केन्द्रीय बैंकहरूले कठोर रवैया अपनाउँदा घट्यो डलरको भाउ

एजेन्सी । यस साता अमेरिकी डलर धेरै महिनायताकै उच्च विन्दुबाट तल झरेको छ किनकि आकाशिएको ऊर्जाको मूल्यले विश्वव्यापी ब्याजदरको परिदृश्यलाई उथलपुथल पारिदिएको छ ।

यससँगै अमेरिकी फेडरल रिजर्भ यो वर्ष ब्याजदर नबढाउने अपेक्षा गरिएको एक मात्र प्रमुख केन्द्रीय बैंक बनेको छ ।

फेब्रुअरीको अन्त्यमा इरानमाथि अमेरिका–इजरायल युद्ध सुरु हुनुअघि लगानीकर्ताहरूले यस वर्ष फेडले दुईपटक ब्याजदर घटाउने अपेक्षा गरेका थिए तर अहिले उनीहरू एकपटक मात्र घट्ने सम्भावना पनि निकै टाढाको विषय रहेको विश्वास गर्छन् ।
यद्यपि, अन्य प्रमुख केन्द्रीय बैंकहरूको परिदृश्य झन् तीव्र गतिमा थप कठोर बन्दै गएको छ ।

मध्यपूर्वको युद्धले तेल र ग्यास आपूर्तिमा अवरोध पुर्याएपछि नीति निर्माताहरूले उच्च ब्याजदरका लागि आधार तयार पार्दै गर्दा युरो, येन, स्टर्लिङ, स्विस फ्रान्क र अस्ट्रेलियाली डलर अमेरिकी डलरको तुलनामा साप्ताहिक वृद्धितर्फ अग्रसर भएका छन् ।

एसियाली बजारको बिहानी सत्रमा डलर केही कमजोर देखिएकोमा युरो यस हप्ता समग्रमा १.२ प्रतिशतले बढेको छ ।

प्रति डलर करिब १५८ को आसपासमा रहेको येनले ०.९ प्रतिशतको लाभ हासिल गरेको छ भने १.३४०८ डलरमा रहेको स्टर्लिङ १.४ प्रतिशतले बढेको छ ।

अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेदेखि बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुड फ्युचर्स (कच्चा तेलको भाउ) झन्डै ५० प्रतिशतले बढेको छ जसका कारण मध्यपूर्वको ऊर्जा निर्यातका लागि सामुद्रिक मार्ग पूर्ण रूपमा बन्द भएको छ ।

युरोपेली केन्द्रीय बैंकले बिहीबार ब्याजदर स्थिर राखेको छ तर ऊर्जाको मूल्यले बढाएको मुद्रास्फीतिका बारेमा चेतावनी दिएको छ । रोयटर्सका अनुसार, नीति निर्माताहरूले आगामी महिनादेखि ब्याजदर वृद्धिको बारेमा छलफल सुरु गर्ने सम्भावना छ जुन फेडको पर्ख र हेरको नीतिभन्दा ठीक विपरीत छ ।

लगानीकर्ताहरूले युरोपेली ब्याजदर २ प्रतिशतमा लामो समयसम्म स्थिर रहने अपेक्षालाई त्यागेर आगामी जुनसम्ममा वृद्धि हुने सम्भावनालाई आकलन गरेका छन् ।

‘मुद्रास्फीति स्थिर रह्यो भने फेडले लामो समयसम्म विश्राम लिने संकेत दिइरहेको छ तर ईसीबीले सुरक्षात्मक वृद्धिको बाटो खोलिरहेको छ,’ सोसिटे जेनेरलका विश्वव्यापी प्रमुख अर्थशास्त्री तथा एसिया–प्यासिफिक अनुसन्धान प्रमुख वेई याओले ग्राहकहरूलाई पठाएको नोटमा भनेका छन् ।

बैंक अफ इंग्ल्यान्डले पनि ब्याजदर स्थिर राखेको छ तर आफू कारबाहीका लागि तयार रहेको बताएर अल्पकालीन सरकारी ऋणपत्रमा अहिलेसम्मकै ठूलो गिरावट ल्याएको छ । ब्याजदर घट्ने अपेक्षा गरिरहेका बजारहरूले अब वर्षको अन्त्यसम्ममा ८० आधार विन्दुको वृद्धिको आकलन गरेका छन् ।

यसअघि बिहीबार बैंक अफ जापानले आगामी अप्रिलमै ब्याजदर बढाउने सम्भावना खुला राखेको छ जसले येन अझै ओरालो लाग्ने बाजी राखेका लगानीकर्ताहरूलाई चकित पारिदियो र येनको मूल्य बढाउन मद्दत गर्यो ।

अस्ट्रेलियाको केन्द्रीय बैंकले दुई महिनामा दोस्रोपटक ब्याजदर बढाएपछि शुक्रबार अस्ट्रेलियाली डलर ७१ सेन्टका साथ १.५ प्रतिशतको साप्ताहिक लाभमा देखिएको छ र लगानीकर्ताहरूले अझै वृद्धि हुने अपेक्षा गरेका छन् ।

कतारको ग्यास प्लान्टलाई क्षतिग्रस्त बनाउने एक चरणको प्रतिशोधात्मक आक्रमणपछि अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इजरायललाई इरानी ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण नदोहोर्याउन भनेपछि शुक्रबार कच्चा तेलको मूल्यमा केही गिरावट आएको छ ।
अपेक्षा गरिएअनुसार फेडले यस हप्ताको सुरुमा ब्याजदर स्थिर राख्यो तर अध्यक्ष जेरोम पावलले युद्धबाट पर्ने आर्थिक प्रभावको दायरा र अवधिबारे थाहा पाउन अझै धेरै चाँडो हुने बताए ।

डलर इन्डेक्स ९९.४६ मा स्थिर छ र १ प्रतिशतको साप्ताहिक गिरावटको दिशामा छ जुन जनवरीको अन्त्यपछिकै ठूलो गिरावट हो ।

तैपनि, धेरै विश्लेषकहरूले यो गिरावट लामो समयसम्म रहने सम्भावना नरहेको ठान्छन् ।

‘युद्ध जति लामो समयसम्म चल्छ अमेरिकी डलर उति नै बलियो हुनेछ किनकि यसले अनिश्चितताका कारण उत्पन्न हुने सेफ–हेवन (सुरक्षित लगानी) को माग र अमेरिका एक ऊर्जा निर्यातक देश भएकाले पनि लाभ पाउनेछ,’ कमनवेल्थ बैंक अफ अस्ट्रेलियाकी मुद्रा रणनीतिकार क्यारोल कोङले भनिन् ।