चिनियाँ कम्पनी मानुस किन्ने मेटाको प्रयास, चीनले दिएन स्वीकृति

एजेन्सी । मार्क जुकरबर्गको एआई महत्त्वाकांक्षाका लागि ठूलो धक्का मानिने एक कदममा चिनियाँ नियामकहरूले मेटा प्लेटफर्मलाई एआई स्टार्टअप मानुस खरिद गर्न आधिकारिक रूपमा रोक लगाएका छन् ।

बेइजिङले संवेदनशील एआई उपलब्धिहरू अमेरिकी हातमा पर्न नदिन आफ्ना अग्रणी आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स कम्पनीहरूलाई अमेरिकी पुँजी स्वीकार नगर्न निर्देशन दिएको रिपोर्ट सार्वजनिक भएको केही दिनपछि यो कदम चालिएको हो ।

साउथ चाइना मर्निङ पोस्टको रिपोर्ट अनुसार, चीनको सर्वोच्च आर्थिक योजनाकार नेशनल डेभलपमेन्ट एन्ड रिफर्म कमिसनले दुवै कम्पनीलाई यो कारोबार तत्काल रद्द गर्न आदेश दिएको छ ।

यो निर्णय उक्त सम्झौताले चीनको कडा निर्यात नियन्त्रण र राष्ट्रिय सुरक्षा नियमहरूको उल्लंघन गरेको छ कि छैन भन्नेबारे महिनौंसम्म गरिएको अनुसन्धानपछि आएको हो ।

सन् २०२५ को सुरुतिर विश्वकै पहिलो जनरल एआई एजेन्ट भनिने सफ्टवेयर सार्वजनिक गरेपछि मानुस प्रविधि क्षेत्रमा चर्चाको विषय बनेको थियो । यो सफ्टवेयर प्रयोगकर्ताको तर्फबाट जटिल कार्यहरू पूरा गर्न सक्षम छ ।

मानुस आधिकारिक रूपमा सिंगापुरमा दर्ता भए पनि यसको जरा मुख्यभूमि चीनमै रहेको छ । कम्पनीको मुख्य प्रविधि बेइजिङ र वुहानका टोलीहरूले विकास गरेका थिए ।

तर, सन् २०२५ को मध्यतिर यस स्टार्टअपले आफ्ना सञ्चालनहरू सिंगापुरमा सार्न र चीनका सामाजिक सञ्जालहरूमा आफ्नो उपस्थिति बन्द गर्न थाल्यो । बेइजिङका नियामकहरूले यो कदम प्रविधि चुहावटको एउटा योजना हुनसक्ने डर मानेका छन् जहाँ चीनको आफ्नै आविष्कारलाई सुटुक्क विदेश पुर्याएर मेटा जस्ता अमेरिकी दिग्गज कम्पनीहरूले खरिद गर्न सक्छन् ।

फाइनान्सियल टाइम्स र द न्युयोर्क टाइम्सका अघिल्ला रिपोर्टहरूले मार्चमा मानुसका सह–संस्थापकहरूलाई चिनियाँ अधिकारीहरूसँगको बैठकमा बोलाइएको र त्यसपछि उनीहरूलाई देश छाड्न प्रतिबन्ध लगाइएको दाबी गरेका थिए ।

यसैबीच, चीनले सन् २०२० देखि प्रविधि निर्यातमा कडाइ गर्दै आएको छ जसमा विशेषगरी एल्गोरिदमहरूलाई लक्षित गरिएको छ । अमेरिकाले बाइट डान्सलाई टिकटकको अमेरिकी सञ्चालन बिक्री गर्न दबाब दिएको र यसअघि एनभिडियाका उच्च स्तरका एआई चिप्सको बिक्रीमा रोक लगाएको सन्दर्भमा यसलाई जस्तालाई तस्तै प्रतिक्रिया मानिएको छ ।

यो प्रतिबन्ध ह्वाइट हाउसले चिनियाँ एआई र सेमिकन्डक्टर विकासमा अमेरिकी पैसा लगानी हुन नदिन आफ्नै कडा नियमहरू ल्याएको समयसँग मिलेको छ ।

गत साता ह्वाइट हाउसले सरकारी एजेन्सीहरूलाई एउटा जरुरी निर्देशन जारी गर्दै चीनले अमेरिकी आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्रविधि चोर्नका लागि राज्य–प्रायोजित ठूलो अभियान चलाइरहेको आरोप लगाएको छ ।

ह्वाइट हाउसको विज्ञान र प्रविधि नीति कार्यालयका निर्देशक माइकल क्राटसिओसद्वारा लिखित एक मेमोमा ट्रम्प प्रशासनले मुख्यतया चीनमा आधारित विदेशी निकायहरूले अमेरिकाका सबैभन्दा उन्नत एआई प्रणालीहरू नक्कल गर्न र नष्ट गर्न औद्योगिक स्तरमा प्रयास गरिरहेको दाबी गरेको छ ।