एजेन्सी । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र चीनका राष्ट्रपति सी चिनपिङबीचको शिखर सम्मेलनमा एउटा प्रश्न मडारिरहेको छ । के अमेरिकी ट्रम्पले सीलाई इरान विरुद्धको युद्ध अन्त्य गर्ने अमेरिकी मागहरू मान्न तेहरानलाई दबाब दिन मनाउन सक्छन् ?
कागजमा हेर्दा आफूलाई विश्वव्यापी मध्यस्थकर्ताको रूपमा देखाउन चाहने चीनसँग यस कार्यका लागि उपयुक्त आधार देखिन्छ ।
सन् २०२३ मा बेइजिङले इरान र उसको कट्टर प्रतिद्वन्द्वी साउदी अरबबीच सम्बन्ध सुधार गराउन मद्दत गरेको थियो । चीनको इरानसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क पनि छ । गत साता मात्र उसले इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराक्चीलाई बेइजिङमा वार्ताका लागि स्वागत गरेको थियो ।
साथै, पाकिस्तानसँग पनि उसको घनिष्ठ सम्बन्ध छ जसले यसअघि अमेरिका र इरानबीचको वार्ताको आयोजना गरेको थियो ।
इरानको ९० प्रतिशतभन्दा बढी तेल खरिद गर्ने हुनाले बेइजिङसँग तेहरानको आर्थिक जीवनरेखाको रूपमा ठूलो प्रभाव छ ।
र यो युद्ध अन्त्य भएको हेर्न चीनका आफ्नै कारणहरू पनि छन् । पहिलो कुरा, जारी द्वन्द्वका कारण उत्पन्न हुने विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीबाट चीनको निर्यातमा आधारित अर्थतन्त्र नराम्ररी प्रभावित हुनेछ । साथै, इरानी तेल आयातका कारण चीन अमेरिकी दबाबमा पनि परिरहेको छ ।
तैपनि, सीले ट्रम्प प्रशासनका मागहरूलाई निकै सावधानीपूर्वक सम्बोधन गर्ने सम्भावना छ । बेइजिङ आफूलाई अमेरिकाको आदेश मान्ने देशको रूपमा नभई अमेरिकाको विकल्पको रूपमा एक नेताको रूपमा प्रस्तुत गर्न चाहन्छ ।
उसले अमेरिकी सैन्य प्रभुत्वलाई बलियो बनाउने कुनै पनि सम्झौतालाई समर्थन गरेको देखिन चाहँदैन । साथै, इरान ब्रिक्स जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूमा चीनको एक कूटनीतिक साझेदार पनि हो जसलाई सीले मजबुत बनाउँदै लगेका छन् ।
यसको साटो चिनियाँ नेताले अमेरिकासँग सद्भाव बटुल्न हर्मुज जलयोजक खोल्न आह्वान गरिरहने सम्भावना छ । साथै, बेइजिङले आफ्नो व्यापक दृष्टिकोण र आफ्ना साझेदारहरूसँगको सम्बन्धमा कुनै सम्झौता नगर्ने कुरा सुनिश्चित गर्नेछ ।
प्रतिक्रिया