ट्रम्पको दावी : इरान र इजराइलबीच ‘युद्धविराम’ को सहमति

काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार कतारस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डामा इरानले सीमित क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेपछि इरान र इजरायलबीच ‘पूर्ण र सम्पूर्ण युद्धविराम’ मा सहमति भएको बताएका छन् ।

इरानले आफ्ना आणविक स्थलहरूमा अमेरिकी बमबारीको बदलामा यो आक्रमण गरेको जनाएको छ ।

यद्यपि इजरायलले तत्कालै युद्धविरामको कुनै स्वीकारोक्ति दिएको छैन । तर, स्थानीय समय अनुसार बिहान ४ बजेपछि इरानमा कुनै इजरायली आक्रमणको रिपोर्ट भने आएको छैन । त्यसअघिसम्म तेहरानसहित अन्य शहरहरूमा इजरायली हवाइ आक्रमण तीव्र रूपमा जारी रहेको जनाइएको छ ।

इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मा लेख्दै भनेका छन्, ‘हालसम्म कुनै युद्धविराम वा सैन्य कारबाही रोक्ने औपचारिक सहमति भइसकेको छैन । तथापि, यदि इजरायली शासनले तेहरान समय अनुसार बिहान ४ बजेभन्दा ढिलो नगरी आफ्नो अवैध आक्रमण रोकेको खण्डमा हामी पनि थप प्रतिक्रिया जनाउने पक्षमा रहनेछैनौँ ।’

उक्त सन्देश उनले बिहान ४.१६ बजे पोष्ट गरेका थिए । उनले थप लेखेका छन्, ‘हाम्रा सैन्य कारबाहीहरू रोक्ने अन्तिम निर्णय पछि लिइनेछ ।’

राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नै सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मा एक पोस्ट गर्दै २४ घण्टामा चरणबद्ध रूपमा युद्धविराम सुरु हुने र अमेरिकी पूर्वी समय अनुसार मङ्गलबार मध्यरातदेखि लागू हुने बताएका छन् । उनले यसलाई युद्धको ‘औपचारिक अन्त्य’ हुने दावी पनि गरेका छन् ।

इजरायली सेनाले भने ट्रम्पको दावीबारे कुनै टिप्पणी नगरेको र प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुको कार्यालयले पनि कुनै प्रतिक्रिया नदिएको समाचार छ ।

तेहरानको सरकारी टेलिभिजनमा रातभर चलिरहेको समाचारमा पनि युद्धविरामबारे ट्रम्पको दावी मात्र उल्लेख गरियो, तर इरानले त्यसलाई स्वीकार गरेको कुनै उल्लेख गरिएन ।

समाचारवाचकले भने, ‘ट्रम्पले दावी गरेजस्तै युद्धविरामको घोषणासँगै तेहरान, उरमिया र रश्त लगायतका शहरहरूमा इजरायली आक्रमण जारी रहेको छ । राजधानीमा आवासीय क्षेत्र पनि लक्षित गरिएको छ ।’

इजरायली सेनाले यसअघि तेहरानको जिल्ला नं. ६ मा सम्भावित आक्रमण हुनसक्ने चेतावनी जारी गरेको थियो ।

इसीबी (इजरायली सेनाको भाषा र नक्शा नक्कल गर्दै) इरानले पनि रामात गान क्षेत्रमा रहेको (सैन्य संरचना) लाई लक्षित गर्ने चेतावनी दिएको छ ।

सोमबारको इरानी आक्रमणबाट क्षेत्रीय तनावलाई बढ्न नदिने संकेत दिएको बताइएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले पनि सो आक्रमणलाई ‘एकदम कमजोर प्रतिक्रिया’ भन्दै अमेरिकी सेनालाई पूर्व जानकारी दिइएको र कुनै मानवीय क्षति नभएको बताएका छन् ।

कतारले भने अल उदीद वायुसैनिक अड्डामा भएको आक्रमणलाई ‘आफ्नो सार्वभौमिकता, हवाई क्षेत्र र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको स्पष्ट उल्लङ्घन’ भनेको छ । कतारले १९ मध्ये १८ वटा क्षेप्यास्त्र नष्ट गरिएको र एउटा मात्रै झरेको जनाएको छ, तर त्यो क्षेप्यास्त्रले क्षति पुर्यायो या पुर्याएन भन्ने स्पष्ट भएको छैन ।

इरानले भने उक्त क्षेप्यास्त्र आक्रमण अमेरिका द्वारा आक्रमण गरिएका आफ्ना आणविक स्थलहरूमा खसालेको बमहरूको संख्यालाई मिलाएर गरिएको बताएको छ । आक्रमणको लक्ष्य पनि जनघनत्व नभएको क्षेत्रमा रहेको सैन्य अड्डा भएकाले तनाव बढाउन नभइ सन्तुलन कायम राख्न गरिएको संकेत दिएको छ ।

कतारी मेजर जनरल शायक अल हाजरीका अनुसार अल उदीद वायुसैनिक अड्डामा १९ वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको थियो । यो केन्द्र क्षेत्रभरिका हवाई शक्तिको नियन्त्रण तथा सञ्चालनका लागि प्रयोग हुन्छ । साथै यहाँ ३७९औं एयर एक्सपेडिसनरी विङ पनि तैनाथ छ, जुन विश्वकै सबैभन्दा ठूलो एयर विङ हो ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले भने १४ वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको र १३ वटा नष्ट पारिएको तथा एउटा ‘धेरै कमजोर’ भएकाले स्वतन्त्र रूपमा जान दिइएको बताएका छन् ।