एजेन्सी । विगत एक हप्ताका घटनाक्रमहरूले अहिलेसम्म केही निष्कर्षहरू दिएका छन् ।
पहिलो, इरानको सैन्य क्षमतामा उल्लेखनीय गिरावट आएको छ यद्यपि उसको ड्रोन र मिसाइल क्षमता अझै अक्षुण्ण छ ।
दोस्रो, इरानको शासन र राज्यको संरचना बाह्य शक्तिले ढाल्न नसक्ने गरी लचिलो छ र आईआरजीसीको नजिकका पात्र मोज्तबा खामेनेई नयाँ सर्वोच्च नेता घोषित भएका छन् ।
तेस्रो, तेहरानमा सत्ता परिवर्तन गर्ने अमेरिकी र इजरायली प्रयास असफल भएको छ किनकि जनता सैन्य र धार्मिक नेतृत्वको पक्षमा उभिएका छन् ।
चौथो, नेतृत्व हत्याका प्रहारहरूले इरानी राज्य वा शासनलाई पतन गराउन सक्दैनन् भनी अमेरिकी खुफिया विभागले स्वीकार गरेको छ ।
पाँचौं, हर्मुज जलयोजकको अवरोधले कच्चा तेलको मूल्य १२० डलर पुर्यायो जसले विश्वव्यापी आर्थिक पतनको डर पैदा गर्यो र ट्रम्प प्रशासनले यसलाई सहन सक्ने अवस्था थिएन ।
छैटौं, खाडी राष्ट्रहरूको अर्थतन्त्रले तेल, ग्यास र मल निर्यातमा अवरोध, पर्यटन र लगानीमा क्षति, घरजग्गा व्यवसायमा मन्दी र खाद्यान्न अभावका कारण ठूलो आर्थिक कठिनाइ सामना गरिरहेको छ ।
सातौं, इरानले खाडी देशहरूमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधारहरूलाई निशाना बनाएर अमेरिकाको रक्षात्मक र सैन्य कमजोरीहरू उजागर गरिदिएको छ । आठौं, खाडी देशहरूले अब यो द्वन्द्वपछि नयाँ सुरक्षा ढाँचाको खोजी गर्नेछन् र रक्षा तथा व्यापारका लागि रुस, भारत र चीन जस्ता एसियाली शक्तिहरूतर्फ हेर्नेछन् ।
नवौँ, खाडीमा अमेरिकी प्रारम्भिक चेतावनी प्रणाली, रेडार र मिसाइल रक्षा प्रणालीहरूको विनाशका बीच इरानी ब्यालिस्टिक मिसाइल र क्लस्टर बमका कारण इजरायलले ठूलो क्षति भोगेको छ ।
अन्त्यमा, रुस यस द्वन्द्वमा एक मध्यस्थकर्ता र ऊर्जा आपूर्तिकर्ताको रूपमा सबैभन्दा ठूलो विजेताको रूपमा उभिएको छ ।
समग्रमा, अमेरिकीहरूले इरानको सभ्यतागत संकल्पलाई ठूलो मात्रामा गलत अनुमान गरे । मानौं कि, यो क्युबा वा भेनेजुएला हो जुन वाशिङटनको दबाबले ढल्नेछ ।
यद्यपि इरानी सेना कमजोर भएको अवस्थामा इजरायलले इरानमाथि हवाई श्रेष्ठता कायम गर्ने प्रयास गर्नेछ । तर, यो भन्नैपर्छ कि इरानसँग इजरायल र अरब देशहरूमा रहेका अमेरिकी सम्पत्तिहरूमा प्रहार गर्ने शक्तिशाली साधनहरू बाँकी नै छन् ।
यसो भन्दै गर्दा, बृहत्तर चित्रले एउटा ठूलो खेल प्रकट गर्दछ जहाँ सिटी अफ लन्डनका मालिकहरूले पर्सियाली खाडीमा वाशिङटन डीसीलाई घाइते तुल्याएर अमेरिकालाई हर्मुजमा स्वेज क्षण उपहार दिएका छन् ।
अमेरिकीहरूसँग दुई विकल्प छन् । या त अगाडि बढ्ने र पर्सियाको दलदलमा फस्ने वा पछि हट्ने जुन एउटा स्वेज क्षण हुनेछ र यसले क्षेत्रभरि उसको प्रभावलाई ठूलो धक्का पुर्याउनेछ ।
यस द्वन्द्वको प्रभाव लामो समयसम्म महसुस गरिनेछ जसले क्षेत्रीय र विश्वव्यापी व्यवस्थालाई नयाँ स्वरूप दिनेछ जहाँ नयाँ शक्तिकेन्द्रहरू उदाउनेछन् र देशहरू पुराना प्रभुत्वशाली शक्तिहरूका विरुद्ध विकल्प खोज्नेछन् । यसले विश्वलाई बहुध्रुवीय व्यवस्थातर्फ लैजानेछ ।
प्रतिक्रिया