षमै कर कट्टी गर्न पाइन्छ । कियासाकीको शब्दमा ‘तपाईंले कति पैसा कमाउनुहुन्छ भन्ने होइन, कति पैसा आफूसँग राख्न सक्नुहुन्छ भन्ने मुख्य कुरा हो ।’

यसका अतिरिक्त यी लगानीहरूले त्रैमासिक नभई मासिक रूपमा नगद प्रवाह प्रदान गर्छन् । कुवाहरूबाट तेल उत्पादन भइरहँदा लगानीकर्ताले पाउने प्रतिफलको एक हिस्सा पूर्ण रूपमा करमुक्त हुन्छ । अन्त्यमा जब सञ्चालकले ती सम्पत्तिहरू बिक्री गर्छन्, लगानीकर्ताले आफ्नो सुरुवाती लगानीमा कयौं गुणा बढी मुनाफा प्राप्त गर्छन् ।

वाल स्ट्रिटका वित्तीय सल्लाहकारहरूले यस्ता अवसरहरूबारे विरलै चर्चा गर्छन् किनभने यसमा उनीहरूले कमिसन पाउँदैनन् । तर, क्यापिटल क्लब जस्ता समूहहरूले यस्ता निजी तेल, ग्यास र वास्तविक सम्पत्तिमा लगानी गर्ने अवसरहरू सिर्जना गरिरहेका छन् ।

पश्चिम एसियाको अनिश्चितता र अमेरिकी तेलप्रति चीनको बढ्दो आकर्षणले गर्दा आगामी दशकमा अमेरिकी ऊर्जा क्षेत्र लगानीको सबैभन्दा सुरक्षित र लाभदायक क्षेत्र बन्ने देखिएको छ । पर्दापछाडि भइरहेको यस ठूलो परिवर्तनलाई बुझ्न सक्ने लगानीकर्ताहरूका लागि यो एउटा सुनौलो अवसर साबित हुन सक्छ ।