हर्मुजमा खसेका अमेरिकी हेलिकप्टरका सैनिकलाई ड्रोनमार्फत उद्धार गरियो

एजेन्सी । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मंगलबार इरानको नियन्त्रणमा रहेको स्ट्रेट अफ हर्मुजमा आफ्नो अपाचे गनशिप खसेपछि अमेरिकी जलसेनाको ड्रोनले उद्धार गरेका दुई अमेरिकी हेलिकप्टर चालक दलका सदस्यहरू ठीक रहेको बताएका छन् ।

अमेरिकी जलसेनाको एक सतही ड्रोनले स्ट्रेटको पानीबाट ती दुई चालक दलका सदस्यहरूलाई फेला पारी उद्धार गरेको अमेरिकी सैन्य सेन्ट्रल कमान्डले रोयटर्सलाई बताएको छ ।

ती जोडीलाई करिब दुई घण्टाभित्र उद्धार गरिएको थियो र उनीहरूको अवस्था स्थिर रहेको सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले एक विज्ञप्तिमा जनाएको छ ।

अपाचे हेलिकप्टर इरानी आक्रमणबाट खसालिएको हो, यान्त्रिक खराबी आएको हो वा अन्य कुनै समस्या देखिएको हो भन्ने कुरा तुरुन्तै स्पष्ट हुन सकेको छैन । हेलिकप्टर के कारणले खसेको हो भन्नेबारे आफूलाई थाहा छ कि छैन भनी सोधिएको प्रश्नमा ट्रम्पले मंगलबार पछि एक प्रतिवेदन सार्वजनिक गरिने बताए ।

‘पाइलटहरू ठीक छन्,’ वाशिङटन डीसी फर्कनुअघि न्युयोर्कको जोन एफ केनेडी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावनमार्गमा बोल्दै ट्रम्पले भने, ‘कोही पनि घाइते भएका छैनन् ।’

ट्रम्पको अपिलपछि इरान र इजरायलले सोमबार एक अर्का विरुद्धको आक्रमण रोकेको बताएका छन् र अप्रिल ८ मा घोषणा गरिएको कमजोर युद्धविरामको स्थितिमा फर्किएका छन् ।

सोमबारको इजरायली आक्रमणमा इरानका दुई वायु रक्षाकर्मी मारिएको इरानी सेनाले बताएको छ र उनीहरूको अन्त्येष्टि मंगलबार दिउँसो तेहरानमा हुने तय भएको थियो । इरानी आक्रमणपछि इजरायलमा भने कसैको मृत्यु भएको रिपोर्ट गरिएको छैन ।

गोलाबारीका कारण बढेको तेलको मूल्य दुवै पक्षले आक्रमण रोकेपछि मंगलबार पुनः घट्न थालेको छ ।

तर, इजरायलले लेबननमा इरानका सहयोगी हिजबुल्लाहमाथि आक्रमण जारी राखेमा पुनः युद्ध सुरु गर्ने चेतावनी तेहरानले दिएको छ । मंगलबार इजरायली सेनाले सम्भावित आक्रमणको तयारीस्वरूप लेबननी शहर टायर खाली गर्न आदेश जारी गरेको छ ।

उक्त आदेशमा क्रिश्चियन क्वार्टर पनि समावेश छ । त्यो क्षेत्र यसअघि खाली गर्ने चेतावनीहरूबाट बाहिर राखिएको थियो । सेनाले कुनै प्रमाण उपलब्ध नगराई त्यहाँ हिजबुल्लाह लडाकुहरू सक्रिय रहेको दाबी गरेको छ ।

लेबननमा हिजबुल्लाह विरुद्धको इजरायली अभियानले इरान र इजरायलबीच पछिल्लो मिसाइल आक्रमण सुरु गराउन मद्दत गरेको छ । यो अप्रिलको युद्धविरामपछिको सबैभन्दा प्रत्यक्ष टकराव हो । यसले फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले सुरु गरेको युद्ध अन्त्य गर्ने ट्रम्पको प्रयासलाई जटिल बनाएको छ ।

ट्रम्पले पत्रकारहरूलाई आफूसँग केही दिनभित्र इरान सम्झौताका लागि एउटा योजना हुन सक्ने बताए तर थप विस्तृत जानकारी दिएनन् । नोभेम्बरको मध्यावधि चुनाव नजिकिँदै गर्दा इतिहासकै न्यून लोकप्रियता रेटिङसँग संघर्ष गरिरहेका रिपब्लिकन राष्ट्रपतिले अक्सर तेहरानसँग तत्काल सम्झौता हुने संकेत दिँदै आएका छन्, तर अहिलेसम्म कुनै पनि सफल हुन सकेको छैन ।

इरानले आइतबार ढिलो गरी इजरायली क्षेत्रतर्फ मिसाइल प्रहार गरेको थियो र ती आक्रमणहरूलाई बेरुतको बाहिरी इलाकामा इरान समर्थित हिजबुल्लाह लडाकु समूहमाथि भएको आक्रमणको बदलाको रूपमा व्याख्या गरेको थियो ।

त्यसपछि इजरायलले इरानी वायु रक्षा प्रणाली र एक पेट्रोकेमिकल प्लान्टमा आक्रमण गर्यो जुन ब्यालिस्टिक मिसाइल उत्पादन गर्न प्रयोग गरिएको इजरायलको दाबी थियो । इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सले हाइफा शहरमा रहेको यस्तै इजरायली प्लान्टलाई निशाना बनाएर बदला लिने गरी आक्रमण गरेको बताएको छ ।

अमेरिकी र इजरायली अधिकारीहरूले ट्रम्प र इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूबीच सोमबार कुराकानी भएको बताएका छन् ।

एक्सियोससँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले इजरायली नेतालाई इरानसँग पुनः युद्ध नगर्न चेतावनी दिएको बताए । ‘मैले भनें, बिबी, तिमी सतर्क रहनु राम्रो हुनेछ, नत्र तिमी छिट्टै एक्लो हुनेछौ ।’

तेहरानले लामो समयदेखि अमेरिकासँगको कुनै पनि शान्ति सम्झौता आंशिक रूपमा लेबननमा जारी लडाइँको अन्त्यमा निर्भर रहने बताउँदै आएको छ । इजरायलले सीमापार आक्रमण गर्ने हिजबुल्लाह लडाकुहरूको खोजीमा मार्चमा लेबननमा आक्रमण गरेको थियो ।

इजरायलले आफ्नो लेबनन अभियान कहिल्यै रोकेको छैन । त्यसमा हजारौं मानिस मारिएका छन् । इजरायलले यस द्वन्द्वलाई अमेरिका–इरान युद्धविरामभन्दा फरक ढंगले हेर्नुपर्ने बताउँदै आएको छ । हिजबुल्लाहले पनि आफ्ना आक्रमणहरू जारी राखेको छ ।

सोही समयमा तेहरानले स्ट्रेट अफ हर्मुजबाट हुने धेरैजसो ढुवानीलाई रोक्न जारी राखेको छ । यसले युद्धअघि विश्वको पाँचौं हिस्सा कच्चा तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास ओसार्ने गर्थ्यो । वाशिङटनले पनि इरानी बन्दरगाहहरूमा आफ्नै नाकाबन्दी लगाएको छ ।

ट्रम्पले कुनै पनि शान्ति सम्झौताले इरानले आणविक हतियार विकास गर्न नसक्ने कुरा सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताएका छन् । इरानका मागहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धहरू हटाउने, रोक्का गरिएको अर्बौं डलरको सम्पत्ति फुकुवा गर्ने र स्ट्रेटमा आफ्नो नियन्त्रणलाई मान्यता दिने जस्ता कुराहरू समावेश छन् ।