एजेन्सी । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानसँग व्यापार गर्ने देशहरूले २५ प्रतिशत अतिरिक्त भन्सार शुल्क तिर्नुपर्ने बताएका छन् ।
यस घोषणाको अर्थ हुन्छ, इरान र अमेरिका दुवैको प्रमुख व्यापारिक साझेदार चीनबाट आयात हुने सामानहरू निकै महँगो हुनेछन् ।
‘तत्काल लागू हुने गरी इस्लामिक गणतन्त्र इरानसँग व्यापार गर्ने कुनै पनि देशले अमेरिकासँग गरिने सबै व्यापारमा २५ प्रतिशत भन्सार शुल्क तिर्नुपर्नेछ,’ ट्रम्पले सोमबार ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन्, ‘यो आदेश अन्तिम र निर्णायक छ ।’
ह्वाइट हाउसले भन्सार शुल्क र ट्रम्प प्रशासनले यसलाई कसरी कार्यान्वयन गर्ने योजना बनाएको छ भन्ने बारे थप जानकारी दिन अस्वीकार गरेको छ ।
इरानसँग व्यापार गर्नु भन्नाले के बुझिन्छ भन्ने कुरा ट्रम्पले स्पष्ट पारेनन् । उक्त पोस्टले यी थप भन्सार शुल्कहरूले कसरी काम गर्नेछन्, कुन–कुन देशहरू लक्षित हुनेछन् र वस्तु मात्र नभई सेवाहरूले पनि उच्च शुल्कको सामना गर्नुपर्ने हो कि होइन भन्ने जस्ता धेरै प्रश्नहरू खडा गरेको छ ।
ट्रम्पले इरानमा सरकारविरोधी प्रदर्शनकारीहरूलाई उद्धार गर्न अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेपको कुरा उठाएकै समयमा ट्रम्पको यो घोषणा आएको हो । इरानमा सयौं प्रदर्शनकारीहरू मारिएका छन् । बिहीबार इरानी अधिकारीहरूले सञ्चार सेवा अवरुद्ध गरेर देशका मानिसलाई बाहिरी संसारबाट एक्ल्याइदिएको छ ।
नयाँ भन्सार शुल्कको अर्थ चीनबाट आउने सामानमा हालको २० प्रतिशतको साटो न्यूनतम ४५ प्रतिशत भन्सार दर हुन सक्छ ।
चीनको विदेश मन्त्रालयले मंगलबार यस कदमको निन्दा गरेको छ ।
‘भन्सार शुल्कमा चीनको धारणा धेरै स्पष्ट छ । व्यापार युद्धमा कोही पनि विजेता हुँदैन र चीनले आफ्नो वैध अधिकार र हितको दृढताका साथ रक्षा गर्नेछ,’ प्रवक्ता माओ निङले पत्रकारहरूलाई बताइन् ।
चीनको भन्सार तथ्यांक अनुसार, सन् २०२५ को पहिलो ११ महिनामा चीनले इरानमा ६.२ अर्ब डलर बराबरको सामान निर्यात गरेको थियो र २.८५ अर्ब डलरको आयात गरेको थियो ।
यो तेल खरिदको गणना गर्नुअघिको तथ्यांक हो जसलाई चीनले सार्वजनिक रूपमा खुलासा गर्दैन । पछिल्ला वर्षहरूमा इरानको तेल व्यापारको ९० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा चीनले ओगटेको विश्लेषकहरूको अनुमान छ । यो बिचौलियाहरू मार्फत आयात गरिन्छ ।
पोहोर साल अमेरिका र चीनबीचको व्यापार युद्धले विश्वव्यापी बजारलाई हल्लाएको थियो । ट्रम्पले चिनियाँ सामानहरूमा भन्सार शुल्क बढाएर गत वर्ष अधिकतम १४५ प्रतिशतसम्म पुर्याएका थिए । हालको भन्सार दर लामो वार्तापछि तय भएको हो ।
चीनबाहेक भारत, संयुक्त अरब अमिरात (यूएई) र टर्कीलाई इरानको प्रमुख व्यापारिक साझेदार मानिन्छ ।
ट्रम्पले रुसी तेल किनेकोमा भारतलाई दण्डित गर्ने उद्देश्यले यसै गर्मी याममा भारतबाट आउने सामानहरूमा भन्सार शुल्क दोब्बर गरी न्यूनतम ५० प्रतिशत पुर्याएका थिए । उनले रुसी तेल खरिद गर्ने चीन लगायतका अन्य देशहरूमा पनि यस्तै भन्सार शुल्क लगाउने धम्की दिएका थिए ।
ट्रम्प आफ्नो दोस्रो कार्यकालभरि आयातकरका दरहरू बढाउन अन्तर्राष्ट्रिय आपतकालीन आर्थिक शक्ति ऐन भनिने कानूनमा भर परेका छन् । तर, यस कानूनको प्रयोगलाई सर्वोच्च अदालतमा चुनौती दिइएको छ । त्यसको फैसला यसै महिना अपेक्षित छ ।
प्रतिक्रिया