एजेन्सी । अल जजीराको रिपोर्ट अनुसार, इरानी सरकारले रणनीतिक हर्मुज जलयोजकमा एउटा व्यापारिक कन्टेनर जहाज कब्जा गरेको दाबी गरिएको भिडियो सार्वजनिक गरेको छ ।
भिडियोमा इरानी सेनाका नकाबधारी सशस्त्र सदस्यहरूले डेकमा नियन्त्रण जमाउन मालवाहक जहाजको भागमा चढेको देखिन्छ । इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले बुधबार आफ्ना बलहरूले जलयोजकमा दुईवटा जहाजहरू कब्जा गरेको दाबी गरेपछि यो तनाव बढेको हो ।
जहाजमा चढेपछि सैन्य विङले स्थिति आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको पुष्टि गर्दै दुवै जहाजलाई इरानी तटतर्फ निर्देशित गरिएको उल्लेख गरेको छ ।
अल जजीराका अनुसार, क्षेत्रीय तनाव र कडा सामुद्रिक नाकाबन्दीका बीच यो भिडियो सार्वजनिक गर्नुको उद्देश्य आन्तरिक रूपमा जलसैनिक क्षमता प्रदर्शन गर्नु हो ।
कडा कूटनीतिक प्रतिक्रिया दिँदै पानामाले एमएससी फ्रान्चेस्का कब्जा गरिएको घटनाको कडा निन्दा गरेको छ र आफ्नो झण्डामुनि चलिरहेको जहाज कब्जा गर्नुलाई अवैध भनेको छ । पानामाको परराष्ट्र मन्त्रालयले जहाज इटालियन स्वामित्वको भए पनि यो पानामाको झण्डा अन्तर्गत दर्ता भएको स्पष्ट पारेको छ ।
‘हर्मुज जलयोजक पार गर्ने क्रममा जहाजलाई कब्जा गरी जबर्जस्ती इरानी जलक्षेत्रमा लगिएको थियो,’ मन्त्रालयले भन्यो । अधिकारीहरूले तेहरानको कदमले सामुद्रिक सुरक्षामा गम्भीर खतरा पुर्याएको चेतावनी दिँदै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले कुनै पनि धम्की वा ब्ल्याकमेल बिना जलमार्ग खुला राख्न खोजिरहेका बेला यस घटनालाई अनावश्यक तनावको संज्ञा दिएका छन् ।
अपरेशनको विवरण दिँदै आईआरजीसीले कब्जा गरिएका जहाजहरूको पहिचान एमएससी–फ्रान्चेस्का र इपामिनोडेसको रूपमा गरेको छ । इरानको राज्य नियन्त्रित सञ्चारमाध्यम इस्लामिक रिपब्लिक अफ इरान ब्रोडकास्टिङले रिपोर्ट गरे अनुसार, सैन्य विङले रणनीतिक जलमार्ग पार गर्ने क्रममा ती जहाजहरू नियम उल्लंघनमा संलग्न रहेको आरोप लगाएको छ ।
आईआरजीसीले जहाजका चालक दलहरूलाई नेभिगेसनल सहायता प्रणालीमा छेडछाड गरेको र सामुद्रिक सुरक्षालाई खतरामा पारेको आरोप लगाएको छ । आईआरआईबीद्वारा उद्धृत बयानमा एमएससी फ्रान्चेस्का इजरायलको जायनवादी शासनको भएको दाबी गरिएको छ र दुवै जहाजले अनुमति बिना गोप्य रूपमा हर्मुज जलयोजकबाट बाहिर निस्कने प्रयास गरेको आरोप लगाइएको छ ।
यो जलसैनिक मुठभेड अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अस्थायी युद्धविरामलाई अनिश्चितकालका लागि थप गर्ने घोषणा गरेको केही घण्टापछि नै बाहिर आएको हो । सीएनबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले नयाँ सम्झौतामार्फत इरानले समृद्ध भविष्य सुनिश्चित गर्न सक्ने सुझाव दिँदै कूटनीतिक निकासका लागि प्रत्यक्ष अपिल गरेका थिए ।
राष्ट्रपतिले तेहरानको परिस्थितिमा पूर्ण रूपान्तरणको सम्भावनालाई औंल्याउँदै भने, ‘इरानले सम्झौता गर्छ भने उनीहरूले आफूलाई धेरै राम्रो स्थितिमा पुर्याउन सक्छन् ।’ जलसैनिक नाकाबन्दीलाई कायम राख्दै ट्रम्पले इरानी सरकारलाई व्यावहारिक रणनीति अपनाउन आग्रह गर्दै थपे, ‘उनीहरूले तर्क र सामान्य विवेक प्रयोग गर्नुपर्छ । उनीहरूले आफूलाई एक महान् देश बनाउन उत्कृष्ट स्थितिमा पुर्याउन सक्छन् ।’
यद्यपि, यो प्रस्तावलाई तेहरानमा शंकाको दृष्टिले हेरिएको छ । इरानका राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानले अमेरिकाको व्यवहार पाखण्डी र विरोधाभासपूर्ण रहेको भन्दै आलोचना गरेका छन् ।
एक्समा पोस्ट गर्दै पेजेस्कियानले लेखे, ‘इस्लामिक गणतन्त्र इरानले सधैं संवाद र सम्झौताको स्वागत गरेको छ र गरिरहनेछ । खराब नियत, घेराबन्दी र धम्कीहरू वास्तविक वार्ताका मुख्य बाधाहरू हुन् ।’ उनले वाशिङटनलाई आफ्नो दाबी र कामबीच विरोधाभास रहेको आरोप समेत लगाए ।
न्युयोर्क पोस्टले ट्रम्पले ३६ देखि ७२ घण्टाभित्र वार्ताको नयाँ चरण सम्भव भएको देखेको रिपोर्ट गरे पनि अगाडिको बाटो अझै अस्पष्ट छ । इरानी परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाकाईले मध्यस्थता हुने आगामी चरणको वार्तामा सहभागी हुने विषयमा तेहरानले अझै अन्तिम निर्णय गरिनसकेको बताएका छन् ।
प्रतिक्रिया