क्यारिबियाली क्षेत्रमा सैन्य कारवाहीमा अमेरिकाले खर्च गर्यो ४.७ अर्ब डलर

एजेन्सी । ब्राउन विश्वविद्यालयको कस्ट्स अफ वार प्रोजेक्टको नयाँ रिपोर्ट अनुसार, पश्चिमी गोलार्धमा अमेरिकाको सैन्य अभियानले विगत आठ महिनामा अमेरिकी करदाताहरूलाई कम्तीमा ४.७ अर्ब डलरको भार बोकाएको छ ।

सीमित सार्वजनिक जानकारीमा आधारित रूढिवादी अनुमान भन्दै लेखक हन्ना होमस्टेड र जेनिफर काभानागले गत वर्षको अगस्टदेखि अमेरिकी सैन्य कारबाहीको लागतको विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरेका छन् । यसमा जलसैनिक, विमान र विशेष बल परिचालनका साथै भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मदुरोलाई सत्ताबाट हटाउने अभियान र क्यारिबियाली तथा पूर्वी प्रशान्त क्षेत्रमा कथित लागूऔषध तस्करहरूमाथि गरिएको हवाई आक्रमणको लागत समावेश छ ।

अन्य क्षेत्रमा अमेरिकी सैन्य कारबाहीहरू निरन्तर जारी रहे पनि जनताको ध्यान इरानको युद्धमा केन्द्रित छ । अमेरिकी सेनाले यस महिना ल्याटिन अमेरिका र क्यारिबियनमा जहाजहरूमाथि पाँचवटा घातक आक्रमण गरेको छ, जसमा कम्तीमा १७ जनाको मृत्यु भएको छ ।

नागरिक क्षति निगरानी गर्ने समूह एयरवार्सका अनुसार, सेप्टेम्बर २०२५ मा आक्रमणहरू सुरु भएदेखि ५१ वटा छुट्टाछुट्टै आक्रमणमा कम्तीमा १७८ जनाको ज्यान गएको छ । आलोचकहरूले यी आक्रमणहरूलाई गैरकानूनी, गैरन्यायिक हत्या भनेका छन् र यी कारबाहीहरूलाई संसद्ले अनुमति दिएको छैन ।

ट्रम्प प्रशासनले यी आक्रमणहरूलाई आफ्नो लागूऔषध नियन्त्रण रणनीतिको आक्रामक विस्तारको रूपमा प्रस्तुत गरेको छ जसमा कार्टेलहरूलाई लागूऔषध–आतंककारीको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र अमेरिकाको क्षेत्र, सुरक्षा र रक्षालाई खतरा पुग्ने उनीहरूको क्षमतालाई पूर्ण रूपमा उन्मूलन गर्न आह्वान गरिएको छ ।

अपरेशन एब्सोल्युट रिजोल्भ नाम दिइएको जनवरीको छापामारीको परिणामस्वरूप मदुरो समातिएका थिए । त्यसक्रममा करिब ७५ क्युबाली र भेनेजुएलाका कर्मचारीहरू मारिएका थिए । दुई नागरिकको पनि मृत्यु भएको थियो ।

लेखकहरूले यस अभियानको वास्तविक लागत अझ बढी हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन् । होमस्टेड र काभानाग लेख्छन्, ‘धेरै लागत श्रेणीका पूर्ण तथ्यांकहरू सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध छैनन् र केही अपरेसनहरू, जस्तै राष्ट्रपति ट्रम्पले उल्लेख गरेको भेनेजुएलामा सीआईएको अपरेशनको विवरण, अझै वर्गीकृत वा सार्वजनिक रूपमा अपूर्ण रूपमा रिपोर्ट गरिएका छन् । विस्तृत जानकारी उपलब्ध भएको भए हाम्रो लागत अनुमान उल्लेखनीय रूपमा बढ्ने हामी अपेक्षा गर्दछौं ।’

खर्चको ठूलो हिस्सा सो क्षेत्रमा जलसैनिक सम्पत्तिहरूको निरन्तर परिचालनमा जोडिएको छ जसलाई निरन्तर इन्धन भर्न र मर्मत गर्न आवश्यक पर्छ । रिपोर्टका अनुसार, यी जहाजहरू सञ्चालन गर्न प्रतिदिन करिब ९० लाख डलर खर्च हुन्छ । कुल खर्चमध्ये जलसैनिक परिचालनमा अनुमानित ३.८ अर्ब डलर, विमान परिचालनमा ६१.६ करोड डलर, विशेष अपरेशनका लागि १.५९ करोड डलर, भेनेजुएला मिसनका लागि सहायक खर्चमा २०.७ करोड डलर र हतियारका लागि १.२६ करोडदेखि ५.०४ करोड डलर खर्च भएको छ ।

इरानसँगको चलिरहेको युद्धका कारण यस क्षेत्रका धेरै सैन्य स्रोतहरू पश्चिममा सारिए पनि लेखकहरूले पश्चिमी गोलार्धमा कारबाहीहरू जारी रहेको र यसको कुनै स्पष्ट अन्त्य नभएको र फलस्वरूप लागत बढ्ने कुरामा जोड दिएका छन् ।

जहाजहरूमा निरन्तर आक्रमणसँगै ट्रम्प प्रशासनले ल्याटिन अमेरिकामा आक्रामक उपस्थिति आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षा रणनीतिको हिस्सा भएको स्पष्ट पारेको छ । राष्ट्रपतिले अमेरिका भेनेजुएला चलाउन तयार रहेको बताएका छन् र प्रशासनले क्युबामा सरकार परिवर्तन गर्ने अर्को अपरेशन हुन सक्ने संकेत अक्सर दिने गरेको छ ।

‘यी अभियानहरूको कुनै स्पष्ट अन्त्य मिति छैन र यी सक्रिय रूपमा विस्तार भइरहेका छन्,’ लेखकहरूले निष्कर्ष निकालेका छन् । ‘यसले महत्त्वपूर्ण मानवीय, वित्तीय र रणनीतिक लागत र जोखिम बोक्छ । आधारभूत आवश्यकताहरू धान्न झन् गाह्रो भइरहेका अमेरिकी करदाताहरूलाई उनीहरूको करको पैसा कसरी खर्च गरिन्छ भन्ने थाहा पाउने अधिकार छ ।’