रुसी तेल केन्द्रहरूमा युक्रेनको प्रहार, विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा थप संकट

एजेन्सी । बाल्टिक सागरमा रहेका रुसका प्रमुख तेल निर्यात केन्द्रहरूमा युक्रेनले भीषण आक्रमण सुरु गरेपछि विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा नयाँ उथलपुथल पैदा भएको छ ।

युक्रेनले रुसका प्रिमोर्स्क र उस्त–लुगा टर्मिनलहरूलाई निशाना बनाउँदै घातक ड्रोन प्रहार गरेपछि इन्धनको मूल्यले नयाँ उचाइ लिने देखिएको छ ।

यी आक्रमणहरू यस्तो समयमा भएका छन् जब इरान र अमेरिका–इजरायलबीचको युद्धका कारण हर्मुज जलयोजकमा नाकाबन्दीको स्थिति छ । विश्व बजारमा तेलको मूल्य बढिरहेको बेला रुसलाई त्यसबाट नाफा कमाउन र युद्धका लागि स्रोत जुटाउनबाट रोक्नु युक्रेनको मुख्य उद्देश्य हो ।

युक्रेनले लेनिनग्राद क्षेत्रमा ड्रोनको एउटा ठूलो स्वार्म (झुण्ड) पठाएको थियो । रुसी अधिकारीहरूका अनुसार, कम्तीमा ३१ वटा ड्रोनहरू आकाशमै खसालिएका छन् ।

यद्यपि, उस्त–लुगा टर्मिनलमा कतिपय ड्रोनहरूले क्षति पुर्याएको खबर छ । यो टर्मिनल पश्चिमी साइबेरियाको कच्चा तेल र प्रशोधित इन्धनलाई विश्व बजारमा पठाउने रुसको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण केन्द्र मानिन्छ ।

रुसी पक्षले क्षतिको पूर्ण विवरण लुकाए पनि यस हप्ताका आक्रमणहरू रुसको तेल निर्यातका लागि अहिलेसम्मकै ठूलो खतरा साबित भएका छन् । रुसले हर्मुज नाकाबन्दीको फाइदा उठाउँदै महँगो मूल्यमा तेल बेचेर आफ्नो अर्थतन्त्र धान्ने योजना बनाएको थियो जसमा युक्रेनले गम्भीर अवरोध सिर्जना गरिदिएको छ ।

युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले अहिले मध्यपूर्वका देशहरूको भ्रमण गरिरहेका छन् । यी देशहरू पहिले नै अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको युद्धको मारमा परिरहेका छन् ।

युक्रेनका कतिपय साझेदार राष्ट्रहरूले रुसी ऊर्जा केन्द्रहरूमा भइरहेको आक्रमणको रणनीतिमाथि प्रश्न उठाउन थालेका छन् ।
सहयोगी राष्ट्रहरूको चिन्ता के छ भने विश्वव्यापी ऊर्जा संकट चरम सीमामा पुगेका बेला युक्रेनको यस्तो कदमले इन्धनको मूल्य अझ बढाउनेछ । त्यसको असर किभलाई सहयोग गरिरहेका पश्चिमी देशहरूको आफ्नै अर्थतन्त्रमा परिरहेको छ ।

युक्रेनले आफ्नो अस्तित्वको लडाइँ लड्न रुसी आयस्रोतमा प्रहार गर्न आवश्यक ठानेको छ । तर, हर्मुजमा इरानको नाकाबन्दी र बाल्टिकमा युक्रेनको आक्रमणले गर्दा विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति ब्रेकिङ पोइन्ट (अन्तिम विन्दु) मा पुगेको छ ।

अब मुख्य प्रश्न छ– के विश्व ऊर्जा संकटको खाडलमा भासिँदै गर्दा युक्रेनले आफ्नो ऊर्जा युद्धलाई निर्बाध रूपमा अगाडि बढाउन सक्ला ? एकातिर रुसलाई आर्थिक रूपमा कमजोर पार्ने युक्रेनको लक्ष्य छ भने अर्कोतिर आफ्नै सहयोगीहरूलाई ऊर्जा संकटबाट जोगाउनुपर्ने चुनौती पनि छ ।

यी दुई परस्पर विरोधी स्वार्थहरूका बीचमा युक्रेनको यस कदमले आगामी दिनमा विश्व राजनीति र अर्थतन्त्रमा ठूलो प्रभाव पार्ने निश्चित छ ।