अमेरिका र चीनबीचको सम्बन्ध सुधार्ने प्रयासमा ट्रम्प र सीको ऐतिहासिक भेटवार्ता

एजेन्सी । अमेरिका र चीनबीचको बहुप्रतीक्षित शिखर वार्ताका लागि दुवै देशले तयारी तीव्र पारेका छन् ।

अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र चीनका राष्ट्रपति सी चिनपिङबीच यही बिहीबार र शुक्रबार बेइजिङमा हुने भेटवार्तालाई विश्वभरका नेताहरूले निकै चासोका साथ हेरिरहेका छन् ।

मुख्य शिखर वार्ता अगाडि नै दुवै देशका व्यापार वार्ताकारहरू दक्षिण कोरियाको सौलमा भेटघाट गर्दैछन् ।

यसैबीच अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्ट सोमबार नै जापान पुगेका छन् जहाँ उनले जापानी प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ । इरान युद्धका कारण आफ्नो ७५ प्रतिशत तेल आयातका लागि पश्चिम एसियामा निर्भर जापानका लागि यो भ्रमण महत्त्वपूर्ण मानिएको छ ।

ताकाइचीले ताइवानको समर्थनमा दिएको कडा अभिव्यक्तिका कारण बेइजिङ र टोकियोबीचको सम्बन्धमा केही चिसोपन आएको छ जसको छायाँ यो शिखर वार्तामा पनि देखिन सक्नेछ ।

बुधबार सौलमा मन्त्री बेसेन्ट र चीनका उपप्रधानमन्त्री ह लिफङबीच व्यापारिक विषयमा छलफल हुनेछ । नोमुराका प्रमुख चिनियाँ अर्थशास्त्री टिङ लुका अनुसार, यस शिखर वार्ताले गहिरो मित्रता गाँस्नुभन्दा पनि अनावश्यक तनाव कम गर्ने र जोखिम व्यवस्थापन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । वार्तामा विशेषगरी इरान–हर्मुज संकटलाई प्राथमिकताका साथ उठाइनेछ ।

ह्वाइट हाउसका अनुसार, राष्ट्रपति ट्रम्प बुधबार साँझ बेइजिङ पुग्नेछन् । बिहीबार बिहान एक विशेष स्वागत समारोहपछि दुई राष्ट्रपतिबीच द्विपक्षीय वार्ता हुनेछ । वार्ता पश्चात् उनीहरूले बेइजिङको ऐतिहासिक टेम्पल अफ हेभनको भ्रमण गर्नेछन् र साँझमा राजकीय भोज आयोजना गरिनेछ ।

ट्रम्पको यस भ्रमणमा अमेरिकाका दिग्गज व्यवसायीहरूको ठूलो टोली पनि सहभागी छ । तिनमा टेस्लाका इलोन मस्क, एप्पलका टिम कुक र बोइङका केली ओर्टबर्ग जस्ता प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू रहेका छन् । तर, एनभिडियाका जेन्सेन ह्वाङ भने यस सूचीमा छैनन् ।

भ्रमणका दौरान व्यापार, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) नियन्त्रण, निर्यात प्रतिबन्ध, ताइवानको मुद्दा र हङकङका जेलमा रहेका कार्यकर्ता जिम्मी लाईको विषयमा छलफल हुनेछ । ट्रम्पले ताइवानलाई हतियार बिक्री गर्ने विषयलाई पनि एजेन्डामा समावेश गरेका छन् ।

इकोनोमिस्ट इन्टेलिजेन्स युनिटका अनुसार, यस शिखर वार्ताको परिणामस्वरूप चीनले अमेरिकाबाट बोइङ विमान, भटमास र बीफको आयात बढाउन सक्ने सम्भावना छ । तर, प्रविधि निर्यातमा अमेरिकाले कत्तिको लचकता अपनाउँछ भन्ने कुराले यसको ठोस परिमाण निर्धारण गर्नेछ ।

शुक्रबार चियापान र कार्यवाहक दिवाभोजपछि ट्रम्प बेइजिङबाट प्रस्थान गर्नेछन् । यो भेटवार्तापछि राष्ट्रपति सी चिनपिङले पनि यसै वर्षको अन्त्यतिर अमेरिकाको भ्रमण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

सीले डिसेम्बरमा फ्लोरिडामा हुने जी–२० बैठकमा वा नोभेम्बरमा सेन्जेनमा हुने एपेक सम्मेलनका क्रममा ट्रम्पसँग पुनः भेट गर्न सक्नेछन् ।

चीनको बढ्दो प्रभावका बीच ट्रम्पको भ्रमणलगत्तै मे १८ (सोमबार) रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले पनि बेइजिङको भ्रमण गर्ने सम्भावना रहेको छ । सन् २०२६ को पहिलो पाँच महिनामै दर्जनौं विश्व नेताहरूलाई स्वागत गरिसकेको चीनले आफूलाई विश्व राजनीतिको केन्द्रमा उभ्याउन खोजेको देखिन्छ ।

रनमिन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक कुई शौजुन भन्छन्, ‘चीन इरान र खाडी देशहरूसँग सम्बन्ध भएको थोरै देशमध्ये एक हो, त्यसैले उसले तनाव कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ ।’ उनका अनुसार, ट्रम्प र सीको यो भेटवार्ता भविष्यमा हुने थप गम्भीर छलफलहरूको एउटा सुरुवात मात्र हो ।