एजेन्सी । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको इरान विरुद्धको युद्ध समाप्त भएको हुन सक्छ तर विश्वव्यापी मौद्रिक नीतिमा यसको प्रभाव भने लामो समयसम्म कायम रहने देखिएको छ ।
पश्चिम एसियामा अमेरिकी राष्ट्रपतिको आक्रमणपछि अहिले एउटा अस्थिर युद्धविराम कायम भए पनि विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूको ब्याजदर अब आगामी वर्षहरूका लागि उच्च स्तरमा रहने ब्लूमबर्ग इकोनोमिक्सको विश्लेषणले देखाएको छ ।
ब्लूमबर्ग इकोनोमिक्सले तयार पारेको ऋणको लागत सम्बन्धी नयाँ प्रक्षेपण अनुसार, युद्ध सुरु हुनुभन्दा अघिको अनुमानको तुलनामा सन् २०२८ सम्म ब्याजदरको मार्ग आधा प्रतिशत विन्दु वा सोभन्दा बढीले उच्च रहने देखिएको छ । यो वृद्धि विकसित अर्थव्यवस्थाहरू र ब्लूमबर्गको विश्वव्यापी दर सूचक दुवैमा स्पष्ट रूपमा प्रतिबिम्बित भएको छ ।
यस परिदृश्यले विकसित हुँदै गरेको मुद्रास्फीतिको जोखिमलाई चित्रण गर्छ । कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) अपनाउने दौडका कारण उत्पन्न हुन सक्ने जोखिमहरू केही कम हुन सक्ने भए तापनि हर्मुज जलयोजक बन्द भएका कारण सिर्जना भएको ऊर्जा संकटले मूल्यवृद्धिमा पारेको दबाब अझै बाँकी छ ।
द्वन्द्वको असर कम हुँदै जाँदा उपभोक्ता र व्यवसायहरूमा परेको जीवनयापनको लागतको प्रत्यक्ष प्रभाव अब महँगो ऋण र धितोको बोझसँग थपिने निश्चित छ ।
यस वर्षको सुरुतिर ब्लूमबर्गले सन् २०२७ को मध्यसम्ममा अमेरिकी फेडरल रिजर्भको ब्याजदर अहिलेको अनुमानभन्दा एक प्रतिशत विन्दुले कम हुने प्रक्षेपण गरेको थियो । तर, अहिलेको परिस्थितिमा ०.२५ प्रतिशत विन्दुको कटौती मात्र सम्भव देखिएको छ ।
त्यसैगरी, युरोपेली केन्द्रीय बैंकले पनि सुरुमा परिकल्पना गरिएको भन्दा आधा प्रतिशत विन्दुले उच्च स्तरमा ब्याजदर बढाउने र त्यसपछि मात्र घटाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
ब्लूमबर्ग इकोनोमिक्सका विश्वव्यापी अर्थतन्त्र निर्देशक जेमी रस भन्छन्, ‘महामारीपछिको मुद्रास्फीतिको अनुभवबाट पाठ सिक्दै केन्द्रीय बैंकहरूले मूल्यवृद्धिका विरुद्ध कडा अडान लिएका छन् । तेलको मूल्यमा गिरावट आए पनि केन्द्रीय बैंकहरूले आफ्नो कडा मौद्रिक नीतिलाई तत्काल खुकुलो बनाउने संकेत दिएका छैनन् ।’
तर, ब्लूमबर्गको यस दृष्टिकोणले विश्वव्यापी अर्थतन्त्र उच्च ब्याजदर सहन सक्षम रहेको पनि देखाउँछ । ट्रम्पको अनपेक्षित निर्णय लिने शैली, जस्तै गत वर्ष अमेरिकी भन्सार शुल्क बढाउने अभियान र त्यसपछि भएको युद्ध, ले यस लचिलोपनलाई चाँडै नै पुनः परीक्षण गर्नेछ ।
अहिले अमेरिकी फेडरल रिजर्भमा केभिन वार्शको युग सुरु भएको छ । यसले नीतिगत क्षेत्रमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने सम्भावना छ । नयाँ अध्यक्षले जुन महिनामा आफ्नो पहिलो पत्रकार सम्मेलनमा मुद्रास्फीति विरुद्ध लड्न अमेरिकी केन्द्रीय बैंकको प्रतिबद्धतामा जोड दिएपछि लगानीकर्ताहरूले यस वर्ष ब्याजदर बढ्ने अपेक्षा बढाएका छन् ।
हालको प्रक्षेपण अनुसार, लगभग आधा नीति निर्माताहरूले यस वर्ष कम्तीमा एकपटक ब्याजदर वृद्धि हुने अपेक्षा गरेका छन् ।
वार्शले नयाँ सञ्चार रणनीति पनि अगाडि बढाउँदैछन् जसमा फरवार्ड गाइडेन्स (भविष्यको नीतिबारे दिइने संकेत) मा कटौती समावेश छ । यसको अर्थ अब लगानीकर्ताहरूले नीति कुन दिशामा जाँदैछ भन्नेबारे कम संकेतहरू पाउनेछन् । यस परिवर्तनले अवसर र जोखिम दुवै बोकेको विश्लेषकहरूको ठम्याइ छ ।
आगामी महिनाहरूमा फेडले लिने ब्याजदर सम्बन्धी निर्णयले नोभेम्बरमा हुने अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ । धेरै अमेरिकीहरूका लागि मूल्यवृद्धि र जीवनयापनको सहजता प्राथमिकताका विषय हुन्, विशेषगरी इरान युद्धले ऊर्जा र अन्य वस्तुको मूल्य बढाएपछि ।
ट्रम्पले ब्याजदर घटाउन बारम्बार आह्वान गरिरहेका छन् तर उनले नै नियुक्त गरेका फेड प्रमुखले ब्याजदर घटाउन अनुकूल आर्थिक अवस्था पाउनेछन् वा छैनन् भन्ने कुरा अझै प्रस्ट छैन ।
ब्लूमबर्ग इकोनोमिक्सको विश्लेषण अनुसार, फेड सन् २०२६ को बाँकी अवधिसम्म ब्याजदरलाई यथावत राख्ने मुडमा छ ।
वार्शको कार्यदलले गर्ने सुधारका प्रयासहरूले गर्दा केन्द्रीय बैंक अहिले पर्ख र हेरको स्थितिमा रहनेछ । सन् २०२७ को पहिलो ५ महिनामा मात्र मुद्रास्फीति कम हुँदै जाँदा र एआईका कारण उत्पादकत्वमा हुने वृद्धि स्पष्ट देखिन थालेपछि फेडले ब्याजदर घटाउन सुरु गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
प्रतिक्रिया