चीनको एआई डीपसीकले ल्यायो नयाँ मोडल, पहिले जस्तै गरी बजार तताउला ?

एजेन्सी । चीनको कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) स्टार्टअप कम्पनी डीपसीकले आफ्नो बहुप्रतीक्षित नयाँ एआई मोडल भी४ को प्रिभ्यु संस्करण सार्वजनिक गरेको छ ।

अघिल्लो वर्ष आर१ मोडलमार्फत विश्व एआई बजारमा तहल्का मच्चाएको यस कम्पनीले नयाँ मोडलमार्फत अमेरिकी कम्पनीहरू ओपनएआई, एन्थ्रोपिक र गुगललाई कडा चुनौती दिने लक्ष्य राखेको छ ।

हाङ्चाउ शहरमा रहेको यस कम्पनीका अनुसार, भी४ मोडलमा रिजनिङ (तर्क गर्ने क्षमता) र एजेन्टिक क्षमता (मानिसको निर्देशनमा कोड लेख्ने जस्ता काम स्वतन्त्र रूपमा गर्न सक्ने क्षमता) मा व्यापक सुधार गरिएको छ ।

कम्पनीले यस मोडलले ठूलो संख्यामा टोकन (सूचनाको आधारभूत एकाइ जसलाई एआईले निर्देशन बुझ्न प्रयोग गर्छ) हरूलाई अझ प्रभावकारी रूपमा प्रशोधन गर्न सक्ने बताएको छ ।

ओपन–सोर्स (सबैका लागि खुला) मोडलहरूमध्ये भी४ को कोडिङ क्षमता उत्कृष्ट रहेको र यसले विश्वस्तरीय तर्क क्षमता हासिल गरेको कम्पनीको दाबी छ । तर, गुगलको जेमिनाइ जस्ता मोडलको तुलनामा बृहत् सामान्य ज्ञानको क्षेत्रमा भने यो अझै केही पछाडि रहेको कम्पनीले स्वीकार गरेको छ । अधिकांश अमेरिकी मोडलहरू सशुल्क र बन्द प्रणालीमा रहे पनि डीपसीकले सुरुदेखि नै ओपन–सोर्स रणनीति अपनाउँदै आएको छ ।

यस मोडलको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको यसमा प्रयोग भएको हार्डवेयर हो । अघिल्लो आर१ मोडल अमेरिकी कम्पनी एनभिडियाको चिप्समा तालिम दिइएको थियो । तर, वाशिङटनले लगाएको कडा निर्यात प्रतिबन्धका कारण चीनलाई एनभिडिया र एएमडीका अत्याधुनिक चिप्स पाउन असम्भव छ ।

यसलाई पार लगाउन डीपसीकले चिनियाँ प्रविधि कम्पनी ह्वावे र क्याम्ब्रिकन जस्ता घरेलु चिप्स निर्माताहरूसँग सहकार्य गरेको छ । ह्वावेले आफ्नो एसेन्ड ९५० चिप्सको ठूलो क्लस्टर र सुपरनोड प्रविधिमार्फत भी४ लाई आवश्यक पर्ने विशाल कम्प्युटिङ शक्ति प्रदान गरेको छ ।

विश्लेषक वे सुनका अनुसार, एनभिडियामाथिको निर्भरता हटाएर आफ्नै घरेलु चिप्समा एआई प्रणाली विकास गर्नु चीनका लागि ठूलो सफलता हो जसले विश्वव्यापी एआई विकासलाई झनै गति दिनेछ ।

सन् २०२५ मा डिपसीकले आर१ मोडल सार्वजनिक गरेपछि अमेरिकी एआई कम्पनीहरूको सेयरमा भारी गिरावट आएको थियो । उक्त मोडलले निकै कम लागतमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको थियो । तर विश्लेषकहरूका अनुसार, भी४ ले बजारमा पहिले जस्तो तरंग ल्याउने छैन ।

आर्थिक सेवा फर्म मर्निङस्टारका विश्लेषक इभान सु भन्छन्, ‘आर१ ले अमेरिकी बजारलाई चकित पारेको थियो किनभने चिनियाँ मोडलले अमेरिकी मोडलसँग यसरी प्रतिस्पर्धा गर्ला भनेर कसैले सोचेका थिएनन् । अहिले बजारलाई चिनियाँ एआई सस्तो र प्रतिस्पर्धी छ भन्ने थाहा भइसकेको छ । ट्रेन्डले झड्का जस्तो चर्चा पाउँदैन ।’

डीपसीकको यो द्रुत प्रगति विवादरहित भने छैन । अमेरिकी कम्पनीहरू ओपनएआई र एन्थ्रोपिकले डीपसीकमाथि आफ्ना मोडलहरूबाट गैरकानुनी रूपमा प्रविधि र क्षमताहरू तानेको आरोप लगाएका छन् ।

बिहीबार मात्रै ह्वाइट हाउसका विज्ञान तथा नीति कार्यालयका निर्देशक माइकल क्रेट्सियोसले चिनियाँ संस्थाहरूले अमेरिकी कम्पनीका मोडलहरू चोर्न औद्योगिक स्तरको अभियान चलाइरहेको आरोप लगाएका थिए ।

उनले सिधै डीपसीकको नाम लिएका थिएनन् तर दुई महाशक्ति राष्ट्रहरूबीच जारी प्रविधि युद्धका बीच यसले डिपसीकलाई फेरि विवादको केन्द्रमा ल्याएको छ ।