यूएईले हर्मुज खोल्न र युद्धमा होमिनका लागि देखायो इच्छा

एजेन्सी । वाल स्ट्रीट जर्नलको रिपोर्ट अनुसार, संयुक्त अरब अमिरात (यूएई) ले अमेरिका र अन्य सहयोगीहरूलाई हर्मुज जलयोजक बलपूर्वक खुला गर्न मद्दत गर्ने तयारी गरिरहेको अरब अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

यस कदमले इरानी आक्रमणको चपेटामा परेपछि यूएईलाई युद्धमा प्रत्यक्ष संलग्न हुने पर्सियाली खाडीको पहिलो राष्ट्र बनाउनेछ ।

यूएईले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदमा यस्तो कारबाहीलाई अनुमति दिने प्रस्तावका लागि लबिइङ गरिरहेको अधिकारीहरूले डब्लुएसजेलाई बताए ।

यूएईका एक अधिकारीले भने, ‘अमिराती कूटनीतिकर्मीहरूले अमेरिका र युरोप तथा एसियाका सैन्य शक्तिहरूलाई बल प्रयोग गरेर जलयोजक खुला गर्न गठबन्धन बनाउन आग्रह गरेका छन् । इरानी शासनले आफू अस्तित्वका लागि लडिरहेको महसुस गरिरहेको र जलयोजकमा अवरोध सिर्जना गरी विश्व अर्थतन्त्रलाई धराशायी बनाउन तयार रहेको छ ।’

यूएईका अधिकारीका अनुसार, देशले जलयोजक सुरक्षित गर्न सैन्य भूमिका कसरी खेल्न सक्छ भन्नेबारे सक्रिय रूपमा समीक्षा गरिरहेको छ जसमा समुद्री माइनहरू हटाउन मद्दत गर्ने र अन्य सहयोग सेवाहरू समावेश छन् ।

अरब अधिकारीहरूका अनुसार, खाडी राष्ट्रले अमेरिकालाई अबु मुसा लगायतका रणनीतिक जलमार्गका टापुहरू कब्जा गर्नुपर्ने सुझाव पनि दिएको छ । यो टापु आधा शताब्दीदेखि इरानको कब्जामा छ र यसमा यूएईले दाबी गर्दै आएको छ ।

अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले बुधबार सबेरै इरानसँगको युद्ध चाँडै समाप्त हुन सक्ने बताएका छन् । वाशिङटनले तेहरानको नेतृत्वसँग प्रत्यक्ष वार्ता र सम्झौता बिना नै द्वन्द्व कम हुने सम्भावनाको संकेत दिएको छ ।

यी टिप्पणीहरूले युद्ध कहिले र कसरी समाप्त हुन सक्छ भन्नेबारे वाशिङटनबाट आउने समयसीमा र बयानहरूमा रहेको अस्थिरता र कहिलेकाहीँ विरोधाभासलाई जोड दिएका छन् । यो युद्ध अहिले पाँचौं हप्तामा छ ।

ट्रम्पले मंगलबार ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै भने, ‘हामी धेरै छिट्टै निस्कनेछौं ।’ उनले यो बहिर्गमन दुई हप्ताभित्र, सायद दुई हप्ता वा तीन हप्तामा हुन सक्ने बताए ।

अमेरिकाले अपरेशन एपिक फ्युरी भन्ने गरेको यस कारबाही अन्त्यका लागि सफल कूटनीति अनिवार्य शर्त हो कि भनेर सोधिएको प्रश्नमा ट्रम्पले त्यस्तो नभएको बताए ।
‘इरानले सम्झौता गर्नैपर्छ भन्ने छैन, अहँ,’ उनले भने, ‘छैन, उनीहरूले मसँग सम्झौता गर्नैपर्छ भन्ने छैन ।’

यसअघि तेहरानले १५ बुँदे अमेरिकी युद्धविराम प्रस्ताव स्वीकार नगरेमा सैन्य कारबाही तीव्र बनाउने वाशिङटनले धम्की दिएको थियो । उक्त प्रस्तावको मुख्य मागहरूमा इरानले परमाणु हतियार नबनाउने प्रतिबद्धता जनाउनुपर्ने, सबै युरेनियम संवर्धन बन्द गर्नुपर्ने र हर्मुज जलयोजक पूर्ण रूपमा पुनः खोल्नुपर्ने उल्लेख थियो ।

ट्रम्पले बुधबार राति ९ बजे (नेपाली समय अनुसार बिहीबार बिहान ६ः४५ बजे) इरानको बारेमा महत्त्वपूर्ण अपडेट दिन राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्ने ह्वाइट हाउसले बताएको छ ।

रुबियोले फक्स न्युज च्यानलको ह्यानिटी कार्यक्रममा बताएअनुसार, दुवै पक्षबीच कुनै बिन्दुमा भेटघाट हुने सम्भावना छ र अमेरिकाले समापनको रेखा देख्न सक्छ ।

‘यो आज होइन, भोलि होइन, तर यो आउँदैछ,’ रुबियोले थपे ।

तैपनि, बुधबार सबेरै दुवै पक्षबाट आक्रमणका खबरहरू आएका छन् । कुवेतको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ड्रोनले इन्धन ट्यांकमा प्रहार गर्दा ठूलो आगलागी भएको छ भने बहराइनका अधिकारीहरूले इरानी आक्रमणबाट एक अज्ञात कम्पनीको संयन्त्रमा आगलागी भएको बताएका छन् ।

कतारको राजधानी दोहा नजिकै एक ट्यांकरमा अज्ञात वस्तुले प्रहार गर्दा जहाजको तल्लो भागमा क्षति पुगेको युनाइटेड किंगडम म्यारिटाइम ट्रेड अपरेशनले जनाएको छ । चालक दलका सदस्यहरू सुरक्षित रहेको बताइएको छ ।

अमेरिकी–इजरायली हवाई आक्रमणपछि बुधबार सबेरै तेहरानका विभिन्न क्षेत्रमा विस्फोटको आवाज सुनिएको इरानी सरकारी मिडियाले रिपोर्ट गरेको छ । उनीहरूले आफ्नो वायु रक्षा प्रणाली सक्रिय पारिएको पनि बताएका छन् ।

खाडीको बन्दर अब्बास बन्दरगाहमा अवस्थित इरानको सबैभन्दा ठूलो यात्रुवाहक टर्मिनल शाहिद हागनी पोर्टमा राति हवाई हमला भएको छ । तर, त्यहाँ कुनै हताहती नभएको उप–गभर्नर अहमद नफिसीले सरकारी सञ्चारमाध्यमलाई बताए । उनले यसलाई नागरिक पूर्वाधारमाथिको अपराधिक आक्रमण भनेका छन् ।

अमेरिकी–इजरायली युद्धका क्रममा केही अमेरिकी सैन्य अखडाहरू रहेका खाडी मुलुकहरूमा तेहरानले बारम्बार आक्रमण गरिरहेको छ । इरानले हर्मुज जलयोजक बन्द गर्ने र विश्वको २० प्रतिशत तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास ओसारपसार हुने यो महत्त्वपूर्ण जलमार्गलाई वार्ताको हतियारको रूपमा प्रयोग गर्न सक्ने चिन्ता बढ्दै गएको छ ।

बुधबार एसियामा व्यापार सुरु हुँदा तेल बजार सुस्त थियो तर तनाव कम हुने आशामा सत्रको सुरुमा सेयर र बोन्डहरूमा सुधार देखियो । चार दिनको गिरावटपछि जापान बाहिरको एमएससीआईको एसिया–प्रशान्त सेयरहरूको फराकिलो सूचकांक २.७ प्रतिशतले बढेको थियो भने ट्रम्पको पछिल्लो टिप्पणीपछि निक्केई २२५ एक समय ३.९ प्रतिशतले उकालो लागेको थियो ।