एजेन्सी । कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) ले सबै काम गर्न सक्छ भन्ने सोचका साथ कम्पनीहरूले द्रुत रूपमा कार्यशैली परिवर्तन गरिरहेका छन् । उनीहरू आफ्नो व्यवसायलाई अघि बढाउन कर्मचारीहरूलाई पुनः काममा फर्काइरहेका छन् किनकि वित्तीय बजारमा चलिरहेको एआईको उछाल कति लामो समयसम्म टिकिरहन्छ भन्ने विषयमा लगानीकर्ताहरू चिन्तित छन् ।
मोटर कार निर्माता फोर्ड आफ्नो निर्णय फिर्ता लिने पछिल्लो कम्पनीहरूमध्ये एक हो । स्वचालित प्रणालीले समाधान गर्न नसकेका गुणस्तरसम्बन्धी समस्याहरूमा काम गर्न यसले सयौं अनुभवी इन्जिनियरहरूलाई पुनः रोजगारी दिइरहेको खबर छ ।
फोर्डका भेहिकल हार्डवेयर इन्जिनियरिङका उपाध्यक्ष चार्ल्स पुनले सञ्चारमाध्यमसँग भने, ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स उत्कृष्ट उपकरण हो तर यसलाई तालिम दिन प्रयोग गरिने जानकारी जति राम्रो हुन्छ, यो त्यति नै प्रभावकारी हुन्छ ।’
मानव पुँजीमा बढी ध्यान केन्द्रित गर्नका लागि आफ्नो कर्मचारी भर्ना योजनामा परिवर्तन गर्ने अन्य कम्पनीहरूमा कमनवेल्थ बैंक अफ अस्ट्रेलिया र सफ्टवेयर दिग्गज आईबीएम पनि समावेश छन् ।
सन् २०२५ मा सीबीएले ४० भन्दा बढी ग्राहक सेवा कर्मचारीहरूलाई हटाएर उनीहरूको ठाउँमा एआई भ्वाइस बट राखेको थियो । तर, उक्त एआई प्रणालीले काम सम्हाल्न सकेन । त्यसले गर्दा कलहरूको संख्या बढ्यो र ती कर्मचारीहरूलाई पुनः काममा फर्काउन सीबीएलाई बाध्य तुल्यायो । अस्ट्रेलियाको वित्त क्षेत्र युनियनले एक विज्ञप्तिमा भनेको छ, ‘सीबीएलाई यी कटौतीहरू रद्द गर्न लगाउनु ठूलो जित हो ।’
गत वर्ष अगस्टमा एबीसीको एक रिपोर्ट अनुसार, सीबीएले कर्मचारी कटौतीको घोषणा गर्दा सबै सान्दर्भिक व्यापारिक पक्षहरूलाई पर्याप्त रूपमा विचार नगरेको र आवश्यक भूमिकाको मूल्यांकनमा हामी अझ विस्तृत हुनुपर्ने थियो भनी स्वीकार गर्यो ।
त्यसैगरी, आईबीएमले आफ्नो मानव संसाधन कार्यहरूलाई एआईमार्फत प्रतिस्थापन गरेको थियो । त्यसले करिब ९४ प्रतिशत सामान्य अनुरोधहरू सम्हाल्यो तर बाँकी ६ प्रतिशत सम्हाल्न सकेन । तिनमा नैतिक दुविधाहरू समावेश थिए ।
आईबीएमले त्यसपछि सन् २०२६ मा सबै व्यापारिक एकाइहरूमा अमेरिकाको सुरुवाती स्तरको भर्नालाई तीन गुणाले बढाउने योजना घोषणा गर्यो ।
‘हामीले सुरुवाती स्तरका कर्मचारीहरूमा लगानी जारी राखेनौं भने आगामी ३ देखि ५ वर्षमा के हुन्छ ?’ आईबीएमका मुख्य मानव संसाधन अधिकारी निकल ला मोरेक्सले न्युयोर्कमा आयोजित चार्टर एआई शिखर सम्मेलनमा भनिन् । ला मोरेक्सले थपिन्, ‘त्यहाँ कुनै पाइपलाइन रहने छैन । कुवा नै सुक्नेछ ।’
यी उदाहरणहरूले विश्लेषकहरूले व्यक्त गरेका विचारहरूलाई प्रतिध्वनित गर्छन् कि धेरै एआई प्रयोग गर्दै गर्दा कर्मचारीहरूलाई कटौती गर्नु व्यवसाय वृद्धिका लागि उत्तम मार्ग नहुन सक्छ ।
इन्ट्युसन ल्याब्सको एक रिपोर्ट अनुसार, तालिम वा सीप विकासमा लगानी नगरी मानिसलाई प्रतिस्थापन गर्न प्रविधिमा बजेट विनियोजन गर्दा टोलीहरू एआईको लाभ उठाउन तयार हुन सकेनन् । रिपोर्टले थपेको छ, ‘उल्लेखनीय रूपमा, स्वचालनमा जोड दिने कम्पनीहरूमध्ये धेरैले पछि कर्मचारी कटौती गरेकोमा पछुतो मानेका छन् किनकि उनीहरूले एआईको निगरानी गर्न आवश्यक मानिसहरूलाई नै हटाएका थिए ।’
अर्गभ्युको एक रिपोर्ट अनुसार, ३९ प्रतिशत व्यापारिक नेताहरूले एआई परिचालनका कारण कर्मचारीहरूलाई कामबाट निकालेका थिए । तर, तीमध्ये ५५ प्रतिशतले ती कटौतीका बारेमा गलत निर्णय भएको स्वीकार गरेका छन् ।
मानव संसाधन समाधान प्रदायक एडीपीकी एसिया प्यासिफिक वरिष्ठ उपाध्यक्ष जेसिका चाङले भनिन्, ‘जहाँ एआईका नतिजाहरू अस्थिर, गलत वा लागू गर्न गाह्रो हुन्छन्, त्यहाँ कम्पनीहरूलाई प्रायः मानव निगरानी पुनः परिचय गराउन आवश्यक हुन्छ ।’
यसले गर्दा एउटै कामका लागि दोहोरो प्रयास गर्नुपर्ने, निर्णय प्रक्रिया ढिलो हुने र उत्पादकत्वमा हुने लाभ घट्ने चाङले थपिन् ।
यसैबीच रोबर्ट हाफले सीएनबीसीलाई पठाएको तथ्यांक अनुसार, ३२ प्रतिशत अमेरिकी भर्ना प्रबन्धकहरूले मुख्यतया एआईका कारण कुनै भूमिका खारेज गरेको र पछि उही वा समान पदका लागि पुनः कर्मचारी भर्ना गरेको बताएका छन् ।
क्यापिटल टेक्नोलोजी युनिभर्सिटीले उल्लेख गरेको छ, ‘एआईले कार्यस्थल परिवर्तन गर्दैछ, तर यो स्पष्ट हुँदैछ कि संस्थाहरूले मानव कार्यलाई पूर्ण रूपमा प्रतिस्थापन गर्नुको सट्टा मानव–एआई सहकार्य निर्माणमा बढी मूल्य फेला पारिरहेका छन् ।’
प्रतिक्रिया