एजेन्सी । अमेरिकाले ग्रीनल्यान्ड कब्जा गरेमा नेटो सैन्य गठबन्धनको अन्त्य हुने डेनमार्ककी प्रधानमन्त्री मेटे फ्रेडरिक्सनले सोमबार बताएकी छन् ।
भेनेजुएलामा शनिबार भएको सैन्य कारबाहीपछि रणनीतिक महत्त्वको र खनिजले भरिपूर्ण आर्कटिक टापुलाई अमेरिकी नियन्त्रणमा ल्याउने अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको नयाँ आह्वानको जवाफमा उनको यो टिप्पणी आएको हो ।
शनिबार बिहान सबेरै भेनेजुएलाका नेता निकोलस मादुरो र उनकी पत्नीलाई नियन्त्रणमा लिन काराकासमा अमेरिकी सेनाले मध्यरातमा गरेको कारबाहीले विश्वलाई स्तब्ध बनाएको छ । यसले डेनमार्क तथा ग्रीनल्यान्डमा चिन्ता बढाएको छ । ग्रीनल्यान्ड डेनिस अधिराज्यको एक अर्ध–स्वायत्त क्षेत्र हो र यसरी यो नेटोको हिस्सा पनि हो ।
फ्रेडरिक्सन र उनका ग्रीनल्यान्ड समकक्षी जेन्स फ्रेडरिक नील्सनले ट्रम्पका टिप्पणीहरूको कडा आलोचना गर्दै यसको विनाशकारी परिणाम हुने चेतावनी दिएका छन् । धेरै युरोपेली नेताहरूले उनीहरूप्रति एक्यबद्धता प्रकट गरेका छन् ।
‘अमेरिकाले अर्को नेटो सदस्य राष्ट्रमाथि सैन्य रूपमा आक्रमण गर्ने निर्णय गरेमा सबै कुरा समाप्त हुन्छ,’ फ्रेडरिक्सनले सोमबार डेनिस प्रसारक टीभी२ लाई बताइन्, ‘त्यसको अर्थ, नेटो र दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यदेखि उपलब्ध गराइएको हाम्रो सुरक्षा समेत समाप्त हुनेछ ।’
ट्रम्पले आफ्नो राष्ट्रपतीय संक्रमणकाल र दोस्रो कार्यकालको सुरुवाती महिनाहरूमा ग्रीनल्यान्डमाथि अमेरिकी क्षेत्राधिकारका लागि बारम्बार आह्वान गरेका छन् । उक्त टापु नियन्त्रणमा लिन सैन्यबल प्रयोग गर्ने सम्भावनालाई ट्रम्पले नकारेका छैनन् ।
आइतबार पत्रकारहरूलाई २० दिनमा ग्रीनल्यान्डको बारेमा कुरा गरौं भन्ने लगायतका उनका टिप्पणीहरूले निकट भविष्यमा अमेरिकाले ग्रीनल्यान्डमा हस्तक्षेप गर्ने योजना बनाइरहेको छ भन्ने डरलाई थप गहिरो बनाएको छ ।
ट्रम्पले आफूलाई ग्रीनल्यान्ड चाहिन्छ भन्दा गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने फ्रेडरिक्सनले बताइन् । ‘हामी र ग्रीनल्यान्डलाई यसरी धम्क्याइने स्थिति स्वीकार गर्ने छैनौं,’ उनले थपिन् ।
नील्सनले सोमबारको पत्रकार सम्मेलनमा ग्रीनल्यान्डलाई भेनेजुएलासँग तुलना गर्न नसकिने बताए । उनले आफ्ना मतदाताहरूलाई शान्त र एकताबद्ध रहन आग्रह गरे ।
‘हामी रातारात देश कब्जा हुन सक्ने स्थितिमा छैनौं । त्यसैले हामी राम्रो सहयोग चाहौं भन्ने कुरामा जोड दिइरहेका छौं,’ उनले थपे, ‘स्थिति त्यस्तो छैन कि अमेरिकाले सजिलै ग्रीनल्यान्डलाई जित्न सकोस् ।’
टीभी२ का राजनीतिक पत्रकार आस्क रोस्ट्रपले सोमबार स्टेसनको प्रत्यक्ष ब्लगमा लेखेअनुसार, मेटेले यसअघि ग्रीनल्यान्डमाथि अमेरिकाले कब्जा गर्न सक्ने विचारलाई सिधै अस्वीकार गर्थिन् । तर, अहिले उनको वाक्पटुता यति धेरै बढेको छ कि उनले यस सम्भावनालाई स्वीकार गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ ।
ट्रम्पले आइतबार ग्रीनल्यान्डको राष्ट्रिय सुरक्षा अवस्था सुदृढ पार्ने डेनमार्कको प्रयासको खिल्ली उडाउँदै डेनिसहरूले आर्कटिक क्षेत्रको हतियारमा एउटा थप कुकुरले तान्ने स्लेज थपेको बताए ।
‘अहिले यो धेरै रणनीतिक छ,’ ट्रम्पले फ्लोरिडास्थित आफ्नो घरबाट वाशिङटन फर्किने क्रममा आइतबार पत्रकारहरूलाई बताए, ‘ग्रीनल्याण्ड जताततै रुसी र चिनियाँ जहाजहरूले भरिएको छ । हामीलाई राष्ट्रिय सुरक्षाको दृष्टिकोणबाट ग्रीनल्यान्ड चाहिन्छ र डेनमार्कले यो काम गर्न सक्ने छैन ।’
तर, डेनिस इन्स्टिच्युट फर इन्टरनेशनल स्टडीजका विश्वव्यापी सुरक्षाविद् उलरिख प्रम गाडले गत वर्षको प्रतिवेदनमा लेखेअनुसार आर्कटिकमा वास्तवमै रुसी र चिनियाँ जहाजहरू छन्, तर यी जहाजहरू ग्रीनल्यान्डबाट देख्न नसकिने गरी धेरै टाढा छन् ।
छापामार कारबाहीपछि ट्रम्प प्रशासनका पूर्व अधिकारी र हाल पडकास्टर बनेकी केटी मिलरले गरेको सामाजिक सञ्जाल पोस्टले ग्रीनल्यान्डवासी र डेनिसहरूलाई थप चिढ्याएको छ । उक्त पोस्टमा ग्रीनल्यान्डको चित्रमय नक्सालाई अमेरिकी झण्डाको रंगमा देखाइएको छ र क्याप्सनमा चाँडै लेखिएको छ ।
अमेरिकाको रक्षा मन्त्रालयले उत्तर–पश्चिमी ग्रीनल्यान्डमा विकट पिटुफिक स्पेस बेस सञ्चालन गर्छ । यो सन् १९५१ मा डेनमार्क र अमेरिकाबीचको रक्षा सम्झौतापछि निर्माण गरिएको थियो । यसले अमेरिका र नेटोका लागि क्षेप्यास्त्र चेतावनी, रक्षा र अन्तरिक्ष निगरानी कार्यहरूमा सहयोग पुर्याउँछ ।
डेनमार्कको मुख्य भूमिमा अमेरिका र डेनमार्कबीचको साझेदारी लामो समयदेखि चलिरहेको छ । डेनिसहरूले अमेरिकी एफ–३५ लडाकु विमानहरू किन्छन् र गत वर्ष मात्र डेनमार्कको संसद्ले डेनिस भूमिमा अमेरिकी सैन्य आधारहरू राख्न अनुमति दिने विधेयक पारित गरेको थियो ।
यसले डेनिस सार्वभौमसत्ता अमेरिकालाई सुम्पिएको आलोचकहरू बताउँछन् । यस कानुनले सन् २०२३ मा बाइडन प्रशासनसँग गरिएको अघिल्लो सैन्य सम्झौतालाई विस्तार गर्दछ जसमा अमेरिकी सेनाले स्क्यान्डिनेभियाली देशका डेनिस हवाई आधारहरूमा व्यापक पहुँच पाएका थिए ।
प्रतिक्रिया