इरान युद्ध कहिले अन्त्य होला ? ट्रम्पले गरे गोलमटोल कुरा

काठमाडौं । पश्चिम एसियामा दोस्रो हप्ता पनि युद्ध जारी रहँदा अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले युद्ध कति समयसम्म चल्नेछ भन्ने बारेमा परस्पर विरोधी सन्देशहरू दिएका छन् । इरानले भने आफू लामो लडाइँका लागि तयार रहेको संकेत दिएको छ ।

यसमा मानवीय क्षति बढ्दै गएको छ जसमा यस क्षेत्रका लाखौं बासिन्दा विस्थापित भएका छन् र १७ सयभन्दा बढी मानिस मारिएका छन् । यस युद्धले इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो तेल अवरोध पनि निम्त्याएको छ जसले ट्रम्प प्रशासनभित्रै पनि चिन्ता पैदा गरेको छ ।

सोमबारको विस्तृत पत्रकार सम्मेलनमा ट्रम्पले अमेरिकाका लक्ष्यहरू लगभग पूरा भएको र युद्ध छिट्टै समाप्त हुन सक्ने बताएका छन् । तर, हाउस रिपब्लिकनहरूलाई हामीले अझै पर्याप्त जितेका छैनौं भनेको लगत्तै उनले यो कुरा भनेका हुन् ।

उनले सम्भावित पछिल्ला आक्रमणहरूका लागि इरानमा केही महत्त्वपूर्ण लक्ष्यहरू बाँकी राखेको पनि बताए । सोमबार बिहानै ट्रम्पले इरानको नयाँ सर्वोच्च नेताको रूपमा आयातोल्लाह मोज्तबा खामेनेई (दिवंगत नेता अली खामेनेईका छोरा) को छनोटप्रति आफू निराश भएको बताए । तर, उनलाई नै निशाना बनाउन चाहेको कुरा भने स्पष्ट गरेनन् ।

इरानी सरकारी मिडियाका अनुसार, कम्तीमा १६८ बालबालिकाको ज्यान जाने गरी इरानी बालिका विद्यालयमा भएको आक्रमणको विरोध र प्रभाव जारी छ । अन्य देशहरूले विद्यालयमा आक्रमण गरेको हुन सक्ने सुझाव दिँदै ट्रम्पले इरानसँग पनि टोमाहक क्षेप्यास्त्रहरू (जुन आक्रमणमा प्रयोग भएको विश्वास गरिन्छ) रहेको झूटो दाबी गरे ।

यसअघि विद्यालय नजिकैको इरानी जलसेना आधार शिविरलाई निशाना बनाएको एउटा अमेरिकी क्षेप्यास्त्रको भिडियो सार्वजनिक भएको थियो ।

विश्वको तेल आपूर्तिको अनुमानित २० प्रतिशत हिस्सा अवरुद्ध भएपछि देशहरू यसको प्रभावको सामना गर्न तयारी गरिरहेका छन् । पाकिस्तानले चरम मितव्ययिताका उपायहरू घोषणा गरेको छ, दक्षिण कोरियाले झन्डै ३० वर्षमा पहिलोपटक इन्धनको मूल्यमा सीमा तोकेको छ र जी७ मुलुकका मन्त्रीहरूले रणनीतिक तेल भण्डारहरू खुला गर्ने सम्भावनाबारे छलफल गर्न बैठक गरेका छन् ।

यसैबीच ट्रम्पले कुन भन्ने स्पष्ट नपारी तेलसँग सम्बन्धित केही प्रतिबन्धहरू हटाउने बताएका छन् र युद्धले अन्ततः दीर्घकालीन रूपमा तेलको मूल्य घटाउने दाबी गरेका छन् ।

तेहरान र वाशिङटनले यस महत्त्वपूर्ण जलमार्गको बारेमा एकअर्कालाई धम्की दिइरहेका छन् जुन युद्ध सुरु भएदेखि नै बन्द छ । ट्रम्पले यो जलमार्ग भएर यात्रा गर्न अस्वीकार गरिरहेका ट्यांकर अपरेटरहरूलाई आश्वस्त पार्ने प्रयास गरेका छन् र इरानले तेलको प्रवाह रोक्न खोज्यो भने अझ कडा प्रहार गर्ने धम्की दिएका छन् । इरानले त्यसको जवाफमा आफ्ना सशस्त्र बलहरू जलयोजकमा अमेरिकी जलसेनाका जहाजहरूलाई पर्खिरहेको बताएको छ ।

अस्ट्रेलियामा शरण खोज्ने इरानी महिला फुटबल टोलीका पाँच सदस्यहरूलाई मानवीय भिसा दिइने गृहमन्त्री टोनी बर्कले मंगलबार बिहान बताएका छन् ।

सोमबार इरानका तीन प्रान्तहरूमा सैन्य पूर्वाधारहरूमा आक्रमण गरेपछि इजरायलले मंगलबार राति तेहरानमा व्यापक आक्रमण सुरु गरेको छ ।

छिमेकी देशहरूले सोमबार नयाँ आक्रमणहरूको जानकारी दिएका छन् । अर्बिलमा रहेको संयुक्त अरब अमिरात (यूएई) को दूतावासमा भौतिक क्षति पुर्याउने र अमेरिकी आधार शिविर नजिकैको विमानस्थललाई निशाना बनाउने ड्रोनहरू खसालिएका छन् ।

इरानसमर्थक इराकी मिलिसियाहरूले यसको जिम्मेवारी लिएका छन् । गत साता इरानका राष्ट्रपतिले इरानमा हुने कुनै पनि आक्रमण ती देशहरूबाट नभएसम्म तेहरानले आफ्ना छिमेकीहरूमाथि आक्रमण नगर्ने दाबी गरेका थिए ।

इरानले आफ्नो क्षेप्यास्त्र आक्रमणलाई तीव्र बनाउने र एक टनभन्दा बढी तौलका हतियार भएका क्षेप्यास्त्रहरू मात्र प्रहार गर्ने इरानी सैन्य कमान्डरले सोमबार बताएका छन् । छुट्टै रूपमा, एक शीर्ष इरानी अधिकारीले अहिलेका लागि कूटनीतिको सम्भावनालाई अस्वीकार गर्दै सीएनएनसँगको अन्तर्वार्तामा तेहरानले खाडी देशहरूमा आक्रमण जारी राख्ने र यो युद्ध आर्थिक पीडा मार्फत मात्र समाप्त हुने बताएका छन् ।

संयुक्त राष्ट्रसंघ र एक गैरनाफामूलक संस्थाका अनुसार, अमेरिका र इजरायलले इरानसँग युद्ध सुरु गरेदेखि इरानमा १२ सयभन्दा बढी सर्वसाधारण र लेबननमा कम्तीमा ४८६ जना मारिएका छन् । तीमध्ये धेरै बालबालिका छन् । यस क्षेत्रका अन्य देशहरूमा पनि दर्जनौं मानिस मारिएका छन् जसमा सात अमेरिकी सैनिकहरू पनि समावेश छन् ।