अमेरिकाकी एक मेयर चिनियाँ एजेन्ट भएको खुलासा, दिइन् राजीनामा

एजेन्सी । अमेरिकाको लस एन्जलसको एक उपनगरकी मेयरले सोमबार राजीनामा दिएकी छन् । अमेरिकी अधिकारीहरूले उनी चिनियाँ सरकारको अवैध एजेन्टको रूपमा काम गरेकोमा संघीय अदालतमा आफ्नो दोष स्वीकार गर्ने घोषणा गरेका छन् ।

क्यालिफोर्नियाको आर्केडियाकी ५८ वर्षीया आइलिन वाङलाई अमेरिकामा विदेशी सरकारको अवैध एजेन्टको रूपमा काम गरेको एक अभियोग लगाइएको संघीय अभियोजकहरूले सोमबार घोषणा गरे । उनले आगामी साताहरूमा आफ्नो दोष स्वीकार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । यस अभियोगमा १० वर्षसम्मको जेल सजाय हुन सक्छ ।

‘मेयर वाङले कम्तीमा २०२० देखि २०२२ सम्म विदेशी एजेन्टको रूपमा काम गरेको स्वीकार गरेकी छन् जसमा उनले अमेरिकामा जनवादी गणतन्त्र चीनको प्रचारप्रसार गरेको र चीनको निर्देशनमा उनीहरूको स्वार्थ प्रवर्धन गर्न काम गरेको पाइयो,’ एफबीआई निर्देशक काश पटेलले एक्समा पोस्ट गरे ।

‘एफबीआई र हाम्रा संघीय साझेदारहरूले देशभरका अमेरिकी संस्थाहरूबाट यस प्रकारको प्रभावलाई जरैदेखि उखेल्न आक्रामक रूपमा अघि बढिरहेका छन् ।’

वाङ नोभेम्बर २०२२ मा पाँच सदस्यीय आर्केडिया नगर परिषदमा निर्वाचित भएकी थिइन् जहाँ मेयर आलोपालो प्रणालीमा चयन गरिन्छ । सिटी म्यानेजर डोमिनिक लाज्जारेट्टोले सोमबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै फेब्रुअरीमा मेयर बनेकी वाङले परिषदबाट राजीनामा दिएको जानकारी दिएका छन् ।

‘यस मुद्दाको मुख्य विषय, जसमा एक विदेशी सरकारले स्थानीय निर्वाचित अधिकारीमाथि प्रभाव पार्न खोजेको छ, अत्यन्तै चिन्ताजनक छ,’ लाज्जारेट्टोले भने, यद्यपि उनले स्पष्ट पारे कि वाङ विरुद्धको अभियोग उनको शपथ ग्रहणपछि समाप्त भएका कार्यहरूका लागि हो र आन्तरिक समीक्षापछि परिषद्ले पुष्टि गर्न सक्छ कि यसमा आर्केडिया सहरको कुनै पनि वित्त, कर्मचारी वा निर्णय प्रक्रियाहरू संलग्न थिएनन् ।

कोर्टहाउस न्युज सर्भिसलाई दिएको एक बयानमा वाङका वकिल ब्रायन सनले क्यालिफोर्नियाकी राजनीतिकर्मीले ‘आफ्नो व्यक्तिगत जीवनमा गरेका गल्तीहरूको लागि माफी मागेकी छन् र उनी दुःखी छिन्’ भन्दै थपे, ‘आर्केडिया समुदायप्रति उनको प्रेम र समर्पण परिवर्तन भएको छैन र धर्मराएको छैन ।’

चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको आफ्नो स्वार्थ अगाडि बढाउन अन्य देशका मामिलाहरूमा प्रभाव पार्ने प्रयास गरेको रेकर्ड छ । सरकारी र पत्रकारिता रिपोर्टहरूका अनुसार, यसले चुनावमा हस्तक्षेप गर्ने, विदेशमा रहेका चिनियाँ असन्तुष्टहरूलाई लक्षित गर्ने र सूचना तथा प्रचार अभियानहरू सञ्चालन गर्ने गरेको छ ।

‘हाम्रो देशमा विदेशी सरकारको इसारामा गोप्य रूपमा काम गर्ने व्यक्तिहरूले हाम्रो लोकतन्त्रलाई कमजोर बनाउँछन्,’ प्रथम सहायक अमेरिकी महान्यायाधिवक्ता बिल एसायलीले सोमबारको घोषणामा भने । वाङले गरेको दोष स्वीकार गर्ने सम्झौता ‘हाम्रा संस्थाहरूलाई भ्रष्ट पार्ने चीनको प्रयासबाट मातृभूमिको रक्षा गर्ने हाम्रो दृढ संकल्पको पछिल्लो सफलता हो’, उनले थपे ।

आइलिन वाङ चिनियाँ आप्रवासी हुन् । लस एन्जलस टाइम्सको २०२४ को एक रिपोर्ट अनुसार, वाङले आफू तीन दशकअघि चीनबाट दक्षिणी क्यालिफोर्निया सरेको बताएकी थिइन् । वाङले सो पत्रिकालाई बताइन् कि उनकी आमा चिनियाँ औषधि र एक्युपंक्चर डाक्टर थिइन् भने उनका बुबा दक्षिणी क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालयमा काम गर्नुअघि सिचुआन प्रान्तमा चिकित्सक थिए ।

लस एन्जलस टाइम्सको रिपोर्टमा थपिएको छ कि दुई सन्तानकी आमा वाङ करिब दुई दशकदेखि आर्केडियामा बस्दै आएकी थिइन् र राजनीतिमा प्रवेश गर्नुअघि उनी मुख्यतया सहरमा लिटल स्ट्यानफोर्ड एकेडेमी नामक आफ्टर–स्कुल कार्यक्रम सञ्चालनका लागि परिचित थिइन् । अमेरिकी जनगणना ब्युरोका अनुसार, आर्केडियाको ५४ हजार जनसंख्याको करिब ५९ प्रतिशत एसियाली छन् भने ४२ प्रतिशतभन्दा बढी जातीय रूपमा चिनियाँ छन् ।

वाङ विरुद्धको अभियोग अप्रिल १ मा दर्ता गरिएको थियो तर वाङले गरेको दोष स्वीकार सम्झौता सहितका अदालतका कागजातहरू सोमबार सार्वजनिक गरिएका थिए ।

सार्वजनिक गरिएको सम्झौता अनुसार, सन् २०२० को अन्त्यदेखि कम्तीमा २०२२ सम्म, वाङले अमेरिकामा चीन समर्थक प्रचारप्रसार गर्ने उद्देश्यका लागि अमेरिकामा रहेका व्यक्तिहरूसँग समन्वय गरेकी थिइन् ।

वाङले आफ्ना तत्कालीन प्रेमी सनसँग मिलेर यूएस न्यूज सेन्टर नामक वेबसाइट सञ्चालन गरेको आरोप छ, जुन चिनियाँ–अमेरिकीहरूका लागि समाचार स्रोत भएको दाबी गर्थ्यो । सम्झौता अनुसार, उनीहरू दुवैले साइटमा चीन समर्थक सामग्रीहरू पोस्ट गर्न र फैलाउन चिनियाँ सरकारी अधिकारीहरूबाट निर्देशनहरू प्राप्त र कार्यान्वयन गरेका थिए ।

कागजातले केही उदाहरणहरू उद्धृत गरेको छ । जुन २०२१ मा एक चिनियाँ सरकारी अधिकारीले सिन्ज्याङको बारेमा लेखिएको निबन्धको सम्बन्धमा मेसेजिङ प्लेटफर्म वीच्याट मार्फत वाङ र अन्य व्यक्तिहरूलाई सम्पर्क गरेपछि, उनले त्यसलाई आफ्नो साइटमा पोस्ट गरिन् र अधिकारीबाट धन्यवाद पाइन् ।

अगस्टमा वाङले लेखमा परिमार्जन गर्न चिनियाँ अधिकारीको अनुरोधलाई सम्बोधन गरिन् । त्यसपछि उनले ती अधिकारीलाई उक्त लेखले पाएको भ्युज संख्याको स्क्रिनसट पठाइन् । अधिकारीले राम्रो भनेर जवाफ दिएपछि वाङले धन्यवाद नेताज्यू भनेर जवाफ दिएको आरोप छ ।

नोभेम्बर २०२१ मा वाङले जोन चेन नामका व्यक्तिसँग संवाद गरिन्, जसलाई अमेरिकामा चिनियाँ सरकारको अवैध एजेन्टको रूपमा काम गरेको र कर अधिकारीलाई घुस दिएको अभियोगमा नोभेम्बर २०२४ मा २० महिनाको संघीय जेल सजाय सुनाइएको थियो ।

अदालती कागजात अनुसार, चेनले पहिले सीसीपीका उच्चस्तरीय कार्यक्रमहरूमा भाग लिएका थिए र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङलाई व्यक्तिगत रूपमा भेटेका थिए । सम्झौतामा भनिएको छ– वाङले चेनलाई आफ्नो वेबसाइटबाट एउटा लेख साझा गर्न आग्रह गर्दै भनेकी थिइन्, ‘यो परराष्ट्र मन्त्रालयले पठाउन चाहेको कुरा हो ।’

वाङले सम्झौतामा स्वीकार गरिन्– उनले कानुन अनुसार आवश्यक भए बमोजिम महान्यायाधिवक्तालाई आफू अमेरिकामा चीनको एजेन्टको रूपमा काम गरिरहेको जानकारी दिइनन् र आफ्नो वेबसाइटमा पोस्ट गरिएका सामग्रीहरू चिनियाँ अधिकारीहरूको आदेशमा आधारित भएको कुरा पनि खुलासा गरिनन् ।

एफबीआईको वेबसाइटले भन्छ कि चीनले उनीहरूको लागि अनुकूल नीतिहरू प्राप्त गर्नका लागि विधायकहरू र जनमतलाई प्रभाव पार्ने रणनीतिहरू प्रयोग गर्छ र चिनियाँ सरकार र सीसीपीबाट हुने प्रतिजासुसी र आर्थिक जासुसीका प्रयासहरूलाई अमेरिकाको आर्थिक हित र लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यताका लागि गम्भीर खतरा भनेको छ ।

सन् २०२५ मा प्रतिनिधि सभाको गृह सुरक्षा समितिले एक रिपोर्ट जारी गर्यो जसमा २०२१ देखि अमेरिकामा चिनियाँ जासुसी वा दमनका ६० भन्दा बढी घटनाहरू फेला परेका छन् । त्यसमा अमेरिकी सैन्य जानकारी चिनियाँ सरकारलाई पठाउने, व्यापारिक गोपनीयता चोरी गर्ने र विश्वभर गरिएको भनिए अनुसार गुप्त चिनियाँ प्रहरी चौकीहरू स्थापना गर्ने लगायतका अन्तरदेशीय दमनका योजनाहरू समावेश छन् ।

अप्रिलमा ह्वाइट हाउसले चीनलाई अमेरिकी आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स ल्याबहरूको बौद्धिक सम्पत्ति औद्योगिक स्तरमा चोरी गरेको आरोप पनि लगाएको थियो किनकि दुवै देश एआईको विश्वव्यापी नेता बन्न प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । सिनेटर चक ग्रास्लीले गत महिना एक विज्ञप्तिमा भनेका थिए कि चीनले वार्षिक ४०० देखि ६०० अर्ब डलरको बौद्धिक सम्पत्ति चोरी गर्छ जुन प्रति करदाता करिब ५ हजार डलर बराबर हो ।

चीनले हस्तक्षेप, जासुसी र चोरीका आरोपहरूलाई नियमित रूपमा खण्डन गर्दै आएको छ । यसले अमेरिका र अन्य ठाउँमा बस्ने चिनियाँ असन्तुष्टहरूको जानकारी संकलन गर्ने र उनीहरूलाई सताउने विदेशी प्रहरी चौकीहरू भएको कुरा पनि अस्वीकार गरेको छ र यसको सट्टा विदेशमा रहेका नागरिकहरूका लागि सेवा केन्द्रहरू मात्र भएको दाबी गरेको छ ।