एजेन्सी । चीनले शनिबार उत्तर चीनको शांक्सी प्रान्तमा अवस्थित ताइयुआन स्याटेलाइट लोन्च सेन्टरबाट पाकिस्तानी रिमोट सेन्सिङ स्याटेलाइट सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरेको छ ।
यो जानकारी चीनको सरकारी समाचार एजेन्सी सिन्ह्वाले दिएको हो ।
पाकिस्तानको स्पेस प्रोग्रामका लागि यो एक ठूलो उपलब्धि हो । यस स्याटेलाइटको नाम पीआरएसी–ईओ३ हो जसलाई चीनले लङ मार्च–६ रकेटमार्फत अन्तरिक्षमा पठाएको छ । आधिकारिक रिपोर्टका अनुसार, यो स्याटेलाइट सफलतापूर्वक आफ्नो निर्धारित कक्षमा प्रवेश गरेको छ ।
पीआरएसी–ईओ३ बाट पृथ्वीको अवलोकनको क्षेत्रमा पाकिस्तानको क्षमता सुदृढ हुने अपेक्षा गरिएको छ । यसमा प्राकृतिक स्रोतहरूको निगरानी, विपद् व्यवस्थापन र वातावरणीय परिवर्तनहरूमा नजर राख्नु समावेश छ ।
यद्यपि यी क्षमताहरू हात्तीको देखाउने दाँत जस्तै हुन् र यसको वास्तविक प्रयोग सैन्य क्षमता बढाउनमा हुनेछ । पाकिस्तानले यस स्याटेलाइटको प्रयोग भारतीय सैन्य क्षमताको निगरानीका लागि गर्न सक्छ ।
पाकिस्तान अन्तरिक्ष र माथिल्लो वायुमण्डल अनुसन्धान आयोग अर्थात् पाकिस्तानी स्पेस एजेन्सी सुपार्कोले स्वदेशी ईओ–३ स्याटेलाइटको प्रक्षेपणलाई प्राविधिक आत्मनिर्भरताको दिशामा पाकिस्तानको एक ठूलो उपलब्धि बताएको छ ।
आयोगले यसबाट शहरी योजना, विपद् व्यवस्थापन, खाद्य सुरक्षा र वातावरणीय निगरानीका क्षेत्रमा पाकिस्तानको क्षमता बढ्ने बताएको छ । पाकिस्तान सेनाको मिडिया शाखा इन्टर–सर्भिसेज पब्लिक रिलेसन्सका तर्फबाट एक विज्ञप्तिमा यसको सफल प्रक्षेपणको पुष्टि गरिएको छ जसबाट यसको प्रयोग केका लागि हुनेछ भन्ने बुझ्न सकिन्छ । यसबाट पाकिस्तानको आफ्नै अन्तरिक्षमा रहेको रिमोट सेन्सिङ क्षमता अझ मजबुत भएको छ ।
यो एक इलेक्ट्रो–अप्टिकल स्याटेलाइट हो जुन हाई–रिजोल्युसन इमेजिङ (तस्विरहरू खिच्न) मा सक्षम छ । आधिकारिक रूपमा यसलाई विपद् व्यवस्थापन र कृषिका लागि भनिएको छ तर यसको प्रत्यक्ष प्रयोग सैन्य निगरानीमा गर्न सकिन्छ ।
भारतका पूर्व सैन्य अधिकारी अंशुमन नारङले भारतको एसबीएस–३ माथि प्रश्न उठाएका छन् र यो अझै पनि योजनाको चरणमा रहेको दाबी गरेका छन् । उनले एक्समा लेखेका छन्, ‘पहिलो स्याटेलाइट अहिलेसम्म प्रक्षेपण भएको छैन । माफ गर्नुहोस्, म धेरै स्पष्ट रूपमा भन्दैछु तर हाम्रो स्पेस इकोसिस्टमलाई सक्रिय बनाउन अझै के गर्नुपर्ला, हामी किन अगाडि बढिरहेका छैनौं भन्ने कुरा बुझ्न सकिएको छैन । मिसन सुदर्शन चक्रका लागि अन्तरिक्ष सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण आधारशिला हो । यो मिसन सुरु हुँदैन भने हामी अन्धो जस्तै भइरहनेछौं ।’
एसबीएस–३ भारतको महत्त्वाकांक्षी परियोजना हो जसअन्तर्गत अन्तरिक्षबाट शत्रुको हरेक गतिविधिलाई निगरानी गर्न स्याटेलाइटहरूको एक समूह तयार पार्न खोजिएको छ । चिन्ताको कुरा के छ भने पाकिस्तान (चीनको सहयोगमा) आफ्नो क्षमता द्रुत गतिमा बढाइरहेको छ जबकि भारतको एसबीएस–३ अझै पनि योजना र प्रारम्भिक चरणमा छ ।
त्यस्तै मिसन सुदर्शन चक्र भारतको एकीकृत रक्षा कार्यक्रम हो जसको लक्ष्य स्थल, जल र आकाशका शक्तिहरूलाई अन्तरिक्ष–आधारित डेटासँग जोड्नु हो । भारतसँग पर्याप्त र आधुनिक निगरानी स्याटेलाइट हुने छैनन् भने युद्धको स्थितिमा हाम्रो सेनालाई शत्रुको सटीक स्थानको जानकारी हुने छैन ।
प्रतिक्रिया