चिकन्स नेक नजिक टिस्टा परियोजना भ्रमणमा बंगलादेशले चिनियाँ राजदूतलाई लगेपछि भारत चिन्तित

एजेन्सी । बंगलादेशी अधिकारीहरू र चिनियाँ राजदूतले हालै भारतको रणनीतिक रूपमा संवेदनशील सिलिगुडी कोरिडोर नजिकैको टिस्टा नदी परियोजना स्थलको भ्रमण गरेका छन् ।

यस कदमले ढाका र नयाँ दिल्लीबीचको संकुचित सम्बन्धका बीच क्षेत्रीय ध्यान आकर्षित गरेको छ ।

बंगलादेश सरकारका मुख्य सल्लाहकार मुहम्मद युनुसको नेतृत्वमा रहेको अन्तरिम सरकारले चिनियाँ राजदूत याओ वेनको भ्रमण टिस्टा नदी बृहद् व्यवस्थापन तथा पुनःस्थापना परियोजनाको प्राविधिक मूल्यांकनमा मात्र सीमित रहेको स्पष्ट पारेको छ ।

यो परियोजना क्षेत्र सिलिगुडी करिडोर नजिकै अवस्थित छ जसलाई चिकन्स नेक भनेर पनि चिनिन्छ । यो २२ किलोमिटर चौडा भूभागले भारतका पूर्वोत्तर राज्यहरूलाई देशको बाँकी भागसँग जोड्छ ।

युनुसले हालै चिनियाँ अर्थतन्त्रको विस्तारको उल्लेख गरेको र भारतको पूर्वोत्तरलाई भूपरिवेष्ठित भनेर वर्णन गरेपछि यो भ्रमण सूक्ष्म निगरानीमा परेको छ । यी टिप्पणीहरू डिसेम्बरमा भएको भारतविरोधी प्रदर्शनका क्रममा चर्चामा आएका थिए । त्यतिखेर प्रदर्शनकारीहरूले ढाका र अन्य प्रमुख शहरहरूमा रहेका भारतीय कूटनीतिक नियोगहरूलाई निशाना बनाएका थिए ।

बंगलादेशकी जलस्रोत सल्लाहकार सैयदा रिजवाना हसनले राजदूत वेनलाई रंगपुरको तेपामधुपुर तालुक शाहबाजपुरमा रहेको परियोजनास्थलमा साथ दिएकी थिइन् । उनले चीन टिस्टा गुरुयोजनालाई सकेसम्म चाँडो कार्यान्वयन गर्न उत्सुक रहेको बताइन् ।

छुट्टै रूपमा चिनियाँ राजदूतले सप्ताहान्तमा बंगलादेशका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार खलिलुर रहमानसँग भेट गरे । युनुसको प्रेस शाखाले दुई पक्षबीच आपसी हितका विषयमा विचार आदानप्रदान भएको र उनीहरूको लामो समयदेखिको मित्रता र विकास सहयोगलाई पुनः पुष्टि गरेको बताएको छ । छलफलमा टिस्टा नदी परियोजना र प्रस्तावित बंगलादेश–चीन मैत्री अस्पताल समावेश थिए । त्यहाँ राजदूतले प्राविधिक मूल्यांकन छिटो सम्पन्न गर्ने चीनको प्रतिबद्धता दोहोर्याए ।

टिस्टा नदी उत्तरी बंगलादेशको कृषि र जीविकोपार्जनका लागि महत्त्वपूर्ण छ र यो भारतको पश्चिम बंगालका लागि पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ जहाँ पानी बाँडफाँट सम्झौता वर्षौंदेखि विचाराधीन छ । प्रेस शाखाले चिनियाँ राजदूतले बंगलादेशको लोकतान्त्रिक संक्रमणका लागि समर्थन पुनः पुष्टि गरेको र आगामी निर्वाचनका लागि शुभकामना व्यक्त गरेको पनि बताएको छ ।

सन् २०२५ मा बेइजिङको भ्रमणका क्रममा युनुसले बंगलादेशलाई यस क्षेत्रमा समुद्रको एक मात्र अभिभावक भएको कुरामा जोड दिँदै त्यहाँ आर्थिक पूर्वाधार निर्माणमा सहयोग गर्न चीनलाई आग्रह गरेका थिए । पूर्वाधारमा यो नयाँ ध्यान लालमोनिरहाट विमानस्थलको मर्मतका लागि बंगलादेशले चिनियाँ सहयोग पाइरहेको रिपोर्टहरूसँगै आएको छ । त्यो दोस्रो विश्वयुद्धकालीन हवाई मैदान हो र सिलिगुडी करिडोरबाट करिब १३२ किलोमिटर तथा भारतीय सीमाबाट १५ देखि २० किलोमिटर टाढा पर्छ ।
विमानस्थल ११ सय ६६ एकडमा फैलिएको छ र यसमा चार किलोमिटर लामो रनवे र ठूलो टार्मक (हवाई जहाज पार्किङ क्षेत्र) समावेश छ ।

रोयटर्सका अनुसार, फेब्रुअरी १२ मा हुने आमनिर्वाचन अगाडि सुरक्षा स्थिति बिग्रिएपछि भारतले बंगलादेशमा रहेका आफ्ना कूटनीतिकर्मीका परिवार र आश्रितहरूलाई फिर्ता बोलाउने योजना बनाइरहेको छ ।

बंगलादेशको निर्वाचनका लागि बिहीबारदेखि चुनावी प्रचार सुरु हुँदैछ जसले विरोध र जवाफी विरोध प्रदर्शनहरू निम्त्याएको छ । सन् २०२४ मा घातक विरोध प्रदर्शनपछि पूर्व प्रधानमन्त्री शेख हसिना भारत पलायन भएपछि यी दक्षिण एसियाली छिमेकीहरूबीचको सम्बन्ध चिसिएको थियो ।

तर, भारत र बंगलादेशका विदेश मन्त्रालयहरूले यस स्थितिबारे कुनै टिप्पणी गरेका छैनन् ।