एजेन्सी । युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले पोल्यान्डको सर्वोच्च राजकीय सम्मान फिर्ता गरेका छन् ।
दोस्रो विश्वयुद्धको इतिहासलाई लिएर उत्पन्न राजनीतिक विवादका कारण पोल्यान्डका राष्ट्रपतिले उनलाई दिइएको सो सम्मान खारेज गरेपछि जेलेन्स्कीले यस्तो कदम चालेका हुन् ।
जेलेन्स्कीले सामाजिक सञ्जालमा यो कदमको व्याख्या गर्दै युक्रेनीहरूको विश्वासमा उक्त सम्मान युक्रेनी जनता र हाम्रो सेनाका लागि थियो भनी लेखेका छन् । उनले थपे, ‘आज मैले यो अर्डर पोल्यान्डका राष्ट्रपतिलाई फिर्ता पठाएको छु । मलाई विश्वास छ, भविष्यले युक्रेनीहरूले पाउने सम्मानको पुष्टि गर्नेछ ।’
सामाजिक सञ्जाल एक्समा प्रकाशित उक्त सन्देशसँगै पोल्यान्डको राजकीय सम्मान र त्यसलाई पोल्यान्डको राष्ट्रपति कार्यालयमा हुलाक मार्फत पठाउन लागिएको रसिदका तस्बिरहरू पनि राखिएका छन् ।
राष्ट्रपति कारोल नावरोकीले जेलेन्स्कीलाई प्रदान गरिएको अर्डर अफ द ह्वाइट ईगल फिर्ता लिने निर्णय गरेका हुन् । जेलेन्स्कीले आफ्नो एक सैन्य एकाइको नाम दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा पोलिश नागरिकहरूको नरसंहार गरेको आरोप लागेको नाजी युक्रेनी अर्धसैनिक संगठनको नामबाट राखेपछि नावरोकीले सो निर्णय लिएका थिए ।
यसअघि सन् २०२३ मा पोल्यान्डका तत्कालीन राष्ट्रपति एन्ड्रेज डुडाले सुरक्षा, लचिलोपन र मानवअधिकारको रक्षाका लागि जेलेन्स्कीलाई यो सम्मान प्रदान गरेका थिए ।
जेलेन्स्कीले गत मे २६ मा युक्रेनको स्पेशल अपरेशन फोर्सेसको एक एकाइको नाम युक्रेनी विद्रोही सेनाको नाममा राख्ने आदेश जारी गरेका थिए । सन् १९४० र १९५० को दशकमा सक्रिय यो संगठनमाथि पोल्यान्डमा सामूहिक हत्याको आरोप लाग्दै आएको छ ।
नावरोकीले सामाजिक सञ्जालमा १३ मिनेटको सम्बोधन गर्दै भने, ‘धेरैजसो पोलिश समाजका लागि युक्रेनी विद्रोही सेना दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा पोल्यान्डका नागरिकहरू विरुद्ध गरिएका क्रूर अपराधहरूका लागि मुख्य रूपमा जिम्मेवार संगठन हो ।’
युक्रेनी राष्ट्रपतिको यस निर्णयको पोल्यान्डमा व्यापक आलोचना भएको छ । पोल्यान्डले लाखौं युक्रेनी शरणार्थीहरूलाई आश्रय दिएको छ र रुसको आक्रमण विरुद्धको युद्धमा युक्रेनको प्रमुख समर्थक रहिआएको छ ।
नावरोकी राष्ट्रवादी राजनीतिज्ञ हुन् जसले चुनावी लाभका लागि युक्रेनी विरोधी भावनाको प्रयोग गरेको आरोप लाग्ने गरेको छ । पोल्यान्डको अर्थतन्त्रमा योगदान पुर्याए पनि त्यहाँ रहेका युक्रेनीहरूले बढ्दो भेदभावको सामना गरिरहेका छन् ।
सम्मान फिर्ता लिने निर्णयको अर्थ रुस विरुद्धको रक्षामा पोल्यान्डको समर्थन घट्ने होइन भनेर नावरोकीले स्पष्ट पारे ।
जेलेन्स्कीले शनिबार आफ्नो पोस्टमा युक्रेन पोल्यान्डको समर्थनका लागि कृतज्ञ रहेको र ऐतिहासिक मतभेदहरू समाधान गर्न सधैं खुला रहने बताए । उनले लेखे, ‘म हाम्रा जनता र प्रत्येक युक्रेनी योद्धाप्रति गर्व गर्छु ।’
युक्रेनको राष्ट्रपति कार्यालयका प्रमुख किरिलो बुदानोभले टेलिग्राममा लेख्दै नावरोकीको निर्णय हाम्रा जनताप्रतिको अमैत्रीपूर्ण कार्य र मस्कोका आक्रमणकारीका लागि एउटा उपहार हो जसले पक्कै पनि यसलाई हाम्रा दुवै देश विरुद्ध प्रयोग गर्नेछ भनी उल्लेख गरे ।
बुदानोभ सहित चार युक्रेनी अधिकारीहरूले पनि पोल्यान्डले उनीहरूलाई दिएको राजकीय सम्मानहरू फिर्ता गर्ने घोषणा गरेका छन् ।
युक्रेनभित्रै पनि सम्मान फिर्ता गर्ने निर्णयको केहीले आलोचना गरेका छन् । युक्रेनका पूर्व प्रधानमन्त्री आर्सेनी यात्सेन्युकले लेखेका छन्, ‘पोल्यान्डका वर्तमान राष्ट्रपतिको एउटा हानिकारक र गलत निर्णयलाई हाम्रो अर्को गलत निर्णयले सच्याउन सकिँदैन ।’
प्रतिक्रिया